انسیکلوپدیا افغانیکاEncyclopædia Afghanica

تاریخ · جغرافیه · خلک · فرهنګ · ځایونه · ژبېمهالویششجره‌نامېقاموسکتابتون

Pashtunization

دا پدیده هغه وخت رامنځته کیږي کله چې غیر پښتون وګړي یا ډلې د پښتنو خلک کلتور او ژبه خپلوي.[1]EnglishThis phenomenon occurs when non-Pashtun individuals or groups adopt the culture and language of the Pashtun people.پښتودا پدیده هغه وخت رامنځته کیږي کله چې غیر پښتون وګړي یا ډلې د پښتنو خلک کلتور او ژبه خپلوي.دریاین پدیده زمانی اتفاق می افتد که افراد یا گروه های غیر پشتون فرهنگ و زبان مردم پشتون ها را اتخاذ کنند. دا معمولا هغه وخت څرګندیږي کله چې غیر پښتون نفوس په هغه سیمو کې میشته شي چې پښتون پکې واکمن وي.[1]EnglishIt typically manifests when non-Pashtun populations settle in regions dominated by Pashtuns.پښتودا معمولا هغه وخت څرګندیږي کله چې غیر پښتون نفوس په هغه سیمو کې میشته شي چې پښتون پکې واکمن وي.دریاین معمولاً زمانی ظاهر می شود که جمعیت های غیر پشتون در مناطقی که پشتون ها در آن ها مسلط هستند، سکونت می کنند. دا ډول مهاجرتونه کولی شي د پښتون ګروپونو لخوا د سیاسي ځواک او سیمه ایز نفوذ له امله د ځایی دودونو، دودونو او ژبو تخریب لامل شي.[1]EnglishSuch migrations can lead to the erosion of local customs, traditions, and languages due to the political power and regional influence exerted by Pashtun groups.پښتودا ډول مهاجرتونه کولی شي د پښتون ګروپونو لخوا د سیاسي ځواک او سیمه ایز نفوذ له امله د ځایی دودونو، دودونو او ژبو تخریب لامل شي.دریچنین مهاجرت هایی می تواند منجر به فرسایش آداب و رسوم، سنت ها و زبان های محلی به دلیل قدرت سیاسی و نفوذ منطقه ای که توسط گروه های پشتون اعمال می شود، شود.

د لغت پېژندنه او تعریف

د "پښتونولۍ" اصطلاح د پښتون هویت په لور د کلتوري یا ژبني بدلون تشریح کولو لپاره کارول کیږي.[1][11]EnglishThe term "Pashtunization" is used to describe the cultural or linguistic change toward the Pashtun identity.پښتود "پښتونولۍ" اصطلاح د پښتون هویت په لور د کلتوري یا ژبني بدلون تشریح کولو لپاره کارول کیږي.دریاصطلاح "پشتونیزاسیون" برای توصیف تغییر فرهنگی یا زبانی به سمت هویت پشتون استفاده می شود. د پښتون هویت او د هغه تاریخي ریښو په اړه علمي اسناد په کارونو کې موندل کیږي لکه پښتون لاندو تاریخ د قاضي عطا الله خان لخوا، کوم چې د قبیلې تاریخي ریښې، نسبونه، او کلتوري رولونه توضیح کوي.[8][18]EnglishScholarly documentation of the Pashtun identity and its historical roots is found in works such as Pashtuno Lando Tarikh by Qazi Atallah Khan, which details the tribe's historical roots, lineages, and cultural roles.پښتود پښتون هویت او د هغه تاریخي ریښو په اړه علمي اسناد په کارونو کې موندل کیږي لکه پښتون لاندو تاریخ د قاضي عطا الله خان لخوا، کوم چې د قبیلې تاریخي ریښې، نسبونه، او کلتوري رولونه توضیح کوي.دریمستندات علمی از هویت پشتون و ریشه های تاریخی آن در آثار مانند پشتون لاندو تاریخ توسط قاضی عطاالله خان یافت می شود که جزئیات ریشه های تاریخی، نسب و نقش های فرهنگی قبیله را ارائه می دهد. په پښتو ژبه ژبه کې، اصطلاح د پښتون جورونا په توګه څرګند شوې، او په ډاري کې، دې ته د پښتون - سازی په توګه اشاره شوې.[1]EnglishIn the Pashto language, the term is expressed as Pashtun joruna, and in Dari, it is referred to as Pashtun-sazi.پښتوپه پښتو ژبه ژبه کې، اصطلاح د پښتون جورونا په توګه څرګند شوې، او په ډاري کې، دې ته د پښتون - سازی په توګه اشاره شوې.دریدر زبان زبان پشتو، این اصطلاح به عنوان پشتون جورونا بین شده است، و در دریایی ها، به آن به عنوان پشتون-سازی اشاره شده است.

تاریخي دولتي پالیسۍ

د ۱۸۸۰ لسیزې په پیل کې، د افغانستان تاریخ کال مختلفو پښتنو واکمنو حکومتونو د پښتون کولو پالیسۍ تعقیب کړې.[2]EnglishStarting in the 1880s, various Pashtun-dominated governments of Afghanistan pursued policies of Pashtunization.پښتود ۱۸۸۰ لسیزې په پیل کې، د افغانستان تاریخ کال مختلفو پښتنو واکمنو حکومتونو د پښتون کولو پالیسۍ تعقیب کړې.دریاز دهه ۱۸۸۰، دولت های مختلف تاریخچه افغانستان که تحت سلطه پشتون ها بودند، سیاست های پشتونی سازی را دنبال کردند. دا تګلارې په ځانګړي ډول د هیواد په شمالي سیمو کې د ډیر توکمیزو پښتنو د میشته کیدو هدف درلود.[2]EnglishThese policies were specifically aimed at settling more ethnic Pashtuns in the northern regions of the country.پښتودا تګلارې په ځانګړي ډول د هیواد په شمالي سیمو کې د ډیر توکمیزو پښتنو د میشته کیدو هدف درلود.دریاین سیاست ها به طور خاص برای سکونت بیشتر پشتون های قومی در مناطق شمالی کشور بود. عبدالرحمن خان، چې د "آیرن امیر" په نوم پیژندل شوی، د دې میشته کیدو برنامو لپاره اصلي مدیر و.[2]EnglishAbdur Rahman Khan, known as the "Iron Amir," was the primary administrator responsible for these settlement programs.پښتوعبدالرحمن خان، چې د "آیرن امیر" په نوم پیژندل شوی، د دې میشته کیدو برنامو لپاره اصلي مدیر و.دریعبدالرحمن خان، که به عنوان "امیر آهنین" شناخته می شد، مدیر اصلی مسئول این برنامه های حل و فصل بود. دولت ځانګړي اداري تدابیر پلي کړي چې پکې د فارسي ژبې غیر پښتنو څخه د ځمکې مصادره کول، د پښتون ملت پالنې ایډیالوژۍ ته وده ورکول، د پښتون پلوه جبري بیا میشته کیدل، او د تبعیضي مالیاتو پالیسۍ شامل دي.[2]EnglishThe state implemented specific administrative measures including land confiscation from Persian-speaking non-Pashtuns, the promotion of Pashtun nationalist ideology, pro-Pashtun forced resettlement, and discriminatory taxation policies.پښتودولت ځانګړي اداري تدابیر پلي کړي چې پکې د فارسي ژبې غیر پښتنو څخه د ځمکې مصادره کول، د پښتون ملت پالنې ایډیالوژۍ ته وده ورکول، د پښتون پلوه جبري بیا میشته کیدل، او د تبعیضي مالیاتو پالیسۍ شامل دي.دریدولت اقدامات خاص اداری از جمله مصادره زمین از غیر پشتون های فارسی زبان، ترویج ایدئولوژی ناسیونالیستی پشتون، جابجایی اجباری طرفدار پشتون ها و سیاست های تبعیض آمیز مالیات را اجرا کرد. د دې هڅو دمخه، د افغانستان په شمال کې د پښتون نفوس نږدې شتون نه درلود.[2]EnglishPrior to these efforts, the Pashtun population in northern Afghanistan was almost nonexistent.پښتود دې هڅو دمخه، د افغانستان په شمال کې د پښتون نفوس نږدې شتون نه درلود.دریقبل از این تلاش ها، جمعیت پشتون در شمال افغانستان تقریباً وجود نداشت. د ۱۸۸۰ لسیزې څخه دمخه، په دې سیمو کې د پښتون نفوس یوازې شاوخوا ۲ څخه تر ۴٪ پورې شمیرل شوی و.[2]EnglishBefore the 1880s, the Pashtun population in these regions numbered only around 2 to 4%.پښتود ۱۸۸۰ لسیزې څخه دمخه، په دې سیمو کې د پښتون نفوس یوازې شاوخوا ۲ څخه تر ۴٪ پورې شمیرل شوی و.دریقبل از دهه ۱۸۸۰، جمعیت پشتون در این مناطق فقط حدود ۲ تا ۴٪ بود. د برتانیا امپراتورۍ په سیمه کې د روسیې نفوذ کمولو لپاره د دې استعمار هڅو ملاتړ وکړ.[2][19]EnglishThe British Empire supported these colonization efforts to reduce Russian influence in the region.پښتود برتانیا امپراتورۍ په سیمه کې د روسیې نفوذ کمولو لپاره د دې استعمار هڅو ملاتړ وکړ.دریامپراطوری بریتانیایی از این تلاش های استعماری برای کاهش نفوذ روسیه در منطقه حمایت کرد. په ۱۸۹۳ کې، د برتانیا د اردو میجر چارلس یټ یادونه وکړه چې د پښتنو سره شاوخوا غیر پښتون قبایل به د روسانو سره خپل تعامل پای ته ورسوي.[2]EnglishIn 1893, British Army Major Charles Yate noted that surrounding non-Pashtun tribes with Pashtuns would end their interactions with the Russians.پښتوپه ۱۸۹۳ کې، د برتانیا د اردو میجر چارلس یټ یادونه وکړه چې د پښتنو سره شاوخوا غیر پښتون قبایل به د روسانو سره خپل تعامل پای ته ورسوي.دریدر سال ۱۸۹۳، سرگرد ارتش بریتانیایی چارلز ییت اشاره کرد که محاصره قبایل غیر پشتون با پشتون ها تعامل آنها با روس ها را پایان می دهد.

د شمالي افغانستان استعمار

د خالج ترکانو پښتون کول د کلتوري ادغام لومړنۍ تاریخي بیلګه ده.[1]EnglishThe Pashtunization of the Khalaj Turks serves as an early historical example of cultural assimilation.پښتود خالج ترکانو پښتون کول د کلتوري ادغام لومړنۍ تاریخي بیلګه ده.دریپشتونیزاسیون ترک های خلج به عنوان یک نمونه تاریخی اولیه از جذب فرهنگی عمل می کند. خلج په اصل کې یو ترکي قبیله وه چې د پیړیو راهیسې د اوسني افغانستان په سیمو کې ژوند کاوه.[1][12]EnglishThe Khalaj were originally a Turkic tribe that lived in the regions of modern Afghanistan for centuries.پښتوخلج په اصل کې یو ترکي قبیله وه چې د پیړیو راهیسې د اوسني افغانستان په سیمو کې ژوند کاوه.دریخلج در اصل یک قبیله ترک بود که قرن ها در مناطق افغانستان مدرن زندگی می کرد. د اتمې او نهمې پیړۍ په جریان کې، د ډیری اوسني ترکي ژبو افغانانو پلرونه په هندوکش سیمه کې میشته شول.[1][6]EnglishDuring the eighth and ninth centuries, ancestors of many current Turkic-speaking Afghans settled in the Hindu Kush area.پښتود اتمې او نهمې پیړۍ په جریان کې، د ډیری اوسني ترکي ژبو افغانانو پلرونه په هندوکش سیمه کې میشته شول.دریدر طول قرن های هشتم و نهم، اجداد بسیاری از افغان های فعلی که به زبان ترکی صحبت می کنند در منطقه هندوکش سکونت یافتند. دوی د پښتون قبایلو کلتور او ژبه خپلول پیل کړل چې دمخه په دې غرونو کې شتون درلود.[1][20]EnglishThey began to assimilate the culture and language of the Pashtun tribes already present in those highlands.پښتودوی د پښتون قبایلو کلتور او ژبه خپلول پیل کړل چې دمخه په دې غرونو کې شتون درلود.دریآنها شروع به جذب فرهنگ و زبان قبیله های پشتون کردند که در آن کوهستان ها حضور داشتند.

خالاج د ځایی پښتنو سره واده وکړ او په تدریجي ډول یې خپل کلتور غوره کړ.[1]EnglishThe Khalaj intermarried with local Pashtuns and gradually adopted their culture.پښتوخالاج د ځایی پښتنو سره واده وکړ او په تدریجي ډول یې خپل کلتور غوره کړ.دریخلج ها با پشتون های محلی ازدواج کردند و به تدریج فرهنگ آنها را پذیرفتند. په منځنۍ اسیا کې د منګولو د یرغل په وخت کې، ډیری خالاجو په فرعي براعظم کې پناه واخیسته او د خالجي سلسله یې جوړه کړه.[1]EnglishBy the time of the Mongol invasion of Central Asia, many Khalaj found refuge in the Subcontinent and established the Khalji dynasty.پښتوپه منځنۍ اسیا کې د منګولو د یرغل په وخت کې، ډیری خالاجو په فرعي براعظم کې پناه واخیسته او د خالجي سلسله یې جوړه کړه.دریدر زمان حمله مغول ها به آسیای مرکزی، بسیاری از خلج ها در شبه قاره پناهگاه یافتند و سلسله خلجی را تاسیس کردند. ځکه چې دوی پښتون شوي وو، خالجي اکثرا د ډیلي سلطانیت کې د ترکي اشرافو لخوا د پښتنو په توګه پیژندل شوي.[1]EnglishBecause they had been Pashtunized, the Khalji were often identified as Pashtuns by Turkic nobles within the Delhi Sultanate.پښتوځکه چې دوی پښتون شوي وو، خالجي اکثرا د ډیلي سلطانیت کې د ترکي اشرافو لخوا د پښتنو په توګه پیژندل شوي.دریبخاطریکه آنها پشتونی شده بودند، خلجی ها اغلب توسط اشراف ترک در سلطنتی دهلی به عنوان پشتون ها شناخته می شدند. تاریخ لیکونکي وايي چې د قبیلې نوم "ګیلجي" ښایي د خالج نوم څخه اخیستل شوی وي، څوک چې ممکن د قبیلې اصلي برخه جوړه کړي وي.[1][13]EnglishHistorians note that the tribal name "Ghilji" is likely derived from the name of the Khalaj, who may have formed the core of the tribe.پښتوتاریخ لیکونکي وايي چې د قبیلې نوم "ګیلجي" ښایي د خالج نوم څخه اخیستل شوی وي، څوک چې ممکن د قبیلې اصلي برخه جوړه کړي وي.دریمورخان اشاره می کنند که نام قبیله "گلجی" احتمالاً از نام خلج گرفته شده است، که ممکن است هسته قبیله را تشکیل داده باشد.

کلتوري او ژبني اغېز

پښتون کول اکثرا د ژبې د پام وړ بدلون سره تړاو لري.[1]EnglishPashtunization often involves a significant language shift.پښتوپښتون کول اکثرا د ژبې د پام وړ بدلون سره تړاو لري.دریپشتونیزاسیون اغلب شامل تغییر قابل توجهی در زبان است. په پېښور دره کې، د پیړیو په اوږدو کې د پښتون مهاجرت د ځایی هند - آریایی توکمونو پښتون کولو پایله درلوده.[1][11]EnglishIn the Peshawar Valley, Pashtun migrations over centuries resulted in the Pashtunization of local Indo-Aryan tribes.پښتوپه پېښور دره کې، د پیړیو په اوږدو کې د پښتون مهاجرت د ځایی هند - آریایی توکمونو پښتون کولو پایله درلوده.دریدر سال دره پشاور، مهاجرت پشتون ها در طول قرن ها منجر به پشتون سازی قبایل محلی هندو-آریایی شد. دا کډوالۍ په ۱۶ پیړۍ کې د سور سلسله د واکمنۍ پرمهال ګړندۍ شوې.[1]EnglishThese migrations were intensified during the rule of the Sur dynasty in the 16th century.پښتودا کډوالۍ په ۱۶ پیړۍ کې د سور سلسله د واکمنۍ پرمهال ګړندۍ شوې.دریاین مهاجرت ها در زمان حکومت سلسله سور در قرن شانزدهم تشدید شد. دا پروسه په ۱۸ پیړۍ کې د دراني امپراتورۍ رامینځته کیدو وروسته دوام درلود.[1]EnglishThe process continued in the 18th century following the establishment of the Durrani Empire.پښتودا پروسه په ۱۸ پیړۍ کې د دراني امپراتورۍ رامینځته کیدو وروسته دوام درلود.دریاین پروسه در قرن هجدهم پس از تاسیس امپراطوری دورانی ادامه یافت. په ۲۰ پیړۍ کې، امان الله خان په جون ۱۹۲۶ کې ځان د افغانستان پاچا اعلان کړ.[9]EnglishIn the 20th century, Amanullah Khan proclaimed himself King of Afghanistan in June 1926.پښتوپه ۲۰ پیړۍ کې، امان الله خان په جون ۱۹۲۶ کې ځان د افغانستان پاچا اعلان کړ.دریدر قرن بیستم، امان الله خان در ژوئن ۱۹۲۶ خود را پادشاه افغانستان اعلام کرد.

د پښتونولۍ کلتوري چوکاټ په پښتونولي کې ریښې لري، د دودونو او دودونو ټولګه.[3][4] د دې کلتوري هویت کلیدي برخې عبارت دي له:

عصري ټولنیز او سیاسي شرایط

پښتانه په افغانستان تاریخ کې د نفوس له ۵۰ څخه تر ۶۰ سلنې پورې جوړوي، چې شاوخوا ۱۶ ملیونه یې په هیواد کې ژوند کوي.[3] پداسې حال کې چې د "افغان" اصطلاح اکثرا د هیواد ټولو اتباعو لپاره کارول کیږي، ډیری پښتانه غوره ګ د دویي چې په ځانګړي ډول د دوی قومي نوم سره پیژندل شي.[3] په افغانستان کې د قومیت رسمي طبقه بندي نسبتاً وروستی پرمختګ دی، چې په لومړي سر کې په شلمه پیړۍ کې راڅرګند شو او د ۱۹۷۰ لسیزې په پیل کې د شخړو په جریان کې سیاسي اهمیت ترلاسه کړ.[10][17] پښتانه په افغانستان کې تر ټولو لویه قومي ډله او په پاکستان کې دویمه لویه قومي ډله ده.[1]

سرچینې

  1. Pashtunization - Wikipedia
  2. Pashtun colonization of northern Afghanistan - Wikipedia
  3. پښانه څو دي، Pashtunen, Paschtunen, Pashtun, پشتانه
  4. پښتونولي | دولت وزیري - تاند
  5. مقاله | د پښتونولۍ اصول - پښتو جرنل
  6. Afghanistan - ISLAMIC CONQUEST - Country Studies
  7. Jirga / Shura (Afghanistan) - Global Informality Project
  8. د پښتنو تاریخ - Pashtuns legacy library
  9. Afghanistan - Wikipedia
  10. Ethnicity in Afghanistan - Wikipedia
  11. Pashtunization - Reference.org
  12. The Pre-Mongol History of the Khalaj in Eastern Afghanistan: Recent News: News & Events: Inner Asian and Uralic National Resource Center: Indiana University Bloomington
  13. Ghilji - Bharatpedia
  14. Nanawatai | Military Wiki | Fandom
  15. Ghairat… – BUILT TO LEAD
  16. Meaning of ghairat in English, Hindi, Urdu | Poetistic Dictionary
  17. (PDF) The political instrumentalization of ethnic divisions and...
  18. An Indigenous History Of the Pukhtuns
  19. The Great Game: Britain and Russia's Imperial Rivalry - World History Encyclopedia
  20. Detailedpedia