افشار سلسله
د افشاریانو سلسله یوه ایراني سلسله وه چې په نادیر شاه کال کې د ترکمن افشار قبیلې د قرقلو د قبیلې لخوا تاسیس شوې وه.[1][2]EnglishThe Afsharid dynasty was an Iranian dynasty founded by Nadir Shah of the Qirqlu clan of the Turkoman Afshar tribe.پښتود افشاریانو سلسله یوه ایراني سلسله وه چې په نادیر شاه کال کې د ترکمن افشار قبیلې د قرقلو د قبیلې لخوا تاسیس شوې وه.دریسلسله افشار یک سلسله ایرانی بود که در سال نادیر شاه توسط قبیله قرقلو از قبیله افشار ترکمان تاسیس شد. دغه سلسله له ۱۷۳۶ څخه تر ۱۷۹۶ پورې په افشارید ایران باندې واکمني کوله.[1][2][3]EnglishThe dynasty ruled over Afsharid Iran from 1736 to 1796.پښتودغه سلسله له ۱۷۳۶ څخه تر ۱۷۹۶ پورې په افشارید ایران باندې واکمني کوله.دریاین سلسله از سال ۱۷۳۶ تا ۱۷۹۶ بر ایران افشار حکومت کرد. واکمن کورنۍ د ترکمن اصلي وه او د منګول کډوالۍ وروسته د ۱۲ پیړۍ په وروستیو او ۱۳ پیړۍ په لومړیو کې د آذربایجان او فارس په سیمو کې میشته شوې.[4]EnglishThe ruling family was of Turkoman origin and settled in the Azerbaijan and Persia regions during the late 12th and early 13th centuries following the Mongol migrations.پښتوواکمن کورنۍ د ترکمن اصلي وه او د منګول کډوالۍ وروسته د ۱۲ پیړۍ په وروستیو او ۱۳ پیړۍ په لومړیو کې د آذربایجان او فارس په سیمو کې میشته شوې.دریخانواده حاکم از نژاد ترکمن بود و در اواخر قرن ۱۲ و اوایل قرن ۱۳ پس از مهاجرت مغول ها در مناطق آذربایجان و پارس ساکن شدند.
د نادر شاه لخوا تاسیس شوی
سلسله د نادیر شاه په راپورته کیدو سره پیل شوه، چا چې په ۱۷۳۶ کې دولت تاسیس کړ.[1][2][3]EnglishThe dynasty began with the rise of Nadir Shah, who established the state in 1736.پښتوسلسله د نادیر شاه په راپورته کیدو سره پیل شوه، چا چې په ۱۷۳۶ کې دولت تاسیس کړ.دریسلسله با ظهور نادیر شاه آغاز شد که دولت را در سال ۱۷۳۶ تاسیس کرد. دغه سلسله په ١١٤٨ هجري کال کې جوړه شوه.EnglishThe dynasty was established in 1148 AH (1736 CE).پښتودغه سلسله په ١١٤٨ هجري کال کې جوړه شوه.دریسلسله در سال ۱۱۴۸ هجری تاسیس شد. (د عیسوي کال ۱۷۳۶)[1][3]
ځمکنۍ فتوحات
فتوحات له عراق او قفقاز څخه د هند دره او مغلو امپراتورۍ سیمو ته رسیدلي.[1][6]EnglishThe conquests reached from Iraq and the Caucasus to the Indus Valley and the Mughal Empire regions.پښتوفتوحات له عراق او قفقاز څخه د هند دره او مغلو امپراتورۍ سیمو ته رسیدلي.دریفتوحات از عراق و قفقاز تا دره ایندوس و مناطق امپراطوری مغول را شامل می شد. د پام وړ پوځي کړنو کې شامل دي:EnglishSignificant military actions included:پښتود پام وړ پوځي کړنو کې شامل دي:دریفعالیت های مهم نظامی شامل:
- د عثماني امپراتورۍ: نادیر شاه د عثمانيانو پروړاندې په څو جګړو کې ښکیل.[1][13]
- د مغلو امپراتورۍ: هغه د هند فتح او په ډیلي کې قتل عام ترسره کړ.[1]
- افغانستان: په امپراتورۍ کې افغانستان شامل و.[1][6] نادر شاه د ۱۷۳۷ او ۱۷۳۸ کلونو تر منځ د افغانستان ډېره برخه فتح کړه.[11] په دې فتح کې د کندهار د محاصرې پر مهال د حسین هوتک له واکه غورځول شامل وو.[12]
- هغه په داغستان باندې برید پیل کړ.[1]
په ایران او شاوخوا سیمو باندې واکمني
د نادیر شاه د واکمنۍ په جریان کې، دولت د مذهبي ادارو په وړاندې د دولت تسلط لخوا مشخص شوی و.[1]EnglishDuring the reign of Nadir Shah, the state was characterized by the dominance of the state over religious institutions.پښتود نادیر شاه د واکمنۍ په جریان کې، دولت د مذهبي ادارو په وړاندې د دولت تسلط لخوا مشخص شوی و.دریدر دوران سلطنت نادیر شاه، دولت با تسلط دولت بر مؤسسات مذهبی مشخص شد. د دولسو شیعه عقیدې سره د نورو فرقه ګانو سره مساوي چلند کیده، او د علما نفوذ محدود و.[1]EnglishThe Twelver Shia faith was treated as equal to other sects, and the influence of the ulama was restricted.پښتود دولسو شیعه عقیدې سره د نورو فرقه ګانو سره مساوي چلند کیده، او د علما نفوذ محدود و.دریایمان شیعه دوازده گانه با سایر فرقه ها برابر بود و نفوذ علماء محدود بود. هغه د مذهبي عالمانو د ملي اغیزو لپاره د وقف سرچینې ضبط کړې.[1]EnglishHe confiscated waqf resources to impact the finances of religious scholars.پښتوهغه د مذهبي عالمانو د ملي اغیزو لپاره د وقف سرچینې ضبط کړې.دریاو منابع واکف را مصادره کرد تا بر امور ملی دانشمندان دینی تاثیر بگذارد.
د محکمې رسمي ژبه ډاري (فارسي) پاتې شوه، پداسې حال کې چې واکمن سلسله ترکي ژبه وه.[1][7]EnglishThe official language of the court remained Dari (Persian), while the ruling dynasty was Turkic-speaking.پښتود محکمې رسمي ژبه ډاري (فارسي) پاتې شوه، پداسې حال کې چې واکمن سلسله ترکي ژبه وه.دریزبان رسمی دربار همچنان دریایی ها (فارسی) باقی ماند، در حالی که سلسله حاکم به زبان ترکی بود. سلسله د ایران د امپراتورۍ تسلسل ساتلی لکه څنګه چې د تیرو دورو لخوا رامینځته شوی.[3]EnglishThe dynasty maintained a continuity of the Iranian empire as established by previous eras.پښتوسلسله د ایران د امپراتورۍ تسلسل ساتلی لکه څنګه چې د تیرو دورو لخوا رامینځته شوی.دریسلسله یک تداوم امپراطوری ایران را که توسط دوره های قبلی ایجاد شده بود، حفظ کرد.
د سلطنت سقوط
په ۱۷۴۷ کې د نادیر شاه مړینې وروسته، سلسله د بې ثباتۍ دورې ته ننوتله.[2][10]EnglishFollowing the death of Nadir Shah in 1747, the dynasty entered a period of instability.پښتوپه ۱۷۴۷ کې د نادیر شاه مړینې وروسته، سلسله د بې ثباتۍ دورې ته ننوتله.دریبعد از مرگ نادیر شاه در سال ۱۷۴۷، سلسله وارد یک دوره بی ثباتی شد. د جانشینۍ دوره د لنډو واکمنو لخوا نښه شوې وه:EnglishThe succession was marked by short reigns:پښتود جانشینۍ دوره د لنډو واکمنو لخوا نښه شوې وه:دریسلسله جانشینی با حکومت های کوتاه مشخص شد:
- عادل شاه: له ۱۷۴۷ څخه تر ۱۷۴۸ پورې واکمن و.[2]
- شاهروخ شاه: دوه ځله حکومت وکړ، لومړی له ۱۷۴۸ څخه تر ۱۷۵۰ پورې او وروسته له ۱۷۵۰ څخه تر ۱۷۹۶ پورې.[2]
- ابراهیم افشار: په ۱۷۴۸ کې د لنډې مودې لپاره حکومت وکړ.[2]
دغه سلسله په ۱۷۹۶ کال کې پای ته ورسېده.[2][3]EnglishThe dynasty ended in 1796.پښتودغه سلسله په ۱۷۹۶ کال کې پای ته ورسېده.دریسلسله در سال ۱۷۹۶ به پایان رسید. وروستی واکمن، نادر میرزا افشار، په ۱۷۹۶ کې د قاجارانو لخوا ونیول شو.[8]EnglishThe final ruler, Nader Mirza Afshar, was captured by the Qajars in 1796.پښتووروستی واکمن، نادر میرزا افشار، په ۱۷۹۶ کې د قاجارانو لخوا ونیول شو.دریآخرین حاکم، نادر میرزا افشار، در سال ۱۷۹۶ توسط قاجار ها اسیر شد.
تاریخي میراث
د افشاریانو دوره د ساسانیانو له دورې راهیسې د ایراني سلسله ترټولو پراخه جغرافیوي ساحه رامینځته کولو لپاره پیژندل کیږي.[5]EnglishThe Afsharid period is noted for establishing the widest geographic extent of an Iranian dynasty since the Sassanian era.پښتود افشاریانو دوره د ساسانیانو له دورې راهیسې د ایراني سلسله ترټولو پراخه جغرافیوي ساحه رامینځته کولو لپاره پیژندل کیږي.دریدوره افشارید برای ایجاد گسترده ترین دامنه جغرافیایی یک سلسله ایرانی از زمان ساسانی ها شناخته شده است. د سلطنت د محکمې تاریخ د صفویانو دورې ساختماني ماډلونه تعقیب کړل مګر معنی لرونکي تاریخي تګلارې یې معرفي کړې.[1]EnglishThe dynasty's court histories followed the structural models of the Safavid period but introduced meaningful historiographical departures.پښتود سلطنت د محکمې تاریخ د صفویانو دورې ساختماني ماډلونه تعقیب کړل مګر معنی لرونکي تاریخي تګلارې یې معرفي کړې.دریتاریخچه های درباری سلسله از مدل های ساختاری دوره صفویان پیروی می کرد اما انحرافات تاریخ شناسی معنی داری را معرفی کرد. امپراتورۍ د مرکزي آسیا او هندي برصغیر په اوږدو کې د ۱۸ پیړۍ جیوپولیټیک منظره باندې د پام وړ اغیزه وکړه.[6][9]EnglishThe empire significantly influenced the geopolitical landscape of the 18th century across Central Asia and the Indian subcontinent.پښتوامپراتورۍ د مرکزي آسیا او هندي برصغیر په اوږدو کې د ۱۸ پیړۍ جیوپولیټیک منظره باندې د پام وړ اغیزه وکړه.دریامپراطوری به طور قابل ملاحظه ای بر چشم انداز ژئوپلیتیک قرن ۱۸ در سراسر آسیای مرکزی و شبه قاره هند تأثیر گذاشت.
سرچینې
- ایران افشاری - ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد
- Afsharid dynasty - Wikipedia
- AFSHARIDS - Encyclopaedia Iranica
- afshar - Royal Ark
- Afshar dynasty - NamuWiki
- افشاریه | دانشنامه ایران | مرکز پژوهشهای ایرانی و اسلامی
- History & Origins — House of Afshar
- تاریخ اجتماعی افشاریان - ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد
- Afsharid Iran - Wikipedia
- The Succession Struggle Following the Death of Nādir Shāh (1747-1750)
- Afsharid dynasty_Baiduwiki - 百度百科
- د افغانستان واکمنان - ويکيپېډيا
- Nādir Shāh | History | Research Starters | EBSCOhost