ګندمک د تړون له مخې ورکړل شوې ولسوالۍ
د ګندمک تړون وتلې ولسوالۍ د دویمه انګلیسي - افغان جګړه په لومړي پړاو کې د افغان امارت لخوا برتانیې راج ته د سرحدي سیمو او جیو پولیټیکل حقونو ته اشاره کوي.EnglishThe ceded districts of the Treaty of Gandamak refer to the frontier territories and geopolitical rights surrendered by the Afghan Emirate to the British Raj following the first phase of the Second Anglo-Afghan War.پښتود ګندمک تړون وتلې ولسوالۍ د دویمه انګلیسي - افغان جګړه په لومړي پړاو کې د افغان امارت لخوا برتانیې راج ته د سرحدي سیمو او جیو پولیټیکل حقونو ته اشاره کوي.دریولسوالی های تسلیم شده پیمان گانداماک به سرزمین های مرزی و حقوق ژئوپلیتیکی اشاره دارد که توسط امارت افغانستان به British Raj پس از مرحله اول جنگ دوم اینگلو-افغانستان تسلیم شده است. د ۱۸۷۹ کال د می په ۲۶ مه د ګنډمک کلي ته نږدې د برتانیا په یوه پوځي کمپ کې لاسلیک شو، دا تړون د محمد یعقوب خان او سر لویس کاوګناري ترمنځ منځګړیتوب شوی و.[1][2][3]EnglishSigned on 26 May 1879 at a British military camp near the village of Gandamak, the agreement was brokered between Muhammad Yaqub Khan and Sir Louis Cavagnari.پښتود ۱۸۷۹ کال د می په ۲۶ مه د ګنډمک کلي ته نږدې د برتانیا په یوه پوځي کمپ کې لاسلیک شو، دا تړون د محمد یعقوب خان او سر لویس کاوګناري ترمنځ منځګړیتوب شوی و.دریاین توافقنامه در تاریخ ۲۶ مه ۱۸۷۹ در یک اردوگاه نظامی بریتانیایی در نزدیکی دهکده گانداماک امضا شد و بین سال های محمد یعقوب خان و سر لوئیس کاگاناری میانجیگری شد. دغه تړون د افغانستان شمالي او لویدیځې پولې په بنسټیز ډول بدلې کړې، څو ستراتیژیک پاسونه او قبایلي سیمې یې د برتانیا تر ادارې لاندې راوستې.[1][5]EnglishThe treaty fundamentally altered the northern and western borders of Afghanistan, placing several strategic passes and tribal regions under British administration.پښتودغه تړون د افغانستان شمالي او لویدیځې پولې په بنسټیز ډول بدلې کړې، څو ستراتیژیک پاسونه او قبایلي سیمې یې د برتانیا تر ادارې لاندې راوستې.دریاین معاهده اساساً مرزهای شمالی و غربی افغانستان را تغییر داد و چندین گذرگاه استراتژیک و مناطق قبیله ای را تحت مدیریت بریتانیایی قرار داد.
د دویمې انګلیسي - افغان جګړې شرایط
دغه شخړه په ۱۸۷۸ کال کې د افغان امیر شیر شېر علي خان له بلنې پرته کابل ته د روسي پلاوي له رسېدو وروسته رامنځته شوه.[2]EnglishThe conflict originated in 1878 following the arrival of a Russian delegation in Kabul without the invitation of the Afghan Emir, Sher Ali Khan.پښتودغه شخړه په ۱۸۷۸ کال کې د افغان امیر شیر شېر علي خان له بلنې پرته کابل ته د روسي پلاوي له رسېدو وروسته رامنځته شوه.دریدرگیری ها در سال ۱۸۷۸ پس از ورود یک هیئت روسی به کابل بدون دعوت امیر افغان، شیر علی خان آغاز شد. په ځواب کې، د هند د برتانیا حکومت یو الټیټیټموم خپور کړ چې د دې اقدام لپاره د بخښنې او توضیحاتو غوښتنه کوي.[2]EnglishIn response, the British Government of India issued an ultimatum demanding an apology and an explanation for this move.پښتوپه ځواب کې، د هند د برتانیا حکومت یو الټیټیټموم خپور کړ چې د دې اقدام لپاره د بخښنې او توضیحاتو غوښتنه کوي.دریدر پاسخ، دولت بریتانیایی هندوستان یک اولتیماتوم صادر کرد که خواستار عذرخواهی و توضیح برای این اقدام بود. کله چې د شیر علي خان غبرګون ناکافي وګڼل شو، انګریزانو د ۱۸۷۸ کال د نومبر په ۲۱ مه د کورام دره او د پیوار کوټال پاس نیولو سره جګړه اعلان کړه.[2]EnglishWhen Sher Ali Khan’s response was deemed insufficient, the British declared war on 21 November 1878, occupying the Korram valley and the Peiwar Kotal pass.پښتوکله چې د شیر علي خان غبرګون ناکافي وګڼل شو، انګریزانو د ۱۸۷۸ کال د نومبر په ۲۱ مه د کورام دره او د پیوار کوټال پاس نیولو سره جګړه اعلان کړه.دریوقتی پاسخ شیر علی خان ناکافی بود، بریتانیایی ها در ۲۱ نوامبر ۱۸۷۸ جنگ را اعلام کردند و دره کورام و گذرگاه پیوار کوتل را اشغال کردند.
کلیدي پریښودل شوې سیمې
د تړون د شرایطو له مخې، محمد یعقوب خان انګلیس ته څو ځانګړي ولسوالۍ او جغرافیوي سیمې پریښودې:EnglishUnder the terms of the agreement, Muhammad Yaqub Khan ceded several specific districts and geographic areas to the British:پښتود تړون د شرایطو له مخې، محمد یعقوب خان انګلیس ته څو ځانګړي ولسوالۍ او جغرافیوي سیمې پریښودې:دریبر اساس شرایط این توافق، محمد یعقوب خان چندین منطقه خاص و مناطق جغرافیایی را به بریتانیایی ها واگذار کرد:
| سیمه | حالت/تفصيلات |
|---|---|
| کورام | د برتانیې راج ته سپارل شوی |
| د پیشین ښار | د برتانیې راج ته سپارل شوی |
| د شپې شپې | د برتانیې راج ته سپارل شوی |
| حرنې | د برتانیې راج ته سپارل شوی |
| د تال-چوتيالي (لورالای) | د برتانیې راج ته سپارل شوی |
| د کورام څخه جاجي ته | د برتانیې راج ته سپارل شوی |
| سیبای او پیشین | د نوښک غرونو پورې د برتانیا راج ته ورکړل شوی |
په تړون کې دا هم ویل شوي چې انګریزان به کندهار او جلال اباد خالي کړي، پرته د کورام، پیشین، او سیبي څخه، کوم چې د انګلستان تر کنټرول لاندې پاتې شوي.[1]EnglishThe treaty also stipulated that the British would evacuate Kandahar and Jalalabad, with the exception of Kurram, Pishin, and Sibi, which remained under British control.پښتوپه تړون کې دا هم ویل شوي چې انګریزان به کندهار او جلال اباد خالي کړي، پرته د کورام، پیشین، او سیبي څخه، کوم چې د انګلستان تر کنټرول لاندې پاتې شوي.دریاین معاهده همچنین تعیین کرد که بریتانیایی ها قندهار و جلال اباد را تخلیه می کنند، به استثنای کورام، پیشین و سیبی، که تحت کنترل بریتانیایی ها باقی ماندند.
د خیبر او میچینی پاسونه
د تړون لومړنی هدف د خیبر دروازه او میچینی پاس د برتانیا ترلاسه کول و.EnglishA primary objective of the treaty was the British acquisition of the Khyber Pass and the Michini Pass.پښتود تړون لومړنی هدف د خیبر دروازه او میچینی پاس د برتانیا ترلاسه کول و.درییک هدف اصلی این معاهده بدست آوردن گذرگاه خیبر و گذرگاه میچینی توسط بریتانیایی ها بود. د دغو لارو په خوندي کولو سره، انګریزانو هڅه کوله چې د افغان پولې او پنجاب ترمنځ د خوځښت اصلي دهلیزونه کنټرول کړي.[1][5]EnglishBy securing these routes, the British sought to control the primary corridors of movement between the Afghan frontier and the Punjab.پښتود دغو لارو په خوندي کولو سره، انګریزانو هڅه کوله چې د افغان پولې او پنجاب ترمنځ د خوځښت اصلي دهلیزونه کنټرول کړي.دریبا محافظت از این مسیرها، بریتانیایی ها به دنبال کنترل راهروهای اصلی حرکت بین مرز افغانستان و پنجاب بودند. سربیره پردې، انګلستان پدې سیمو کې د قبایلي خوځښتونو او چارو اداره کولو مسؤلیت په غاړه واخیست.[1]EnglishAdditionally, the British assumed responsibility for managing the tribal movements and affairs within these regions.پښتوسربیره پردې، انګلستان پدې سیمو کې د قبایلي خوځښتونو او چارو اداره کولو مسؤلیت په غاړه واخیست.دریعلاوه بر این، بریتانیایی ها مسئولیت مدیریت جنبش ها و امور قبیله ای را در این مناطق بر عهده گرفتند.
په ډیرنډ لاین باندې اغیزه
پداسې حال کې چې ډيورنډ کرښه د افغانستان او پاکستان ترمینځ عصري پوله ده، د ۱۸۷۹ تړون کې تخفیف د دې رسمي کیدو لپاره د بنسټیز مخکښ په توګه کار وکړ.EnglishWhile the Durand Line is the modern border between Afghanistan and Pakistan, the cessions in the 1879 treaty served as a foundational precursor to its formalization.پښتوپداسې حال کې چې ډيورنډ کرښه د افغانستان او پاکستان ترمینځ عصري پوله ده، د ۱۸۷۹ تړون کې تخفیف د دې رسمي کیدو لپاره د بنسټیز مخکښ په توګه کار وکړ.دریدر حالیکه خط دوراند مرز مدرن بین افغانستان و پاکستان است، تخفیف ها در معاهده ۱۸۷۹ به عنوان پیشگام اساسی برای رسمی سازی آن بود. د دې تړون له مخې برتانیا ته د افغانستان د بهرنیو چارو کنټرول ورکړل شو، چې په دې سره د افغانستان امارت په یوه محافظه کارۍ بدل شو.[4][6]EnglishThe agreement granted Britain control over Afghanistan's foreign affairs, effectively turning the Emirate into a protectorate.پښتود دې تړون له مخې برتانیا ته د افغانستان د بهرنیو چارو کنټرول ورکړل شو، چې په دې سره د افغانستان امارت په یوه محافظه کارۍ بدل شو.دریاین توافق به بریتانیا اجازه کنترل امور خارجی افغانستان را داد و عملاً امارت را به یک محافظه کار تبدیل کرد. د دې امتیازاتو په بدل کې، انګلستان ژمنه وکړه چې د ۶۰۰,۰۰۰، روپیو کلنۍ سبسایډي چمتو کړي او د بهرني یرغل پروړاندې د نظامي مرستې ژمنه یې کړې.[1]EnglishIn exchange for these concessions, the British committed to providing an annual subsidy of 600,000 rupees and promised military assistance against foreign aggression.پښتود دې امتیازاتو په بدل کې، انګلستان ژمنه وکړه چې د ۶۰۰,۰۰۰، روپیو کلنۍ سبسایډي چمتو کړي او د بهرني یرغل پروړاندې د نظامي مرستې ژمنه یې کړې.دریدر مقابل این امتیازات، بریتانیایی ها متعهد شدند که سالانه ۶۰۰۰۰۰ روپیه کمک مالی ارائه دهند و وعده کمک نظامی در برابر تجاوز خارجی را دادند.
د بریتانوي ادارې ځای ناستی
د هندوستان د نائب پاچا لخوا د تړون د تصویب وروسته، انګلستان په کابل کې د نظامي ساتنې سره دایمي استوګنه جوړه کړه.[1]EnglishFollowing the ratification of the treaty by the Viceroy of India, the British established a permanent residency in Kabul with a military escort.پښتود هندوستان د نائب پاچا لخوا د تړون د تصویب وروسته، انګلستان په کابل کې د نظامي ساتنې سره دایمي استوګنه جوړه کړه.دریبعد از تائید این معاهده توسط نائب پادشاه هند، بریتانیایی ها در سال کابل با یک اسکورت نظامی اقامت دائم را تاسیس کردند. په دغه تړون کې له کورم څخه کابل ته د تلګراف د کرښې د جوړولو امر هم شوی و، چې د افغان حکومت له خوا به ساتل کېده.[1]EnglishThe treaty also mandated the construction of a telegraph line from Kurram to Kabul, which was to be protected by the Afghan government.پښتوپه دغه تړون کې له کورم څخه کابل ته د تلګراف د کرښې د جوړولو امر هم شوی و، چې د افغان حکومت له خوا به ساتل کېده.دریاین معاهده همچنین ساخت یک خط تلگراف از کورام تا کابل را که توسط دولت افغانستان محافظت می شد، اجباری کرد. که څه هم په پای کې تړون د کندهار جګړه (۱۸۸۰) وروسته بیا تایید شو، د محمد یعقوب خان جانشین، عبدالرحمن خان، به وروسته د دې شرایطو سره مخالفت وکړي، چې په پای کې به انګلستان د داخلي او بهرني سیاست په ځینو مسلو کې تسلیم کیدو ته اړ کړي.[2]EnglishAlthough the treaty was eventually reaffirmed after the Battle of Kandahar (1880), Muhammad Yaqub Khan's successor, Abdur Rahman Khan, would later oppose these conditions, eventually forcing the British to concede on certain matters of internal and foreign policy.پښتوکه څه هم په پای کې تړون د کندهار جګړه (۱۸۸۰) وروسته بیا تایید شو، د محمد یعقوب خان جانشین، عبدالرحمن خان، به وروسته د دې شرایطو سره مخالفت وکړي، چې په پای کې به انګلستان د داخلي او بهرني سیاست په ځینو مسلو کې تسلیم کیدو ته اړ کړي.دریاگرچه این معاهده در نهایت پس از سال جنگ قندهار (۱۸۸۰) مجدداً تأیید شد، جانشین محمد یعقوب خان، عبدالرحمن خان، بعداً با این شرایط مخالفت می کرد و در نهایت بریتانیایی ها را مجبور به تسلیم شدن در برخی مسائل سیاست های داخلی و خارجی کرد.