دا پروسه د اګست په ۳۰، ۲۰۲۱ کې پای ته ورسیده، چې په افغانستان کې د جګړې پای په نښه کوي چې په ۲۰۰۱ کې پیل شوې.[1][14]EnglishThe process concluded on August 30, 2021, marking the end of the war in Afghanistan that began in 2001.پښتودا پروسه د اګست په ۳۰، ۲۰۲۱ کې پای ته ورسیده، چې په افغانستان کې د جګړې پای په نښه کوي چې په ۲۰۰۱ کې پیل شوې.دریاین پروسه در ۳۰ اگست ۲۰۲۱ به پایان رسید و پایان جنگ در افغانستان را که در سال ۲۰۰۱ آغاز شد، مشخص کرد. وتل په ۲۰۲۱ کې د افغانستان اسلامي جمهوریت لخوا د طالبانو ډله د سقوط او سقوط وروسته تعقیب شو.[1]EnglishThe withdrawal followed the collapse and overthrow of the Islamic Republic of Afghanistan by the Taliban in 2021.پښتووتل په ۲۰۲۱ کې د افغانستان اسلامي جمهوریت لخوا د طالبانو ډله د سقوط او سقوط وروسته تعقیب شو.دریاین عقب نشینی پس از سقوط و سرنگونی جمهوری اسلامی افغانستان توسط طالبان در سال ۲۰۲۱ انجام شد. پدې لیږد کې د متحده ایالاتو، انګلستان، فرانسې، کاناډا، جرمني، آسټرالیا، او د افغانستان اسلامي جمهوریت د اګست په ۱۵، ۲۰۲۱ کې برخه اخیستې وه.[1]EnglishThe transition involved the United States, the United Kingdom, France, Canada, Germany, Australia, and the Islamic Republic of Afghanistan as of August 15, 2021.پښتوپدې لیږد کې د متحده ایالاتو، انګلستان، فرانسې، کاناډا، جرمني، آسټرالیا، او د افغانستان اسلامي جمهوریت د اګست په ۱۵، ۲۰۲۱ کې برخه اخیستې وه.دریاین انتقال شامل ایالات متحده، انگلستان، فرانسه، کانادا، جرمنی، استرالیا و جمهوری اسلامی افغانستان از ۱۵ اگست ۲۰۲۱ بود.
د دوحې تړون خبرې اترې
د ۲۰۲۰ کال د فبرورۍ په ۲۹، متحده ایالاتو او طالبانو ډله په دوحه، قطر کې د سولې تړون لاسلیک کړ، چې په رسمي ډول افغانستان ته د سولې راوستلو تړون په نوم پیژندل کیږي.[1][2][3]EnglishOn February 29, 2020, the United States and the Taliban signed a peace agreement in Doha, Qatar, formally known as the Agreement for Bringing Peace to Afghanistan.پښتود ۲۰۲۰ کال د فبرورۍ په ۲۹، متحده ایالاتو او طالبانو ډله په دوحه، قطر کې د سولې تړون لاسلیک کړ، چې په رسمي ډول افغانستان ته د سولې راوستلو تړون په نوم پیژندل کیږي.دریدر ۲۹ فبروری ۲۰۲۰، ایالات متحده و طالبان یک توافق صلح را در دوحه، قطر امضا کردند، که رسماً به عنوان توافق برای آوردن صلح به افغانستان شناخته می شود. دغه خبرې اترې د امریکايي استازي زلمي خلیلزاد او د طالبانو د استازي عبدالغني برادر ترمنځ ترسره شوې دي.[1][3]EnglishThe negotiations were conducted between U.S. representative Zalmay Khalilzad and Taliban representative Abdul Ghani Baradar.پښتودغه خبرې اترې د امریکايي استازي زلمي خلیلزاد او د طالبانو د استازي عبدالغني برادر ترمنځ ترسره شوې دي.دریمذاکرات بین نماینده ایالات متحده زلمی خلیل زاد و نماینده طالبان عبدالغنی برادر انجام شد. په تړون کې د متحده ایالاتو او ناټو د ټولو ځواکونو وتل د می په ۱، ۲۰۲۱ کې ټاکل شوي.[1][4]EnglishThe agreement stipulated the withdrawal of all U.S. and NATO forces by May 1, 2021.پښتوپه تړون کې د متحده ایالاتو او ناټو د ټولو ځواکونو وتل د می په ۱، ۲۰۲۱ کې ټاکل شوي.دریاین توافق، خروج تمام نیرو های ایالات متحده و ناتو را تا ۱ مه ۲۰۲۱ تعیین می کرد. په بدل کې، طالبانو ژمنه وکړه چې د سولې په پروسه کې برخه واخلي او د متحده ایالاتو پر عسکرو برید نه کوي یا د افغانستان لوی ښارونه ګواښوي.[4][5]EnglishIn exchange, the Taliban committed to participating in a peace process and refraining from attacking U.S. troops or threatening major Afghan cities.پښتوپه بدل کې، طالبانو ژمنه وکړه چې د سولې په پروسه کې برخه واخلي او د متحده ایالاتو پر عسکرو برید نه کوي یا د افغانستان لوی ښارونه ګواښوي.دریدر عوض، طالبان متعهد شدند که در پروسه صلح شرکت کنند و از حمله به سربازان امریکایی یا تهدید شهرهای بزرگ افغانستان خودداری کنند. یو مهم حکم له طالبانو څخه غوښتل چې د دوی تر کنټرول لاندې سیمو کې د Al-Qaeda فعالیتونو مخه ونیسي.[1][5]EnglishA key provision required the Taliban to prevent Al-Qaeda activities in areas under their control.پښتویو مهم حکم له طالبانو څخه غوښتل چې د دوی تر کنټرول لاندې سیمو کې د Al-Qaeda فعالیتونو مخه ونیسي.درییک بند کلیدی طالبان را ملزم می کرد تا از فعالیت های Al-Qaeda در مناطق تحت کنترول آنها جلوگیری کند. په تړون کې د طالبانو او افغان حکومت ترمنځ د خبرو اترو غوښتنه هم شوې وه.[1][6]EnglishThe agreement also called for negotiations between the Taliban and the Afghan government.پښتوپه تړون کې د طالبانو او افغان حکومت ترمنځ د خبرو اترو غوښتنه هم شوې وه.دریاین توافق همچنین خواستار مذاکره بین طالبان و حکومت افغانستان شده بود. دې معاملې د چین، روسیې او پاکستان ملاتړ ترلاسه کړ.[1][8]EnglishThe deal received support from China, Russia, and Pakistan.پښتودې معاملې د چین، روسیې او پاکستان ملاتړ ترلاسه کړ.دریاین توافق توسط چین، روسیه و پاکستان حمایت شد.
د ځواکونو د کمولو مهال ویش
متحده ایالاتو د جولای ۲۰۲۰ پورې د خپلو عسکرو کچه له ۱۳،۰۰۰ څخه ۸،۶۰۰ ته راټیټه کړه.[1][7]EnglishThe U.S. began reducing its troop levels from 13,000 to 8,600 by July 2020.پښتومتحده ایالاتو د جولای ۲۰۲۰ پورې د خپلو عسکرو کچه له ۱۳،۰۰۰ څخه ۸،۶۰۰ ته راټیټه کړه.دریایالات متحده شروع به کاهش تعداد سربازان خود از ۱۳۰۰۰ به ۸۶۰۰ تا جولای ۲۰۲۰ کرد. د جنوري ۲۰۲۱ پورې، د متحده ایالاتو پوځ د ۲۰۰۱ راهیسې د ۲,۵۰۰، سرتیرو په ټیټ شمیر کې خپل ټیټ شمیر ته رسیدلی.[1][7]EnglishBy January 2021, the U.S. military reached its lowest troop count since 2001 at 2,500 soldiers.پښتود جنوري ۲۰۲۱ پورې، د متحده ایالاتو پوځ د ۲۰۰۱ راهیسې د ۲,۵۰۰، سرتیرو په ټیټ شمیر کې خپل ټیټ شمیر ته رسیدلی.دریدر جنوری ۲۰۲۱، تعداد سربازان ایالات متحده به کمترین تعداد از ۲۰۰۱ به ۲۵۰۰ سرباز رسید. د وتلو په لومړي پړاو کې، متحده ایالاتو د ۱۳۵ ورځو په اوږدو کې خپل ځواکونه له ۸,۶۰۰ څخه ۵,۰۰۰، ته راټیټ کړل.[1][9]EnglishIn the first phase of the withdrawal, the U.S. reduced forces from 8,600 to 5,000 within 135 days.پښتود وتلو په لومړي پړاو کې، متحده ایالاتو د ۱۳۵ ورځو په اوږدو کې خپل ځواکونه له ۸,۶۰۰ څخه ۵,۰۰۰، ته راټیټ کړل.دریدر مرحله اول خروج، ایالات متحده نیروهای خود را از ۸۶۰۰ به ۵۰۰۰ در عرض ۱۳۵ روز کاهش داد.
د ټرمپ ادارې څخه د بایډن ادارې ته لیږد د وروستي وتلو یا د امریکایانو او افغان متحدینو د ایستلو لپاره د وروستي پلان پرته پیښ شو.[7][15]EnglishThe transition from the Trump administration to the Biden administration occurred without a finalized plan for the final withdrawal or the evacuation of Americans and Afghan allies.پښتود ټرمپ ادارې څخه د بایډن ادارې ته لیږد د وروستي وتلو یا د امریکایانو او افغان متحدینو د ایستلو لپاره د وروستي پلان پرته پیښ شو.دریانتقال از دولت ترامپ به دولت بایدن بدون یک برنامه نهایی برای خروج نهایی یا تخلیه امریکایی ها و متحدین افغان صورت گرفت. د ۲۰۲۱ کال د جنورۍ تر ۲۰ پورې، طالبانو د هیواد نږدې نیمایي برخه نیولې وه.[7]EnglishBy January 20, 2021, the Taliban held or contested nearly half of the country.پښتود ۲۰۲۱ کال د جنورۍ تر ۲۰ پورې، طالبانو د هیواد نږدې نیمایي برخه نیولې وه.دریتا ۲۰ جنوری ۲۰۲۱، طالبان تقریباً نیمی از کشور را در اختیار داشتند. ولسمشر جو بایډن د ۲۰۲۱ کال تر می پورې د ټولو ځواکونو د ایستلو لپاره له یوې نیټې سره مخ شو یا د طالبانو د بریدونو د بیا پیل خطر.[7]EnglishPresident Joe Biden faced a deadline to withdraw all forces by May 2021 or risk a resumption of Taliban attacks.پښتوولسمشر جو بایډن د ۲۰۲۱ کال تر می پورې د ټولو ځواکونو د ایستلو لپاره له یوې نیټې سره مخ شو یا د طالبانو د بریدونو د بیا پیل خطر.دریرئیس جمهور جو بایدن با یک مهلت برای خروج تمام نیرو ها تا می ۲۰۲۱ مواجه شد وگرنه خطر از سرگیری حملات طالبان وجود داشت.
د کابل سقوط
د افغان حکومت سقوط په ۲۰۲۱ کال کې هغه مهال وشو چې طالبانو لسګونه ولایتونه ونیول او لوی ښارونه یې محاصره کړل.[1][10] د تخلیې د وروستیو اونیو په جریان کې، د متحده ایالاتو په...۱۷ ټرانسپورټي الوتکه د کابل هوايي ډګر څخه پورته شوه، چې په پایله کې یې ملکي وګړي ووژل شول ځکه چې خلک له الوتکې څخه راوتلي.[11][16][17] د تخلیه کولو په وروستیو دقیقو کې د متحده ایالاتو هوایی بریدونو هم ملکي تلفات رامینځته کړل.[11][18] د امريکا متحده ايالاتو د دفاع وزارت ویلي چې هیڅ نظامي پرسونل به د بې پیلوټه الوتکو په بریدونو کې د ملکي مرګ ژوبلې لپاره مجازات نشي.[11]
بشري او امنیتي اغیزې
د وتلو په پایله کې د پام وړ بشري بحران رامنځته شو.[11]EnglishThe withdrawal resulted in a significant humanitarian crisis.پښتود وتلو په پایله کې د پام وړ بشري بحران رامنځته شو.دریاین عقب نشینی منجر به یک بحران مهم بشردوستانه شد. متحده ایالاتو د وتلو څخه سمدستي وروسته د افغانستان په مرکزي بانک کې د بهرنیو اسعارو په میلیاردونو ډالرو ذخیره کنګل کړه، چې د اقتصادي سقوط لامل شو.[11]EnglishThe U.S. froze billions of dollars in foreign exchange reserves at the Afghan central bank immediately following the withdrawal, leading to an economic collapse.پښتومتحده ایالاتو د وتلو څخه سمدستي وروسته د افغانستان په مرکزي بانک کې د بهرنیو اسعارو په میلیاردونو ډالرو ذخیره کنګل کړه، چې د اقتصادي سقوط لامل شو.دریایالات متحده بلافاصله پس از خروج، میلیارد ها دالر ذخایر ارز خارجی را در بانک مرکزی افغانستان منجمد کرد که منجر به سقوط اقتصادی شد. د ۲۰۲۱ کال د نومبر تر نیټې پورې یوازې ۵ سلنه افغانانو ته هره ورځ کافي خواړه ورکول کېدل.[11]EnglishOnly 5 percent of Afghans received sufficient food daily as of November 2021.پښتود ۲۰۲۱ کال د نومبر تر نیټې پورې یوازې ۵ سلنه افغانانو ته هره ورځ کافي خواړه ورکول کېدل.دریفقط ۵ فیصد افغان ها از نوامبر ۲۰۲۱ روزانه غذای کافی دریافت می کردند. د جګړې له امله شاوخوا ۳.۵ میلیونه افغانان بې کوره شول، او ۲۳ میلیونه یې له سختې لوږې سره مخامخ شول.[11]EnglishApproximately 3.5 million Afghans were displaced by the conflict, and 23 million faced extreme hunger.پښتود جګړې له امله شاوخوا ۳.۵ میلیونه افغانان بې کوره شول، او ۲۳ میلیونه یې له سختې لوږې سره مخامخ شول.دریتقریباً ۳.۵ میلیون افغان به دلیل درگیری ها بیجا شدند و ۲۳ میلیون افغان با گرسنگی شدید مواجه شدند.
امنیتي کارپوهانو یادونه وکړه چې وتل د متحده ایالاتو ملي امنیت خراب کړ، ځکه چې افغانستان د ترهګرو لپاره یو پټنځای شو، په شمول د Al-Qaeda او ISIS-K.[12]EnglishSecurity experts noted that the withdrawal degraded U.S. national security, as Afghanistan became a haven for terrorists, including Al-Qaeda and ISIS-K.پښتوامنیتي کارپوهانو یادونه وکړه چې وتل د متحده ایالاتو ملي امنیت خراب کړ، ځکه چې افغانستان د ترهګرو لپاره یو پټنځای شو، په شمول د Al-Qaeda او ISIS-K.دریکارشناسان امنیتی اشاره کردند که این عقب نشینی امنیت ملی ایالات متحده را تضعیف کرد، زیرا افغانستان به پناهگاه تروریست ها تبدیل شد، از جمله Al-Qaeda و داعش-کی. دا پروسه د ۲۰۲۱ په دوبي کې د متحده ایالاتو د ۱۳ نظامي پرسونل د مړینې پایله هم درلوده.[1][13]EnglishThe process also resulted in the deaths of 13 U.S. military personnel during the summer of 2021.پښتودا پروسه د ۲۰۲۱ په دوبي کې د متحده ایالاتو د ۱۳ نظامي پرسونل د مړینې پایله هم درلوده.دریاین پروسه همچنان منجر به مرگ ۱۳ تن از پرسنل نظامی ایالات متحده در تابستان ۲۰۲۱ شد.
جیوپولیټیکي پایلې
د بېلابېلو شخصیتونو لخوا د وتلو انتقاد وشو، ځینې یې دا د "ټولی ناورین" او "شرمونکې" ناکامي په توګه بیانوي.[6][8]EnglishThe withdrawal was criticized by various figures, with some describing it as a "total disaster" and a "shameful" failure.پښتود بېلابېلو شخصیتونو لخوا د وتلو انتقاد وشو، ځینې یې دا د "ټولی ناورین" او "شرمونکې" ناکامي په توګه بیانوي.دریاین عقب نشینی توسط شخصیت های مختلف مورد انتقاد قرار گرفت و برخی آن را یک " فاجعه کامل " و یک شکست " شرم آور " توصیف کردند. په متحده ایالاتو تور لګول شوی و چې د خپلو اهدافو لپاره یې بشردوستۍ له پامه غورځولې، چې د ویتنام د جګړې په څیر تاریخي مثالونو ته ورته دي.[11][19]EnglishThe U.S. was accused of ignoring humanitarianism for its own ends, similar to historical instances like the war in Vietnam.پښتوپه متحده ایالاتو تور لګول شوی و چې د خپلو اهدافو لپاره یې بشردوستۍ له پامه غورځولې، چې د ویتنام د جګړې په څیر تاریخي مثالونو ته ورته دي.دریایالات متحده متهم شد که بشردوستانه را برای اهداف خود نادیده می گیرد، مشابه نمونه های تاریخی مانند جنگ ویتنام. منتقدینو یادونه وکړه چې پداسې حال کې چې د متحده ایالاتوEnglishCritics noted that while the U.S.پښتومنتقدینو یادونه وکړه چې پداسې حال کې چې د متحده ایالاتودریمنتقدان اشاره کردند که در حالیکه ایالات متحده
سرچینې
- خروج نیروهای آمریکایی از افغانستان (۲۰۲۰–۲۰۲۱) - ویکیپدیا، دانشنامهٔ...
- Guerre d'Afghanistan (1979-1989) — Wikipédia
- Afghanistan - Wikipedia
- Timeline of U.S. Withdrawal from Afghanistan - FactCheck.org
- PDF U.S. Withdrawal from Afghanistan - Congress.gov
- د امریکا افغانستان څخه وتل: ماتې او که بریا؟ - HTN Pashto
- US Withdrawal from Afghanistan | Biden White House
- جو ویلسن: له افغانستان څخه د امریکايي ځواکونو وتل «ناورینزېږوونکې...
- نن ټکی اسیا – لومړۍ پاڼه - نن ټکی اسیا
- په افغانستان کې د امریکا د ناکامې ډیپلوماسۍ تور تاریخ:
- The Report on Human Rights Violations in the United States in 2021
- Getting Answers on the Afghanistan Withdrawal | Republican Foreign...
- 13 service members killed in Kabul attack honored with the Congressional Gold Medal
- PDF Remarks on the End of United States Military Operations in Afghanistan...
- A Biden administration review of the Afghanistan withdrawal blames...
- US aircrew cleared in review of deadly incident during flight from Kabul
- USAF Investigating Remains Discovered on C-17 After Leaving Kabul
- DoD: August 29 Strike in Kabul 'Tragic Mistake,' Kills 10 Civilians
- The Violent Logic of Humanitarianism - Boston Review