انسیکلوپدیا افغانیکاEncyclopædia Afghanica

تاریخ · جغرافیه · خلک · فرهنګ · ځایونه · ژبېمهالویششجره‌نامېقاموسکتابتون

مظفر خان سادوزي

مظفر خان سادوزي د ملتان یو پښتنو خلک واکمن و چې له ۱۷۸۰ څخه تر ۱۸۱۸ پورې یې واکمن و.[1]EnglishMuzaffar Khan Sadozai was a Pashtun People ruler of Multan from 1780 to 1818.پښتومظفر خان سادوزي د ملتان یو پښتنو خلک واکمن و چې له ۱۷۸۰ څخه تر ۱۸۱۸ پورې یې واکمن و.دریمظفر خان سدوزای یک حاکم مردم پشتون ها ملتان از سال ۱۷۸۰ تا ۱۸۱۸ بود. هغه د سیمې د وروستي افغان واکمن په توګه پیژندل شوی.[1][2]EnglishHe is recognized as the last Afghan ruler of the region.پښتوهغه د سیمې د وروستي افغان واکمن په توګه پیژندل شوی.دریاو به عنوان آخرین حاکم افغان در این منطقه شناخته شده است.

لومړني ژوند او نسب

مظفر خان په ١٧٥٧ کال کې په ملتان کې زېږېدلی و.[1][7]EnglishMuzaffar Khan was born in Multan in 1757.پښتومظفر خان په ١٧٥٧ کال کې په ملتان کې زېږېدلی و.دریمظفر خان در سال ۱۷۵۷ در ملتان متولد شد. هغه د مذهب، مدني ادارې او جګړې په برخه کې زده کړې کړې وې.[1]EnglishHis education encompassed religion, civil administration, and warfare.پښتوهغه د مذهب، مدني ادارې او جګړې په برخه کې زده کړې کړې وې.دریآموزش او شامل دین، اداره مدنی و جنگ بود. په ۱۸ کلنۍ کې، د هغه پلار هغه ته لارښوونه وکړه چې د جنوري په ۱۷۷۵ کې کابل ته د ماموریت مشري وکړي.[1][7]EnglishAt the age of 18, his father instructed him to lead a mission to Kabul in January 1775.پښتوپه ۱۸ کلنۍ کې، د هغه پلار هغه ته لارښوونه وکړه چې د جنوري په ۱۷۷۵ کې کابل ته د ماموریت مشري وکړي.دریدر سن ۱۸ سالگی، پدرش به او دستور داد تا یک ماموریت را به شماره کابل در ژانویه ۱۷۷۵ رهبری نماید. دغه ماموریت د سیکانو په مقابل کې د مرستې غوښتنه وکړه، چا چې په ۱۷۷۲ کې ملتان نیولی و او د شجاباد محاصره کوله.[1]EnglishThe mission sought assistance against the Sikhs, who had seized Multan in 1772 and were besieging Shujabad.پښتودغه ماموریت د سیکانو په مقابل کې د مرستې غوښتنه وکړه، چا چې په ۱۷۷۲ کې ملتان نیولی و او د شجاباد محاصره کوله.دریاین ماموریت به دنبال کمک در برابر سکھ ها بود که در سال ۱۷۷۲ ملتان را تصرف کرده بودند و در حال محاصره شوجاباد بودند. که څه هم دغه ماموریت خپل اصلي هدف ته ونه رسېد، خو د افغان پاچا پام یې ځانته واړاوه.[1]EnglishAlthough the mission did not achieve its primary goal, it secured the attention of the Afghan King.پښتوکه څه هم دغه ماموریت خپل اصلي هدف ته ونه رسېد، خو د افغان پاچا پام یې ځانته واړاوه.دریاگرچه این ماموریت به هدف اصلی خود دست نیافت، اما توجه پادشاه افغانستان را جلب کرد. پاچا هغه ته د ۵۰۰۰ روپیو ډالۍ ورکړه.[1]EnglishThe King provided him with a stipend of 5,000 rupees.پښتوپاچا هغه ته د ۵۰۰۰ روپیو ډالۍ ورکړه.دریپادشاه به او ۵۰۰۰ روپیه کمک ملی ارائه کرد. مظفر خان د ١٧٧٥ کال د فبرورۍ په مياشت کې د ملتان د محاصرې پر مهال د افغان ځواکونو مشري په مېړانه وکړه.[1][7]EnglishMuzaffar Khan commanded the Afghan contingent with bravery during the siege of Multan in February 1775.پښتومظفر خان د ١٧٧٥ کال د فبرورۍ په مياشت کې د ملتان د محاصرې پر مهال د افغان ځواکونو مشري په مېړانه وکړه.دریمظفر خان در جریان محاصره ملتان در فبروری ۱۷۷۵، با شجاعت فرماندهی کنتینگنت افغان را برعهده داشت. هغه د ګنډا سنګ له یرغل څخه د شجاباد دفاع وکړه.[1]EnglishHe defended Shujabad against an invasion by Ganda Singh.پښتوهغه د ګنډا سنګ له یرغل څخه د شجاباد دفاع وکړه.دریاو از شوجاباد در مقابل حمله گندا سینگ دفاع کرد. هغه په ۱۷۷۶ کې د ۱۸ کلنۍ په عمر کې د خپل پلار په ځای شوجاباد کې بریالی شو.[1]EnglishHe succeeded his father in Shujabad in 1776 at the age of 18.پښتوهغه په ۱۷۷۶ کې د ۱۸ کلنۍ په عمر کې د خپل پلار په ځای شوجاباد کې بریالی شو.دریاو در سال ۱۷۷۶ در سن ۱۸ سالگی جانشین پدرش در شوجاباد شد.

د ملتان اداره کول

مظفر خان تر ۱۷۸۰ کال پورې ونه توانېد چې ملتان ونیسي.[1]EnglishMuzaffar Khan did not manage to capture Multan until 1780.پښتومظفر خان تر ۱۷۸۰ کال پورې ونه توانېد چې ملتان ونیسي.دریمظفر خان تا سال ۱۷۸۰ نتوانست ملتان را تسخیر نماید. هغه د تيمور شاه دراني لخوا بیرته راستون شو، د کابل پاچا، چې د سیک والي دیوان سینګ چاچوالیا یې شړلی و.[1]EnglishHe was reinstated by Timur Shah Durrani, the King of Kabul, who expelled the Sikh governor Diwan Singh Chachowalia.پښتوهغه د تيمور شاه دراني لخوا بیرته راستون شو، د کابل پاچا، چې د سیک والي دیوان سینګ چاچوالیا یې شړلی و.دریاو توسط تیمور شاه درانی، پادشاه سال کابل، که فرماندار سیک دیوان سینگ چاچوالیا را اخراج کرد، به مقام خود بازگرداند. تیمور شاه هغه د ملتان د والي په توګه وټاکه.EnglishTimur Shah appointed him as the Governor (Subedar) of Multan.پښتوتیمور شاه هغه د ملتان د والي په توګه وټاکه.دریتیمور شاه او را به عنوان فرماندار ملتان منصوب کرد. (د سوبېډار)[1] په ۲۳ کلنۍ کې د نوابۍ لقب ورکړل شو.[1][7]EnglishAt the age of 23, he was granted the title of Nawab.پښتو(د سوبېډار) په ۲۳ کلنۍ کې د نوابۍ لقب ورکړل شو.دری(سوبدار) در سن ۲۳ سالگی، او عنوان نواب را بدست آورد. د هغه د واکمنۍ په جریان کې، هغه په سیمه کې د خپلواک سلطنت په توګه حکومت وکړ چې د دراني امپراتورۍ سره وفادار پاتې شو.[3]EnglishDuring his tenure, he governed the region as an independent kingdom that remained loyal to the Durrani Empire.پښتود هغه د واکمنۍ په جریان کې، هغه په سیمه کې د خپلواک سلطنت په توګه حکومت وکړ چې د دراني امپراتورۍ سره وفادار پاتې شو.دریدر طول دوره حکومت او، او به عنوان یک پادشاهی مستقل که وفادار به امپراطوری امپراطوری دورانی باقی می ماند، بر این منطقه حکومت کرد.

د دراني امپراتورۍ سره اړیکې

په ملتان کې د مظفر خان واک په لومړي سر کې د سادوزای سلسله څخه دراني امپراتورۍ پورې تړلی و.[1]EnglishMuzaffar Khan's authority in Multan was initially tied to the Sadozai Dynasty of the Durrani Empire.پښتوپه ملتان کې د مظفر خان واک په لومړي سر کې د سادوزای سلسله څخه دراني امپراتورۍ پورې تړلی و.دریاقتدار مظفر خان در ملتان در ابتدا به سال سلسله سادوزای از سال امپراطوری دورانی وابسته بود. په ۱۸۰۹ کال کې د شاه شجاع دراني کال تر سقوط وروسته، مظفر خان د افغان سلطنت څخه خپلواکي اعلان کړه.[1]EnglishFollowing the fall of Shah Shuja Durrani in 1809, Muzaffar Khan declared independence from the Afghan monarchy.پښتوپه ۱۸۰۹ کال کې د شاه شجاع دراني کال تر سقوط وروسته، مظفر خان د افغان سلطنت څخه خپلواکي اعلان کړه.دریپس از سقوط شاه شجاع درانی در سال ۱۸۰۹، مظفر خان استقلال خود را از سلطنت افغان اعلام کرد.

د سیک امپراتورۍ سره شخړه

په ۱۸۱۷ کې، مهاراجا Sikh Empire ملتان ته د دیوان بهوانی داس په مشرۍ یو لښکر لیږلی و.[1]EnglishIn 1817, Maharaja Ranjit Singh dispatched an army to Multan led by Diwan Bhiwani Das.پښتوپه ۱۸۱۷ کې، مهاراجا Sikh Empire ملتان ته د دیوان بهوانی داس په مشرۍ یو لښکر لیږلی و.دریدر سال ۱۸۱۷، مهاراجا Sikh Empire یک لشکر را به رهبری دیوان بیوانی داس به ملتان اعزام کرد. د دې یرغل اصلي هدف دا و چې مظفر خان دې ته اړ کړي چې د سیک دربار واکمنۍ ومني.[1]EnglishThe primary objective of this invasion was to compel Muzaffar Khan to accept the rule of the Sikh Darbar.پښتود دې یرغل اصلي هدف دا و چې مظفر خان دې ته اړ کړي چې د سیک دربار واکمنۍ ومني.دریهدف اصلی این حمله این بود که مظفر خان را مجبور به قبول حاکمیت دربار سکھ کند. په ۱۸۱۸ کې، د خارک سینګ او هندو قوماندان مسر دیوان چند ځواکونو ښار محاصره کړ.[1]EnglishIn 1818, the forces of Kharak Singh and Hindu commander Misr Diwan Chand surrounded the city.پښتوپه ۱۸۱۸ کې، د خارک سینګ او هندو قوماندان مسر دیوان چند ځواکونو ښار محاصره کړ.دریدر سال ۱۸۱۸، نیرو های کاراک سینگ و فرمانده هندو میسر دیوان چند شهر را محاصره کردند. مهاراجا رنجیت سینګ یو لوی توپ لیږلی چې د زمزما په نوم پیژندل شوی د محاصرې لپاره.[1]EnglishMaharaja Ranjit Singh sent a large cannon known as Zamzama to the siege.پښتومهاراجا رنجیت سینګ یو لوی توپ لیږلی چې د زمزما په نوم پیژندل شوی د محاصرې لپاره.دریمهاراجا رنجیت سینگ یک توپ بزرگ به نام زمزما را برای محاصره اعزام کرد. پداسې حال کې چې خارک سینګ رسمي قوماندان و، اصلي قومانده د نظامي نابغه مسر دیوان چند سره پاتې شوه.[1]EnglishWhile Kharak Singh was the formal commander, the actual command rested with the military genius Misr Diwan Chand.پښتوپداسې حال کې چې خارک سینګ رسمي قوماندان و، اصلي قومانده د نظامي نابغه مسر دیوان چند سره پاتې شوه.دریدر حالیکه خاراک سینگ فرمانده رسمی بود، فرماندهی واقعی به دست نابغه نظامی مصور دیوان چاند بود. مهاراجا رنجیت سینګ خپل زوی ته لارښوونه وکړه چې د مسر دیوان چند مشوره تعقیب کړي.[1]EnglishMaharaja Ranjit Singh directed his son to follow the advice of Misr Diwan Chand.پښتومهاراجا رنجیت سینګ خپل زوی ته لارښوونه وکړه چې د مسر دیوان چند مشوره تعقیب کړي.دریمهاراجا رنجیت سینگ به پسرش دستور داد که توصیه های مصری دیوان چاند را دنبال کند.

مظفر خان د ملتان له مسلمانانو وغوښتل چې د سیکانو او هندوانو پر ضد بغاوت وکړي.[1]EnglishMuzaffar Khan urged the Muslim population of Multan to revolt against the Sikhs and Hindus.پښتومظفر خان د ملتان له مسلمانانو وغوښتل چې د سیکانو او هندوانو پر ضد بغاوت وکړي.دریمظفر خان جمعیت مسلمان ملتان را به شورش علیه سیک ها و هندو ها ترغیب کرد. په هرصورت، د هغه تاکتیکونه ناکام شول ځکه چې د سیخ لښکرې د خلکو بغاوت ځپلی.[1]EnglishHowever, his tactics failed as the Sikh armies suppressed the population's revolt.پښتوپه هرصورت، د هغه تاکتیکونه ناکام شول ځکه چې د سیخ لښکرې د خلکو بغاوت ځپلی.دریبا این حال، تاکتیک های او شکست خورد زیرا ارتش های سیک شورش مردم را سرکوب کردند. په راتلونکې جګړه کې، مسر دیوان چند د سیک ځواکونو مشري وکړه ترڅو د مظفر خان په وړاندې بریا ترلاسه کړي.[1][8]EnglishIn the ensuing battle, Misr Diwan Chand led the Sikh forces to victory over Muzaffar Khan.پښتوپه راتلونکې جګړه کې، مسر دیوان چند د سیک ځواکونو مشري وکړه ترڅو د مظفر خان په وړاندې بریا ترلاسه کړي.دریدر نبرد بعدی، مسر دیوان چاند نیروهای سیک را به پیروزی بر مظفر خان رهبری کرد.

د ملتان محاصره (۱۸۱۸)

د محاصرې په جریان کې، مظفر خان او د هغه اوه زامن ووژل شول.[1][4]EnglishDuring the siege, Muzaffar Khan and seven of his sons were killed.پښتود محاصرې په جریان کې، مظفر خان او د هغه اوه زامن ووژل شول.دریدر جریان محاصره، مظفر خان و هفت پسر او کشته شدند. د ملتان کلا د ۱۸۱۸ کال د جون په ۲مه نېټه سقوط وکړ.[1][4]EnglishThe Multan Fort fell on June 2, 1818.پښتود ملتان کلا د ۱۸۱۸ کال د جون په ۲مه نېټه سقوط وکړ.دریقلعه ملتان در ۲ جون ۱۸۱۸ سقوط کرد. ښار او قلعه د بریا وروسته لوټ شوې.[5]EnglishThe city and fort were plundered following the victory.پښتوښار او قلعه د بریا وروسته لوټ شوې.دریشهر و قلعه بعد از پیروزی غارت شد. د هغه د کورنۍ ژوندي پاتې غړي لاهور ته ولېږدول شول.[5]EnglishSurviving members of his family were taken to Lahore.پښتود هغه د کورنۍ ژوندي پاتې غړي لاهور ته ولېږدول شول.دریاعضای زنده مانده خانواده اش به لاهور برده شدند. د ښار نیول په سیمه کې د سډوزای کنټرول پای ته ورساوه او د سیک واک یې د ټیټ انډس په لور پراخ کړ.[5]EnglishThe capture of the city ended Sadozai control in the region and extended Sikh authority toward the lower Indus.پښتود ښار نیول په سیمه کې د سډوزای کنټرول پای ته ورساوه او د سیک واک یې د ټیټ انډس په لور پراخ کړ.دریتسخیر این شهر، کنترول سدوزایی ها را در این منطقه پایان داد و سلطه سیخ ها را به سمت پایین سیند گسترش داد.

میراث او تاریخي اهمیت

مظفر خان د ملتان د وروستي افغان واکمن په توګه یاد شوی دی.[1][2]EnglishMuzaffar Khan is remembered as the final Afghan ruler of Multan.پښتومظفر خان د ملتان د وروستي افغان واکمن په توګه یاد شوی دی.دریمظفر خان به عنوان آخرین حاکم افغان ملتان یاد می شود. څو ځایونه د هغه نوم لري، پشمول د مظفرګړ او مظفر اباد.[1]EnglishSeveral locations bear his name, including Muzaffargarh and Muzaffarabad.پښتوڅو ځایونه د هغه نوم لري، پشمول د مظفرګړ او مظفر اباد.دریچندین مکان نام او را دارند، از جمله مظفرگڑھ و مظفرآباد. د هغه مړینه په سیمه کې د افغانانو د حاکمیت د پای نښه وه.[3]EnglishHis death marked the end of Afghan sovereignty in the region.پښتود هغه مړینه په سیمه کې د افغانانو د حاکمیت د پای نښه وه.دریمرگ او نشانگر پایان حاکمیت افغان ها در منطقه بود. د ملتان سیمه اکثرا په تاریخي شرایطو کې د افغانانو څخه د سیکانو واک ته د واک لیږد په اړه ذکر کیږي.[6]EnglishThe region of Multan is often cited in historical contexts regarding the transition of power from Afghan to Sikh rule.پښتود ملتان سیمه اکثرا په تاریخي شرایطو کې د افغانانو څخه د سیکانو واک ته د واک لیږد په اړه ذکر کیږي.دریمنطقه ملتان اغلب در زمینه های تاریخی در رابطه با انتقال قدرت از حکومت افغان به حکومت سیک ذکر می شود.

سرچینې

  1. Muzaffar Khan Sadozai - Wikipedia
  2. File:Company painting of Nawab Muzaffar Khan Saddozai, the last Afghan ruler of Multan, ca.1865.jpg - Wikimedia Commons
  3. The Lost Kingdom of Multan - The TrishSaab Blog
  4. Siege of Multan 1818 – Punjabi Waseb
  5. Siege of Multan (1818) - Wikipedia
  6. نواب مظفر خان سدوزئی - وکیپیڈیا
  7. Page 23 - Muzaffargarh eGazetteer
  8. Battle of Multan - Dasvandh Network