The Khalji dynasty was a Turco-Afghan ruling house that governed the Delhi Sultanate from 1290 to 1320.[1][2][3]EnglishThe Khalji dynasty was a Turco-Afghan ruling house that governed the Delhi Sultanate from 1290 to 1320.پښتود خلجي سلسله د ترکي-افغاني واکمنۍ کورنۍ وه چې د ۱۲۹۰ څخه تر ۱۳۲۰ پورې یې د ډیلي سلطانیت اداره کوله.دریسلسله خلجی یک خاندان حاکم ترک-افغانی بود که از سال ۱۲۹۰ تا ۱۳۲۰ سلطنتی دهلی را اداره می کرد. It served as the second ruling house of the Sultanate, succeeding the Mamluk dynasty of Delhi.[4][5][6]EnglishIt served as the second ruling house of the Sultanate, succeeding the Mamluk dynasty of Delhi.پښتودا د سلطانیت د دوهم واکمن کور په توګه خدمت وکړ، چې د ډیلي د مملوک کورنۍ بریالی شو.دریاین خانه به عنوان دومین خانه حاکم سلطنت سلطنتی بود که بعد از سلسله مملوک های دهلی جانشین آن شد. The dynasty ruled over large parts of the Indian subcontinent for nearly three decades.[2][3][7]EnglishThe dynasty ruled over large parts of the Indian subcontinent for nearly three decades.پښتود دې کورنۍ د نږدې دریو لسیزو لپاره د هندي برصغیر په لویو برخو واکمني وکړه.دریاین سلسله تقریباً سه دهه بر بخش های بزرگی از شبه قاره هند حکومت کرد. It is primarily known for the reign of Alauddin Khalji, during which the Sultanate reached its greatest territorial extent and implemented significant military, administrative, and economic reforms.[2][5]EnglishIt is primarily known for the reign of Alauddin Khalji, during which the Sultanate reached its greatest territorial extent and implemented significant military, administrative, and economic reforms.پښتودا په عمده توګه د علاؤ الدین خلجي د واکمنۍ لپاره پیژندل کیږي، په کوم کې چې سلطانیت خپل ترټولو لوی ځمکنۍ حد ته رسیدلی او د پام وړ نظامي، اداري او اقتصادي اصلاحات یې پلي کړي.دریاین کشور در درجه اول بخاطر حکومت علاءالدین خلجی شناخته شده است که در طی آن سلطنت به بزرگترین دامنه اش رسید و اصلاحات مهم نظامی، اداری و اقتصادی را اجرا کرد.
Origins and the Ghilzai Tribe
The Khalji dynasty was of Turco-Afghan origin.[2][3][5]EnglishThe Khalji dynasty was of Turco-Afghan origin.پښتود خلجي سلسله د ترکي - افغاني اصل څخه وه.دریسلسله خلجی از نژاد ترک-افغان بود. Their ancestors, the Khalaj, are said to have migrated from Central Asia to the southern and eastern regions of modern-day Afghanistan as early as 660 CE.[2][3]EnglishTheir ancestors, the Khalaj, are said to have migrated from Central Asia to the southern and eastern regions of modern-day Afghanistan as early as 660 CE.پښتوویل کیږي چې د دوی پلرونه، خالج، د ۶۶۰ میلادی په لومړیو کې د مرکزي آسیا څخه د اوسني افغانستان تاریخ سویلي او ختیځ سیمو ته کډه شوي.دریگفته می شود که اجداد آنها، خلج، از آسیای مرکزی به مناطق جنوبی و شرقی تاریخچه افغانستان امروزی در اوایل سال ۶۶۰ میلادی مهاجرت کرده اند.
The Khaljis are believed to be the ancestors of the Ghilji Pashtuns.[2]EnglishThe Khaljis are believed to be the ancestors of the Ghilji Pashtuns.پښتوداسې انګیرل کیږي چې خالجیان د ګلجي پښتانه پلرونه دي.دریاعتقاد بر این است که خلجی ها اجداد پشتون های گیلجی هستند. Some scholars suggest they were a Turkicized group of early Indo-European nomads, such as the Kushans, Hephthalites, and Sakas, who later merged with Afghans.[2]EnglishSome scholars suggest they were a Turkicized group of early Indo-European nomads, such as the Kushans, Hephthalites, and Sakas, who later merged with Afghans.پښتوځینې پوهان وړاندیز کوي چې دوی د لومړني هند-اروپايي کوچیانو ترک شوي ډله وه، لکه کوشانز، هیفتالیټس، او ساکاس، چې وروسته یې د افغانانو سره یوځای شو.دریبعضی از محققان پیشنهاد می کنند که آنها یک گروه ترک شده از مهاجران اولیه هندو-اروپایی بودند، مانند کوشان ها، هفتالی ها و ساکا ها، که بعداً با افغان ها ادغام شدند. Other accounts describe them as a distinct people from the Turks.[2]EnglishOther accounts describe them as a distinct people from the Turks.پښتونور راپورونه دوی د ترکانو څخه د جلا خلکو په توګه بیانوي.دریحساب های دیگر آنها را به عنوان یک قوم متمایز از ترک ها توصیف می کنند. Mahmud al-Kashgari did not include the Khalaj among the Oghuz Turkic tribes, but rather among the Oghuz-Turkman tribes.[2]EnglishMahmud al-Kashgari did not include the Khalaj among the Oghuz Turkic tribes, but rather among the Oghuz-Turkman tribes.پښتومحمود الکاشغري د اوګوز ترکي قبایلو په منځ کې خلج نه دی شامل کړی، بلکې د اوګوز-ترکمن قبایلو په منځ کې دی.دریمحمود الکاشغری خلج را در میان قبایل اوگوز ترک شامل نمی شد، بلکه آنها را در میان قبایل اوگوز-ترکمن در نظر می گرفت. Muhammad ibn Najib Bakran described them as a "tribe of Turks" whose language had evolved into a distinct dialect.[2][8]EnglishMuhammad ibn Najib Bakran described them as a "tribe of Turks" whose language had evolved into a distinct dialect.پښتومحمد بن نجیب بکران دوی د "ترکانو قبیلې" په توګه تشریح کړل چې ژبه یې په یوه جلا لهجه بدله شوې وه.دریمحمد بن نجیب بکران آنها را به عنوان یک "قبله ترک ها" توصیف کرد که زبان آنها به یک گویش متمایز تبدیل شده بود.
Rise to Power in Delhi
The dynasty rose to power through the "Khalji revolution" on June 13, 1290.[1][2]EnglishThe dynasty rose to power through the "Khalji revolution" on June 13, 1290.پښتودغه سلسله د ۱۲۹۰ کال د جون په ۱۳ د "خالجي انقلاب" له لارې واک ته ورسېده.دریاین سلسله از طریق "انقلاب خلجی" در ۱۳ جون ۱۲۹۰ به قدرت رسید. This event marked a transfer of power from a Turkish ruling elite to a non-Turkish one.[2]EnglishThis event marked a transfer of power from a Turkish ruling elite to a non-Turkish one.پښتودا پیښه د واک لیږد په نښه کوي چې د ترکیې واکمن نخبه د غیر ترکي یو ته لیږدول کیږي.دریاین رویداد نشان دهنده انتقال قدرت از یک نخبۀ حاکم ترک به یک نخبۀ غیر ترک بود. Jalal-ud-Din Firuz Khalji founded the dynasty after serving as a top military commander under the previous Mamluk dynasty.[3][5]EnglishJalal-ud-Din Firuz Khalji founded the dynasty after serving as a top military commander under the previous Mamluk dynasty.پښتوجلال الدین فیروز خلجي د پخواني مملوک کورنۍ تر واکمنۍ لاندې د لوړ پوړي پوځي قوماندان په توګه دنده ترسره کولو وروسته د کورنۍ بنسټ کېښود.دریجلال الدین فیروز خلجی سلسله را پس از خدمت به عنوان یک فرمانده علی نظامی تحت سلسله قبلی مملوک ها تاسیس کرد. His ascension to the throne was opposed by Turkic nobles within the Delhi Sultanate.[2]EnglishHis ascension to the throne was opposed by Turkic nobles within the Delhi Sultanate.پښتود ده په سلطنت کې د ترکي اشرافو له خوا د دهلي د سلطان په توګه د ده د واکمنۍ مخالفت وشو.دریتسلط او به تخت توسط اشراف ترک در سلطنتی دهلی مخالفت شد.
Expansion into the Indian Subcontinent
The Khalji dynasty is noted for its extensive conquests in southern India.[1][3][5]EnglishThe Khalji dynasty is noted for its extensive conquests in southern India.پښتود خالجي سلسله په جنوبي هند کې د خپلو پراخو فتوحاتو لپاره مشهوره ده.دریسلسله خلجی بخاطر فتوحات گسترده اش در جنوب هند مشهور است. Under the leadership of Alauddin Khalji, the Sultanate expanded significantly into the Deccan.[2][3][5]EnglishUnder the leadership of Alauddin Khalji, the Sultanate expanded significantly into the Deccan.پښتود علاؤ الدین خلجي تر مشرۍ لاندې، سلطانیت په ډکن کې د پام وړ پراخه شو.دریتحت رهبری علاء الدین خلجی، سلطنت به طور قابل توجهی در دکن گسترش یافت. The dynasty was also known for successfully defending the Indian subcontinent against repeated Mongol invasions.[1][5]EnglishThe dynasty was also known for successfully defending the Indian subcontinent against repeated Mongol invasions.پښتودا سلسله د منګول د پرله پسې یرغلونو په وړاندې د هندي نیمه وچه په بریالیتوب سره دفاع کولو لپاره هم پیژندل شوې وه.دریاین سلسله برای دفاع موفقیت آمیز از شبه قاره هند در برابر حملات مکرر منگول ها نیز شناخته شده بود.
Key Rulers and Policies
The dynasty was ruled by four primary sovereigns.[1][2]EnglishThe dynasty was ruled by four primary sovereigns.پښتودغه سلسله د څلورو لومړنیو واکمنانو لخوا اداره کیده.دریسلسله توسط چهار حاکم اصلی اداره میشد.
- Jalal-ud-Din Firuz Khalji (1290–1296): The founder of the dynasty and the first of the Pashtun rulers in Delhi.[7]
- Alauddin Khalji (1296–1316): The second ruler and the most prominent figure of the dynasty.[1][2] He was responsible for the Sultanate's greatest territorial expansion and major administrative reforms.[2][5]
- Shihab-ud-Din Omar (1316): The third ruler of the dynasty.[1][2]
- Qutb ad-Din Mubarak Shah (1316–1320): The fourth and final ruler of the dynasty.[1][2]
Decline and Fall
The dynasty was disestablished on May 1, 1320.[1][2]EnglishThe dynasty was disestablished on May 1, 1320.پښتود ۱۳۲۰ کال د می په ۱ د سلطنت پای ته ورسید.دریسلسله سلطنتی در ۱ می ۱۳۲۰ از بین رفت. It was succeeded by the Tughlaq dynasty.[1][4]EnglishIt was succeeded by the Tughlaq dynasty.پښتودا د توګلاک سلسله لخوا بریالی شو.دریاین سلسله توسط سلسله تگلاک ها جانشین شد. Historical accounts of the dynasty are limited because no contemporary sources survive.[1]EnglishHistorical accounts of the dynasty are limited because no contemporary sources survive.پښتود سلطنت تاریخي حسابونه محدود دي ځکه چې هیڅ معاصر سرچینې شتون نلري.دریگزارش های تاریخی سلسله محدود است زیرا هیچ منبع معاصر باقی نمانده است. Significant historical information was recorded between 30 and 115 years after the dynasty's fall.[1]EnglishSignificant historical information was recorded between 30 and 115 years after the dynasty's fall.پښتومهم تاریخي معلومات د ۳۰ او ۱۱۵ کلونو ترمنځ د سلطنت له سقوط وروسته ثبت شوي.دریمعلومات تاریخی مهم بین ۳۰ تا ۱۱۵ سال بعد از سقوط سلسله ثبت شده است. These include the Futuuh al-Salatin by Abdul Malik Asami, the Tarikh-i-Firuz Shahi by Ziauddin Barani, and the Tarikh-i-Mubarak Shahi by Yahya bin Ahmad Sarhadi.[1]EnglishThese include the Futuuh al-Salatin by Abdul Malik Asami, the Tarikh-i-Firuz Shahi by Ziauddin Barani, and the Tarikh-i-Mubarak Shahi by Yahya bin Ahmad Sarhadi.پښتوپدې کې د عبدالملک اسامي لخوا فتوح الصلاتین، د ضیا الدین باراني لخوا تاریخ فیروز شاهی، او د یحیی بن احمد سرحدي لخوا تاریخ مبارک شاهی شامل دي.دریاین شامل فتوح الصلاتین توسط عبدالملک اسامی، تاریخ فیروز شاهی توسط ضیاالدین بارانی و تاریخ مبارک شاهی توسط یحیی بن احمد سرحدی است.
Sources
- دودمان خلجی - ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد
- Khalji dynasty - Wikipedia
- Khalji dynasty — The Indosphere
- Page:History of India Vol 3.djvu/332
- Khaljī dynasty | Delhi Sultanate, Alauddin Khalji, India - Britannica
- سلسله خلجیان - ویکی فقه
- جلالالدین فیروز خلجی - ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد
- Khalaj people - Reference.org