Sher Ali Khan
Sher Ali Khan (c. 1825–1879) was Amir of Afghanistan from 1863 to 1879, the third son of Dost Muhammad Khan and a ruler whose attempt to maintain Afghan neutrality in the Great Game between Britain and Russia ended in the Second Anglo-Afghan War.[1][2]EnglishSher Ali Khan (c. 1825–1879) was Amir of Afghanistan from 1863 to 1879, the third son of Dost Muhammad Khan and a ruler whose attempt to maintain Afghan neutrality in the Great Game between Britain and Russia ended in the Second Anglo-Afghan War.پښتوشیر علي خان (۱۸۲۵ تر ۱۸۷۹) د ۱۸۶۳ څخه تر ۱۸۷۹ پورې د افغانستان امیر و، د دوست محمد خان دریم زوی او یو واکمن و چې هڅه یې کوله په the Great Game کې د انګلستان او روسیې تر منځ د افغان بې طرفۍ ساتنه وکړي چې په دویمه انګلیسي - افغان جګړه کې پای ته ورسېده.دریشیر علی خان (۱۸۲۵ تا ۱۸۷۹) امیر افغانستان از سال ۱۸۶۳ تا ۱۸۷۹، سومین پسر دوست محمد خان و حاکمی بود که تلاش او برای حفظ بی طرفی افغانستان در سال the Great Game بین بریتانیا و روسیه در سال جنگ دوم اینگلو-افغانستان به پایان رسید.
Accession and civil war
Sher Ali succeeded on his father's death on 9 June 1863, but his authority was contested from the start.EnglishSher Ali succeeded on his father's death on 9 June 1863, but his authority was contested from the start.پښتوشیر علي د ۱۸۶۳ کال د جون په ۹ د خپل پلار په مړینه بریالی شو، مګر د هغه واک له پیل راهیسې ننګول شوی و.دریشیر علی پس از مرگ پدرش در ۹ ژوئن ۱۸۶۳ جانشین او شد، اما اقتدار او از همان ابتدا مورد اعتراض قرار گرفت. His elder half-brother Muhammad Afzal Khan overthrew him at the Battle of Sheikhabad in May 1866.EnglishHis elder half-brother Muhammad Afzal Khan overthrew him at the Battle of Sheikhabad in May 1866.پښتود هغه مشر نیم ورور محمد افضل خان په می ۱۸۶۶ کې د شیخ اباد په جګړه کې هغه له واکه ګوښه کړ.دریبرادر بزرگ او محمد افضال خان او را در جنگ شیخ آباد در ماه می ۱۸۶۶ سرنگون کرد. Afzal Khan ruled until 1867, followed by another brother, Muhammad Azam Khan (1867–1868).EnglishAfzal Khan ruled until 1867, followed by another brother, Muhammad Azam Khan (1867–1868).پښتوافضل خان تر ۱۸۶۷ کال پورې واکمني وکړه، ورپسې د هغه بل ورور محمد اعظم خان (۱۸۶۷ تر ۱۸۶۸) واکمني وکړه.دریافضال خان تا سال ۱۸۶۷ حکومت کرد و بعد از او برادر دیگری به نام محمد اعظم خان (۱۸۶۷ تا ۱۸۶۸) حکومت کرد. Sher Ali was restored on 8 September 1868 after defeating Azam Khan, and was recognised by Britain in March 1869.[1][2]EnglishSher Ali was restored on 8 September 1868 after defeating Azam Khan, and was recognised by Britain in March 1869.پښتوشېر علي د ۱۸۶۸ کال د سپتمبر په ۸ مه نېټه د اعظم خان د ماتې وروسته بیرته تاسیس شو او د ۱۸۶۹ کال په مارچ کې د برتانیا لخوا وپیژندل شو.دریشیر علی در تاریخ ۸ سپتامبر ۱۸۶۸ پس از شکست دادن اعظم خان، دوباره تاسیس شد و در مارس ۱۸۶۹ توسط بریتانیا به رسمیت شناخته شد.
Domestic reforms
Sher Ali centralised governance, creating ministerial offices for the first time: a Prime Minister (Sadr-i Azam), and ministers for finance, war, foreign affairs, interior, and treasury.EnglishSher Ali centralised governance, creating ministerial offices for the first time: a Prime Minister (Sadr-i Azam), and ministers for finance, war, foreign affairs, interior, and treasury.پښتوشیر علي د لومړي ځل لپاره د وزیرانو دفترونه جوړ کړل: لومړی وزیر، او د مالیې، جګړې، بهرنیو چارو، کورنیو چارو او خزانې وزیران.دریشیر علی حکومت را متمرکز کرد و برای اولین بار دفاتر وزری را ایجاد کرد: یک نخست وزیر، و وزرای امور ملی، جنگ، امور خارجه، امور داخلی و خزانه داری. He divided Afghanistan into five provinces — Kabul, Herat, Afghan Turkestan, Kandahar, and Farah — and appointed loyal governors rather than allowing his sons to administer provinces, limiting the power of the Barakzai sardars.[1]EnglishHe divided Afghanistan into five provinces — Kabul, Herat, Afghan Turkestan, Kandahar, and Farah — and appointed loyal governors rather than allowing his sons to administer provinces, limiting the power of the Barakzai sardars.پښتو(د صدري ازم) هغه افغانستان په پنځو ولایتونو (کابل، هرات، افغان ترکستان، کندهار، او فراه) وویشل او د دې پرځای چې خپلو زامنو ته د ولایتونو اداره کولو اجازه ورکړي، وفادار والیان یې وټاکل، چې د بارکزي سردارانو ځواک محدودوي.دری(صدر-ی اعظم) او افغانستان را به پنج ولایت تقسیم کرد (کابل، هرات، ترکستان افغان، قندهار، و فراه) و به جای اینکه به پسرانش اجازه دهد ولایت ها را اداره کنند، فرمانروایان وفادار را منصوب کرد و قدرت سرداران بارکزی را محدود کرد.
His military modernisation included standardised uniforms and equipment, and workshops at the Bala Hissar Arsenal producing four to five breechloading guns per month.EnglishHis military modernisation included standardised uniforms and equipment, and workshops at the Bala Hissar Arsenal producing four to five breechloading guns per month.پښتود هغه په پوځي عصري کولو کې معیاري یونیفورمونه او تجهیزات شامل دي، او د باله حسار ارسنال کې ورکشاپونه چې په میاشت کې له څلورو څخه تر پنځو پورې بریکلوډینګ ټوپک تولیدوي.دریمدرن سازی نظامی او شامل یونیفرم ها و تجهیزات استاندارد و کارگاه ها در آرسنال بالا حیسار بود که در هر ماه چهار تا پنج تفنگ را تولید می کرد. He also introduced Afghanistan's first postal service and first school, and promoted the Pashto language.[1]EnglishHe also introduced Afghanistan's first postal service and first school, and promoted the Pashto language.پښتوهغه د افغانستان لومړی پوستي خدمت او لومړی ښوونځی هم معرفي کړ، او د پښتو ژبه ژبې ته یې وده ورکړه.دریاو همچنین اولین سرویس پستی و اولین مکتب افغانستان را معرفی کرد و زبان زبان پشتو را ترویج کرد.
The Great Game
Sher Ali attempted to maintain Afghanistan as a neutral buffer state between British India and Russia.EnglishSher Ali attempted to maintain Afghanistan as a neutral buffer state between British India and Russia.پښتوشېر علي هڅه وکړه چې افغانستان د برتانوي هند او روسیې ترمنځ د یوه بې طرفه هېواد په توګه وساتي.دریشیر علی تلاش کرد تا افغانستان را به عنوان یک کشور خنثی بین هند بریتانیایی و روسیه حفظ کند. In 1869, Britain recognised his rule.EnglishIn 1869, Britain recognised his rule.پښتوپه ۱۸۶۹ کې، انګلستان د هغه واکمنۍ وپیژندله.دریدر سال ۱۸۶۹، بریتانیا حکومت او را به رسمیت شناخت. In 1873, a British-Russian agreement defined Afghan boundaries, including Badakhshan and the Wakhan Corridor.[1][3]EnglishIn 1873, a British-Russian agreement defined Afghan boundaries, including Badakhshan and the Wakhan Corridor.پښتوپه ۱۸۷۳ کال کې د برتانیا او روسیې ترمنځ یوه موافقه د بدخشان او واخان دهلیز په ګډون د افغانستان پولې وټاکلې.دریدر سال ۱۸۷۳، یک توافقنامه بریتانیایی-روسی مرزهای افغانستان را بشمول بدخشان و راهرو واخان تعریف کرد.
The balance shifted when Viceroy Lord Lytton, appointed in 1875, pursued an aggressive counter-Russian policy.EnglishThe balance shifted when Viceroy Lord Lytton, appointed in 1875, pursued an aggressive counter-Russian policy.پښتوتوازن هغه وخت بدل شو کله چې په ۱۸۷۵ کې ټاکل شوی ویسیر لارډ لیټون، د روسیې په وړاندې د تاوتریخوالي تګلاره تعقیب کړه.دریاین توازن زمانی تغییر کرد که معاون لرد لیتون، که در سال ۱۸۷۵ منصوب شد، یک سیاست تهاجمی علیه روسیه را دنبال کرد. In 1876–77, Russian General Stolyetov visited Kabul, and Sher Ali admitted a Russian diplomatic mission while refusing a British envoy.EnglishIn 1876–77, Russian General Stolyetov visited Kabul, and Sher Ali admitted a Russian diplomatic mission while refusing a British envoy.پښتوپه ۱۸۷۶ تر ۱۸۷۷ کې، روسي جنرال ستولیټوف کابل څخه لیدنه وکړه، او شیر علي د روسیې ډیپلوماټیک ماموریت منلی پداسې حال کې چې د برتانیا استازي یې رد کړي.دریدر سال های ۱۸۷۶ تا ۱۸۷۷، جنرال استولیتوف روسی از کابل بازدید کرد و شیر علی یک ماموریت دیپلماتیک روسی را پذیرفت در حالیکه یک نماینده بریتانیایی را رد کرد. Sir Neville Chamberlain was turned back at the Khyber Pass in September 1878.[1][2]EnglishSir Neville Chamberlain was turned back at the Khyber Pass in September 1878.پښتونیویل بولز چیمبرلین په سپتمبر ۱۸۷۸ کې په خیبر دروازه کې بیرته راستون شو.درینیول بولز چمبرلین در سپتمبر ۱۸۷۸ در گذرگاه خیبر برگردانده شد.
Second Anglo-Afghan War
On 19 November 1878, three British columns — totalling 40,000 men — invaded Afghanistan through the Bolan Pass, the Khyber Pass, and the Kurram Valley.EnglishOn 19 November 1878, three British columns — totalling 40,000 men — invaded Afghanistan through the Bolan Pass, the Khyber Pass, and the Kurram Valley.پښتود ۱۸۷۸ کال د نومبر په ۱۹ مه، درې برتانوي ستنې (په مجموع کې ۴۰،۰۰۰ کسان) د بولان تېرېدل، خیبر پاس او د کورام دره له لارې پر افغانستان یرغل وکړ.دریدر ۱۹ نوامبر ۱۸۷۸، سه ستون بریتانیایی (در مجموع ۴۰،۰۰۰ نفر) از طریق گذرگاه بولان، گذر خیبر و دره کورام به افغانستان حمله کردند. At the Battle of Peiwar Kotal, Major-General Frederick Roberts outflanked 18,000 Afghan defenders.[1][4]EnglishAt the Battle of Peiwar Kotal, Major-General Frederick Roberts outflanked 18,000 Afghan defenders.پښتوپه پیوار کوټال جګړه کې میجر جنرال فریډریک رابرټس د ۱۸۰۰۰ افغان مدافعینو څخه تیر شو.دریدر نبرد پیوار کوتل، ژنرال فریدریک رابرتز از ۱۸۰۰۰ مدافع افغان عبور کرد.
Sher Ali fled Kabul seeking Russian aid but died at Mazar-i-Sharif on 21 February 1879, reportedly of a heart attack, before reaching the Russian border.EnglishSher Ali fled Kabul seeking Russian aid but died at Mazar-i-Sharif on 21 February 1879, reportedly of a heart attack, before reaching the Russian border.پښتوشیر علي د روسیې د مرستې په لټه کې کابل څخه تښتیدلی خو د روسیې پولې ته د رسیدو دمخه د ۲۱ فبروري ۱۸۷۹ په مزار شریف کې د زړه د حملې له امله مړ شوی.دریشیر علی در جستجوی کمک های روسی از کابل فرار کرد اما قبل از رسیدن به مرز روسیه در ۲۱ فوریه ۱۸۷۹ در مزار شریف به دلیل حمله قلبی درگذشت.
Gandamak](../history/second-anglo-afghan-war.md), ceding control of Afghan foreign affairs to Britain.[1][2]EnglishGandamak](../history/second-anglo-afghan-war.md), ceding control of Afghan foreign affairs to Britain.پښتوګنډمک](../تاریخي پېښې/دویمه انګلیسي - افغان جګړه.ډي ډي)، چې د افغانستان د بهرنیو چارو کنټرول یې برتانیا ته وسپاره.دریگانداماک](../تاریخچه/جنگ دوم اینگلو-افغانستان.md (تاریخچه ها))، کنترول امور خارجی افغانستان را به بریتانیا واگذار کرد.
Legacy
Sher Ali's reign represented the last attempt by an Afghan ruler to navigate the Great Game independently.EnglishSher Ali's reign represented the last attempt by an Afghan ruler to navigate the Great Game independently.پښتود شیر علي واکمنۍ د افغان واکمن وروستۍ هڅه وه چې په خپلواکه توګه د لویې لوبې په لاره اچولو کې برخه واخلي.دریحکومت شیر علی آخرین تلاش یک حاکم افغان را نشان می داد تا به طور مستقل در بازی بزرگ حرکت کند. His modernisation efforts — ministries, schools, a postal service — were among the most ambitious reform programmes of any 19th-century Afghan ruler.EnglishHis modernisation efforts — ministries, schools, a postal service — were among the most ambitious reform programmes of any 19th-century Afghan ruler.پښتود هغه د عصري کولو هڅې د نولسمې پیړۍ د هر افغان واکمن تر مینځ د اصلاحاتو خورا هوښیار پروګرامونو څخه و.دریتلاش های مدرن سازی او در میان بلندپروازانه ترین برنامه های اصلاحاتی هر حاکم افغان قرن نوزدهم بود. The war that ended his reign established the framework for Afghan foreign policy under his nephew Abdur Rahman Khan that persisted until 1919.[1]EnglishThe war that ended his reign established the framework for Afghan foreign policy under his nephew Abdur Rahman Khan that persisted until 1919.پښتو(وزارتونه، ښوونځي، د پوستې خدمتونه) هغه جګړه چې د هغه واکمني پای ته ورسوله د هغه د تره زوی عبدالرحمن خان تر مشرۍ لاندې د افغان بهرني سیاست چوکاټ رامینځته کړ چې تر ۱۹۱۹ پورې یې دوام درلود.دری(وزارتخانه ها، مکاتب، یک سرویس پستی) جنگ که حکومت او را به پایان رساند، چارچوب سیاست خارجی افغانستان را تحت حکومت برادرزاده اش عبدالرحمن خان ایجاد کرد که تا سال ۱۹۱۹ ادامه یافت.