سرحد افغانستان و ترکمنستان

دامنه جغرافیایی و زمین

مرز در سه نقطه با ایران در رودخانه هیرود شروع می شود.^[1][2]EnglishThe border originates at the tripoint with Iran on the Harirud River.پښتوپوله په هریرود سیند کې د ایران سره په درې اړخیزه نقطه کې پیل کیږي.دریمرز در سه نقطه با ایران در رودخانه هیرود شروع می شود. از این نقطه، به سمت شرق در یک سری خطوط عمدتا مستقیم برای حدود ۹۰ کیلومتر ادامه می یابد.EnglishFrom this point, it proceeds eastwards in a series of mostly straight lines for approximately 90 kilometers (56 miles).پښتوله دې ټکي څخه، دا د ختیځ په لور د شاوخوا ۹۰ کیلومترو لپاره د ډیری مستقیم کرښو په لړ کې پرمخ ځي.دریاز این نقطه، به سمت شرق در یک سری خطوط عمدتا مستقیم برای حدود ۹۰ کیلومتر ادامه می یابد. (۵۶ مایل)^[1][2] سپس به رود کوشک نزدیک شهر افغان تورگندی ها می رسد.^[1][2]EnglishIt then reaches the Kushk River near the Afghan town of Torghundi.پښتو(۵۶ مایلونه) دا بیا د افغان ښار تورګنډي ته نږدې د کوشک سیند ته رسیږي.دری(۵۶ مایل) سپس به رود کوشک نزدیک شهر افغان تورگندی ها می رسد. مرز به دنبال رودخانه کوشک به سمت جنوب برای یک بخش ۱۵ کیلومتری است.EnglishThe boundary follows the Kushk River southwards for a 15-kilometer (9.3-mile) section.پښتوپوله د ۱۵ کیلومتره برخې لپاره جنوب ته د کوشک سیند تعقیبوي.دریمرز به دنبال رودخانه کوشک به سمت جنوب برای یک بخش ۱۵ کیلومتری است. (۹.۳ مایل ها)^[1][2]

در پی رودخانه، مرز در امتداد ۱۵۰ کیلومتر در جهت شمال شرقی تا رسیدن به رودخانه مورگاب گسترش می یابد.EnglishFollowing the river, the border extends across land for 150 kilometers (93 miles) in a north-eastwards direction until it reaches the Murghab River.پښتود سیند په تعقیب، پوله د شمال ختیځ په لور د ۱۵۰ کیلومترو په اوږدو کې د ځمکې په اوږدو کې غزیدلې تر هغه چې دا د مورګاب سیند ته ورسیږي.دریدر پی رودخانه، مرز در امتداد ۱۵۰ کیلومتر در جهت شمال شرقی تا رسیدن به رودخانه مورگاب گسترش می یابد. (۹۳ مایل ها)^[1][2] این رود ۳۵ کیلومتر به سمت شمال رود مورگاب را دنبال می کند.EnglishIt follows the Murghab River northwards for 35 kilometers (22 miles).پښتو(۹۳ مایلونه) دا د ۳۵ کیلو مترو په اوږدو کې د شمال په لور د مورګاب سیند تعقیبوي.دری(۹۳ مایل ها) این رود ۳۵ کیلومتر به سمت شمال رود مورگاب را دنبال می کند. (۲۲ مایل)^[1][2] سپس مرز در سراسر زمین به سمت شمال شرقی برای ۳۷۰ کیلومتر (۲۳۰ مایل) ادامه می یابد تا زمانی که به رودخانه آمو داریا برسد.^[1][2]EnglishThe boundary then continues across land north-eastwards for 370 kilometers (230 miles) until it reaches the Amu Darya river.پښتو(۲۲ مایلونه) د لېمر په ځمکه کې شمال ختیځ ته ورسېږي تر ۳۷۰ کلومترو (۲۳۰ مایل) پورې چې په امو دریا سیند کې رسېږي.دری(۲۲ مایل) سپس مرز در سراسر زمین به سمت شمال شرقی برای ۳۷۰ کیلومتر (۲۳۰ مایل) ادامه می یابد تا زمانی که به رودخانه آمو داریا برسد. این بخش درست در شمال شهر خمیاب در افغانستان واقع شده است.^[1][2]EnglishThis section is located just to the north of the Afghan town of Khamyab.پښتودا برخه د افغانستان د خمیاب ښار په شمال کې موقعیت لري.دریاین بخش درست در شمال شهر خمیاب در افغانستان واقع شده است. سرحد بعد از تاولویگ از آمو داریا تا نقطه سه گانه با ازبکستان را دنبال می کند.^[1][2]EnglishThe border then follows the thalweg of the Amu Darya up to the tripoint with Uzbekistan.پښتوسرحد بیا د ازبکستان سره تر درې اړخیز نقطې پورې د امو دریا د تالویګ په اوږدو کې دی.دریسرحد بعد از تاولویگ از آمو داریا تا نقطه سه گانه با ازبکستان را دنبال می کند.

مرز از یک منطقه کم جمعیت که عمدتاً از بیابان و برخی از تپه ها تشکیل شده است عبور می کند.^[1][2]EnglishThe frontier traverses a thinly populated region composed primarily of desert and some hills.پښتوسرحد د لږ نفوس لرونکي سیمې څخه تیریږي چې په عمده توګه د صحرا او ځینې غونډیو څخه جوړ شوی دی.دریمرز از یک منطقه کم جمعیت که عمدتاً از بیابان و برخی از تپه ها تشکیل شده است عبور می کند. یک استثنا در شرقی ترین بخش وجود دارد، جایی که آمو داریا توسط یک جاده و راه آهن در طرف ترکمنستان موازی است.^[1][2]EnglishAn exception exists in the easternmost section, where the Amu Darya is paralleled by a road and railway on the Turkmen side.پښتویوه استثنا په ختیځه برخه کې شتون لري، چیرې چې امو دریا د ترکمن اړخ کې د سړک او ریل پټلۍ سره موازي ده.درییک استثنا در شرقی ترین بخش وجود دارد، جایی که آمو داریا توسط یک جاده و راه آهن در طرف ترکمنستان موازی است.

شکل گیری تاریخی و بازی بزرگ

مرز مدرن از مرز سابق اتحاد جماهیر شوروی و افغانستان به ارث برده شده است.^[1][2]EnglishThe modern border was inherited from the old Soviet Union–Afghanistan boundary.پښتوعصري پوله د پخواني شوروي اتحاد له افغان پولې څخه میراث شوې ده.دریمرز مدرن از مرز سابق اتحاد جماهیر شوروی و افغانستان به ارث برده شده است. بیشتر شکل فعلی آن در طول بازی بزرگ قرن نوزدهم بین امپراطوری های بریتانیایی و روسی در آسیای مرکزی ایجاد شد.^[1][2]EnglishMuch of its current shape was established during the 19th-century Great Game between the British and Russian Empires in Central Asia.پښتود دې اوسنی شکل ډیری برخه په مرکزي آسیا کې د انګلستان او روسیې امپراتورۍ ترمینځ د ۱۹ پیړۍ لوی لوبې په جریان کې رامینځته شوې.دریبیشتر شکل فعلی آن در طول بازی بزرگ قرن نوزدهم بین امپراطوری های بریتانیایی و روسی در آسیای مرکزی ایجاد شد. بعد از اینکه امپراطوری روسیه خانۀ خیوا و امارت بخارا را فتح کرد و امپراطوری بریتانیا کنترول British Raj را به دست گرفت، دو قدرت توافق کردند که افغانستان را به عنوان یک دولت بافر مستقل حفظ کنند.^[1][2]EnglishAfter the Russian Empire conquered the Khanate of Khiva and the Emirate of Bukhara, and the British Empire controlled the British Raj, the two powers agreed to keep Afghanistan as an independent buffer state.پښتووروسته له هغه چې د روسیې امپراتورۍ د خیوا خانت او بخارا امارت فتح کړ، او د برتانیا امپراتورۍ British Raj کنټرول کړ، دوه قدرتونه موافقه وکړه چې افغانستان د خپلواک بفر دولت په توګه وساتي.دریبعد از اینکه امپراطوری روسیه خانۀ خیوا و امارت بخارا را فتح کرد و امپراطوری بریتانیا کنترول British Raj را به دست گرفت، دو قدرت توافق کردند که افغانستان را به عنوان یک دولت بافر مستقل حفظ کنند.

در سال ۱۸۷۳، بریتانیا و روسیه بر روی یک فرمول بندی خشن از مرز توافق کردند.^[1][2]EnglishIn 1873, Britain and Russia agreed on a rough formulation of the border.پښتوپه ۱۸۷۳ کې، انګلستان او روسیه د پولې په یو سخت جوړښت باندې موافقه وکړه.دریدر سال ۱۸۷۳، بریتانیا و روسیه بر روی یک فرمول بندی خشن از مرز توافق کردند. آن ها آمو دریا را به عنوان مرز شرق از مجاورت قریه خواجه سالار تا دریاچه زورکو اعلام کردند.^[1][2]EnglishThey declared the Amu Darya to be the border going east from the vicinity of the village of Khwaja Salar to Lake Zorku.پښتودوی اعلان وکړ چې امو دریا به هغه پوله وي چې ختیځ ته د خواجه سالار کلي څخه د زورکو جهيل ته ځي.دریآن ها آمو دریا را به عنوان مرز شرق از مجاورت قریه خواجه سالار تا دریاچه زورکو اعلام کردند. آنها همچنان راهرو واخان را برای ماندن در داخل افغانستان تعیین کردند.^[1][2]EnglishThey also designated the Wakhan Corridor to remain within Afghanistan.پښتودوی د واخان دهلیز ډله هم په افغانستان کې د پاتې کېدو لپاره وټاکله.دریآنها همچنان راهرو واخان را برای ماندن در داخل افغانستان تعیین کردند. بخش غربی مرز بعداً توسط یک کمیسیون مرزی تعیین می شد.^[1][2]EnglishThe western section of the border was to be determined later by a boundary commission.پښتود پولې لویدیځه برخه باید وروسته د پولې کمیسیون لخوا وټاکل شي.دریبخش غربی مرز بعداً توسط یک کمیسیون مرزی تعیین می شد.

تنش ها در اوایل دهه ۱۸۸۰ افزایش یافت زیرا روس ها به جایی که اکنون ترکمنستان است گسترش یافتند.^[1][2]EnglishTensions increased in the early 1880s as Russians expanded into what is now Turkmenistan.پښتود ۱۸۸۰ لسیزې په لومړیو کې تاوتریخوالی ډیر شو ځکه چې روسانو هغه ځای ته پراختیا ورکړه چې اوس ترکمنستان دی.دریتنش ها در اوایل دهه ۱۸۸۰ افزایش یافت زیرا روس ها به جایی که اکنون ترکمنستان است گسترش یافتند. این امر منجر به بحرانی شد که شامل حادثه پانجده (نزدیک سندیکاچی) در منطقه ای بود که توسط افغانستان ادعا می شد.^[1][2]EnglishThis led to a crisis involving the Panjdeh incident (near Sandykachi) in an area claimed by Afghanistan.پښتودا د پنجدې پېښه (سینډیکاچي ته نږدې) په یوه سیمه کې چې د افغانستان لخوا ادعا شوې د بحران لامل شو.دریاین امر منجر به بحرانی شد که شامل حادثه پانجده (نزدیک سندیکاچی) در منطقه ای بود که توسط افغانستان ادعا می شد. یک کمیسیون مرزی مشترک آنگلو-روسی مرزهای امروز را بین سال های ۱۸۸۵ و ۱۸۸۸ مشخص کرد.^[1][2]EnglishA joint Anglo-Russian boundary commission demarcated the boundary as it exists today between 1885 and 1888.پښتود انګلیسي - روسي ګډ پولي کمیسیون د ۱۸۸۵ او ۱۸۸۸ ترمینځ پوله د نن ورځې په څیر ټاکلې.درییک کمیسیون مرزی مشترک آنگلو-روسی مرزهای امروز را بین سال های ۱۸۸۵ و ۱۸۸۸ مشخص کرد. بخاطریکه دیگر نمی شد دهکده خواجه سالار را شناسایی کرد، توافق شد که مرز باید با آمو دریا در مجاورت خمیاب ملاقات کند.^[1][2]EnglishBecause the village of Khwaja Salar could no longer be identified, it was agreed that the boundary should meet the Amu Darya in the vicinity of Khamiab.پښتوځکه چې د خواجه سالار کلي نور نشي پیژندل کیدی، نو موافقه وشوه چې پوله باید د خمیاب په شاوخوا کې د امو دریا سره وګوري.دریبخاطریکه دیگر نمی شد دهکده خواجه سالار را شناسایی کرد، توافق شد که مرز باید با آمو دریا در مجاورت خمیاب ملاقات کند.

بخش شرقی ترین مرز تا سال های ۱۸۹۳ تا ۱۸۹۵ نهایتاً مشخص نشد.^[1][2]EnglishThe easternmost section of the border was not finally delimited until 1893-1895.پښتود پولې ختیځه برخه تر ۱۸۹۳ تر ۱۸۹۵ پورې نه وه ټاکل شوې.دریبخش شرقی ترین مرز تا سال های ۱۸۹۳ تا ۱۸۹۵ نهایتاً مشخص نشد. در این دوره، افغان ها موافقت کردند که ادعای زمین های شمال آمو داریا را کنار بگذارند.^[1][2]EnglishDuring this period, Afghans agreed to waive claims to lands north of the Amu Darya.پښتوپه دې موده کې، افغانانو موافقه وکړه چې د امو دریا شمال ته د ځمکو ادعاګانې رد کړي.دریدر این دوره، افغان ها موافقت کردند که ادعای زمین های شمال آمو داریا را کنار بگذارند. این توافق همچنین موقعیت مرزی زمینی را در شرق دریاچه زورکول تا چین تعیین کرد.^[1][2]EnglishThis agreement also established the land border position east of Lake Zorkul up to China.پښتوپدې تړون کې د ځمکې د پولې موقعیت هم د زورکول جهيل ختیځ ته تر چین پورې رامینځته شوی.دریاین توافق همچنین موقعیت مرزی زمینی را در شرق دریاچه زورکول تا چین تعیین کرد.

در سال ۱۹۲۱، یک پیمان شوروی-افغانستان امضا شد که در آن روسیه موافقت کرد که مناطق مرزی را که در قرن قبل متعلق به افغانستان بود، تحویل دهد.^[1][2]EnglishIn 1921, a Soviet-Afghan treaty was signed where Russia agreed to hand over frontier districts that belonged to Afghanistan in the previous century.پښتوپه ۱۹۲۱ کال کې د شوروي او افغانستان ترمنځ تړون لاسلیک شو چې پکې روسیه موافقه وکړه چې هغه سرحدي ولسوالۍ چې په تېره پیړۍ کې د افغانستان وې، وسپاري.دریدر سال ۱۹۲۱، یک پیمان شوروی-افغانستان امضا شد که در آن روسیه موافقت کرد که مناطق مرزی را که در قرن قبل متعلق به افغانستان بود، تحویل دهد. این معاهده هیچ وقت اجرا نشد.^[1][2]EnglishThis treaty was never implemented.پښتودغه تړون هېڅکله عملي نه شو.دریاین معاهده هیچ وقت اجرا نشد. این به صراحت توسط توافقنامه مرزی ۱۹۴۶ لغو شد، که مرز موجود را حفظ کرد.^[1][2]EnglishIt was explicitly annulled by the Frontier Agreement of 1946, which maintained the existing boundary.پښتودا په څرګند ډول د ۱۹۴۶ د سرحدي تړون لخوا لغوه شوی، کوم چې موجوده پوله ساتي.دریاین به صراحت توسط توافقنامه مرزی ۱۹۴۶ لغو شد، که مرز موجود را حفظ کرد. در سال ۱۹۷۹، سربازان شوروی از ارتش ۴۰ در جریان حمله شوروی به افغانستان از مرز در یمنازار / کوشکا عبور کردند.^[1][2]EnglishIn 1979, Soviet troops from the 40th Army crossed the border at Ymamnazar/Kushka during the Soviet invasion of Afghanistan.پښتوپه ۱۹۷۹ کې، د ۴۰ لښکر څخه شوروي ځواکونو د افغانستان د شوروي یرغل په جریان کې په یمنزار / کوشکا کې له پولې څخه تیر شو.دریدر سال ۱۹۷۹، سربازان شوروی از ارتش ۴۰ در جریان حمله شوروی به افغانستان از مرز در یمنازار / کوشکا عبور کردند.

عبور از مرز ها و ترانزیت

چندین گذرگاه مرزی بین دو کشور وجود دارد.^[1][3]EnglishSeveral border crossings exist between the two nations.پښتود دواړو هیوادونو ترمینځ ډیری سرحدي کراسونه شتون لري.دریچندین گذرگاه مرزی بین دو کشور وجود دارد. گذرگاه تورگوندی سیرتابات مجهز به زیرساخت های جاده ای و راه آهن است.EnglishThe Torghundi (AFG) – Serhetabat (TKM) crossing is equipped with both road and railway infrastructure.پښتود تورګونډي سرېټابټ کراسینګ د سړک او ریل پټلۍ دواړه زیربنا سره مجهز دی.دریگذرگاه تورگوندی سیرتابات مجهز به زیرساخت های جاده ای و راه آهن است. (AFG) (TKM ها)^[1][3] عبور اکانا (AFG) امامناصر (TKM) توسط راه آهن انجام می شود.^[1][3]EnglishThe Aqina (AFG) – Imamnazar (TKM) crossing is served by railway.پښتو(د افغانستان د هوايي ډګر) (د TKM) د کبانو څارنه (AFG) امامنازار (TKM) کراسینګ د ریل پټلۍ لخوا خدمت کیږي.دری(AFG) (TKM ها) عبور اکانا (AFG) امامناصر (TKM) توسط راه آهن انجام می شود.

این مرز به عنوان یکی از مرز های کم سفر شده در منطقه برای خارجی ها در نظر گرفته می شود.^[4][5]EnglishThe border is considered one of the least-traveled frontiers in the region for foreigners.پښتودا پوله په سیمه کې د بهرنیانو لپاره یو له لږ تر لږه سفر شویو سرحدونو څخه شمیرل کیږي.دریاین مرز به عنوان یکی از مرز های کم سفر شده در منطقه برای خارجی ها در نظر گرفته می شود.

زیرساخت ها و خط لوله TAPI

خط لوله TAPI یک پروژه برنامه ریزی شده برای انتقال گاز ترکمن از طریق افغانستان و پاکستان به هند است.^[6]EnglishThe TAPI pipeline is a planned project to carry Turkmen gas through Afghanistan and Pakistan to India.پښتود ټاپي پایپ لاین یوه پلان شوې پروژه ده چې د افغانستان او پاکستان له لارې هند ته د ترکمنستان ګاز لیږدوي.دریخط لوله TAPI یک پروژه برنامه ریزی شده برای انتقال گاز ترکمن از طریق افغانستان و پاکستان به هند است. این خط لوله دارای ظرفیت ۳۳ میلیارد متر مکعب گاز است.^[7]EnglishThe pipeline has a capacity of 33 billion cubic meters of gas.پښتودغه پایپ لاین د ۳۳ میلیارده متر مکعب ګازو ظرفیت لري.دریاین خط لوله دارای ظرفیت ۳۳ میلیارد متر مکعب گاز است.

روابط فرهنگی و جمعیتی

این دو کشور دارای برخی روابط فرهنگی هستند و مرز های معاصر محصول سال بازی بزرگ است.^[8]EnglishThe two countries have some cultural ties, with the contemporary borders being products of the Great Game.پښتودواړه هیوادونه ځینې کلتوري اړیکې لري، د معاصر سرحدونو سره د لویه لوبه محصولات دي.دریاین دو کشور دارای برخی روابط فرهنگی هستند و مرز های معاصر محصول سال بازی بزرگ است. افغانستان ۱.۲ میلیون و مردم ترکمن های افغانستان نفر جمعیت دارد که سومین جمعیت بزرگ ترکمن ها است.^[8]EnglishAfghanistan has a population of 1.2 million Turkmen People of Afghanistan, which is the third largest Turkmen population.پښتوافغانستان ۱.۲ میلیونه افغانستان ترکمن ولس نفوس لري، چې دا د ترکمنانو دریم لوی نفوس دی.دریافغانستان ۱.۲ میلیون و مردم ترکمن های افغانستان نفر جمعیت دارد که سومین جمعیت بزرگ ترکمن ها است. ترکمنستان کمک های بشردوستانه به افغانستان از جمله ۹۳۰ تن مواد غذایی و غیر غذایی را در زمان فاجعه های طبیعی فراهم کرده است.^[9]EnglishTurkmenistan has provided humanitarian aid to Afghanistan, including 930 tons of food and non-food items during natural disasters.پښتوترکمنستان افغانستان ته بشري مرستې چمتو کړي، چې په کې د طبیعي پیښو پر مهال ۹۳۰ ټنه خوراکي او غیر خوراکي توکي شامل دي.دریترکمنستان کمک های بشردوستانه به افغانستان از جمله ۹۳۰ تن مواد غذایی و غیر غذایی را در زمان فاجعه های طبیعی فراهم کرده است. علاوه بر این، ترکمنستان کمک های بشردوستانه به ارزش ۱.۲ میلیون دالر را پس از موفقیت طالبان در تاسیس امارت اسلامی ارائه کرد.^[10]EnglishFurthermore, Turkmenistan provided humanitarian assistance worth $1.2 million dollars following the success of the Taliban in establishing the Islamic Emirate.پښتوسربیره پردې، ترکمنستان د اسلامي امارت په رامینځته کولو کې د طالبانو ډله بریا وروسته د ۱.۲ ملیون ډالرو په ارزښت بشري مرستې چمتو کړې.دریعلاوه بر این، ترکمنستان کمک های بشردوستانه به ارزش ۱.۲ میلیون دالر را پس از موفقیت طالبان در تاسیس امارت اسلامی ارائه کرد.

منابع

1. مرز افغانستان–ترکمنستان - ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
2. Afghanistan–Turkmenistan border - Wikipedia
3. Which Countries Border Afghanistan? - WorldAtlas
4. Border Crossings Between Afghanistan And Turkmenistan - Border...
5. Crossing the Serhetabat (Turkmenistan) – Torghundi Border...
6. Afghanistan-Turkmenistan border: history and treaties
7. ترکمنستان په ۲۰۲۶ کال کې د ټاپي نللیکې له لارې افغانستان ته د ګازو لېږد...
8. Afghanistan-Turkmenistan relations - Wikipedia
9. ترکمنستان له افغانستان سره ۹۳۰ ټنه خوراکي او غیرخوراکي توکو مرسته وکړه...
10. د افغانستان او د ترکمنستان د اړیکو مخینې او د ښه والي فرصتونو ته کتنه...