Lapis Lazuli Corridor

The Lapis Lazuli Corridor is an international multimodal transit route connecting Afghanistan to Turkey via Turkmenistan, Azerbaijan, and Georgia.^[1]^[2]^[3]^[4]^[5]EnglishThe Lapis Lazuli Corridor is an international multimodal transit route connecting Afghanistan to Turkey via Turkmenistan, Azerbaijan, and Georgia.پښتود لپیس لازولي دهلیز یوه نړیواله څو اړخیزه ترانزیتي لاره ده چې افغانستان د ترکمنستان، اذربایجان او ګرجستان له لارې ترکیې سره نښلوي.دریدهلیز لپیس لاجولی یک مسیر ترانزیت بین المللی چند روش است که افغانستان را از طریق ترکمنستان، آذربایجان و گرجستان به ترکیه متصل می کند. It serves as a strategic transportation network designed to enhance connectivity between Central Asia and Europe.^[1]^[4]^[6]EnglishIt serves as a strategic transportation network designed to enhance connectivity between Central Asia and Europe.پښتودا د ستراتیژیک ترانسپورتي شبکې په توګه کار کوي چې د مرکزي آسیا او اروپا ترمینځ ارتباط ته وده ورکولو لپاره ډیزاین شوی.دریاین به عنوان یک شبکه حمل و نقل استراتژیک است که برای تقویت ارتباط بین آسیای مرکزی و اروپا طراحی شده است. The corridor integrates road, rail, and maritime segments to facilitate the efficient movement of cargo and passengers.^[4]^[5]EnglishThe corridor integrates road, rail, and maritime segments to facilitate the efficient movement of cargo and passengers.پښتودا دهلیز د بار وړلو او مسافرینو د موثره تګ راتګ لپاره د سړک، ریل، او سمندري برخو سره یوځای کوي.دریاین راهرو بخش های جاده ای، ریلی و دریایی را برای تسهیل حرکت کارآمد محموله ها و مسافران ادغام می کند.

Historical origins and naming

The name of the transport corridor is derived from the mineral lapis lazuli, which was a primary export from Central Asia to Europe and North Africa in antiquity.^[1]^[7]EnglishThe name of the transport corridor is derived from the mineral lapis lazuli, which was a primary export from Central Asia to Europe and North Africa in antiquity.پښتود ترانسپورتي دهلیز نوم د معدني لیپس لیزولی څخه اخیستل شوی، کوم چې په لرغوني وخت کې له مرکزي آسیا څخه اروپا او شمالي افریقا ته اصلي صادرات و.درینام این راهروی حمل و نقل از نام لیپیس لازولی استخراج شده است که در دوران باستان یک صادرات اصلی از آسیای مرکزی به اروپا و شمال افریقا بود. The stone has been prized since antiquity for its intense deep-blue color.^[19]^[33]EnglishThe stone has been prized since antiquity for its intense deep-blue color.پښتودا ډبره د لرغوني وخت راهیسې د دې قوي ژور نیلي رنګ لپاره ارزښت لري.دریاین سنگ از زمان باستان بخاطر رنگ عمیق آبی اش بسیار ارزشمند بوده است. The term "lapis lazuli" originates from the Latin lapis (stone) and the Persian word lazhuward (blue).^[8]^[9]EnglishThe term "lapis lazuli" originates from the Latin lapis (stone) and the Persian word lazhuward (blue).پښتود "لیپس لیزولی" اصطلاح د لاتیني لیپس او فارسي کلمې لاژورډ څخه سرچینه اخلي.دریاصطلاح "لاپیز لازولی" از لاتین لاپیز و کلمه فارسی لاژوارد سرچشمه می گیرد. For over 2,000 years, lapis lazuli from Afghanistan was exported along the ancient Silk Road to the Caucasus, Russia, the Balkans, and North Africa.^[1]^[7] Afghanistan has been a major source of high-quality lapis lazuli since at least 6,000 years ago.^[10]^[17]EnglishFor over 2,000 years, lapis lazuli from Afghanistan was exported along the ancient Silk Road to the Caucasus, Russia, the Balkans, and North Africa. Afghanistan has been a major source of high-quality lapis lazuli since at least 6,000 years ago.پښتو(د ډبرې) (شین رنګ) له ۲۰۰۰ کالو راهیسې له افغانستان څخه لیپیس لاجولی د د ورېښمو لاره میلادي کال په اوږدو کې قفقاز، روسیه، بالکان او شمالي افریقا ته صادریږي. افغانستان له ۶۰۰۰ کلونو راهیسې د لوړ کیفیت لیپیس لاجولی عمده سرچینه ده.دری(سنگ ها) (آبی ها) بیش از ۲۰۰۰ سال بود که لیپيس لاجولي از افغانستان به طول قرن جاده ابریشم به کاکشوس، روسیه، بالکان و شمال آفریقا صادر می شد. افغانستان حداقل ۶۰۰۰ سال پیش منبع عمده لیپیس لاجولی با کیفیت بالای این زمین است. The primary source of high-quality lapis lazuli is located in the mountains of Badakhshan Province.^[34]EnglishThe primary source of high-quality lapis lazuli is located in the mountains of Badakhshan Province.پښتود لوړ کیفیت لیپس لیزولی اصلي سرچینه د بدخشان ولایت په غرونو کې موقعیت لري.دریمنبع اصلی لیپس لازولی با کیفیت بالا در کوه های ولایت بدخشان واقع شده است.

Route geography and infrastructure

The corridor begins at the border crossings of Torghundi in western Herat Province and Aqina in northern Faryab Province of Afghanistan.^[1]^[3]^[6]^[11]EnglishThe corridor begins at the border crossings of Torghundi in western Herat Province and Aqina in northern Faryab Province of Afghanistan.پښتودغه دهلیز د افغانستان په لویدیځ هرات ولایت کې د تورګنډي او په شمالي فاریاب ولایت کې د کبانو څارنه په سرحدي کراسونو کې پیل کیږي.دریاین راهرو در گذرگاه های مرزی تورگندی ها در ولایت غربی هرات و اکانا در ولایت شمالی فاریاب افغانستان شروع می شود. From these points, the route continues to the port of Turkmenbashi on the Caspian Sea in Turkmenistan.^[1]^[3]^[6]EnglishFrom these points, the route continues to the port of Turkmenbashi on the Caspian Sea in Turkmenistan.پښتوله دې ټکو څخه، لار د ترکمنستان په کاسپین بحیرې کې د ترکمنباشي بندر ته دوام ورکوي.دریاز این نقاط، مسیر به بندر ترکمنباشی در دریای خزر در ترکمنستان ادامه می یابد. After crossing the Caspian Sea, the route proceeds to Baku, the capital of Azerbaijan.^[1]^[3]^[6]EnglishAfter crossing the Caspian Sea, the route proceeds to Baku, the capital of Azerbaijan.پښتود کاسپین سمندر څخه تیریدو وروسته، دا لاره د اذربایجان پلازمینې باکو ته روانه ده.دریبعد از عبور از دریای خزر، این مسیر به باکو، پایتخت آذربایجان، ادامه می یابد. From Baku, the corridor connects to Tbilisi, the capital of Georgia, and the Georgian ports of Poti and Batumi.^[1]^[6]EnglishFrom Baku, the corridor connects to Tbilisi, the capital of Georgia, and the Georgian ports of Poti and Batumi.پښتوله باکو څخه دغه دهلیز د ګرجستان پلازمېنې تبلیسي او د ګرجستان د پوټي او باتومي بندرونو سره نښلوي.دریاز باکو، این راهرو به تبلیسی، پایتخت گرجستان و بندر های گرجستان پوتی و باتومی متصل می شود. The final leg of the route connects to the cities of Kars and Istanbul in Turkey, providing an entrance to Europe.^[1]^[6]EnglishThe final leg of the route connects to the cities of Kars and Istanbul in Turkey, providing an entrance to Europe.پښتود لارې وروستۍ برخه په ترکیه کې د کارس او استانبول ښارونو سره نښلوي، اروپا ته د ننوتلو لاره چمتو کوي.دریآخرین بخش این مسیر به شهر های کارس و استانبول در ترکیه متصل می شود و یک ورودی به اروپا را فراهم می کند.

Most of the required infrastructure is already in place.^[1]EnglishMost of the required infrastructure is already in place.پښتود اړتیا وړ زیربنا ډیری برخه لا دمخه په ځای کې ده.دریبیشتر زیرساخت های مورد نیاز در حال حاضر وجود دارد. The remaining investment focuses largely on policy, governance, and the improvement of transport procedures.^[1]EnglishThe remaining investment focuses largely on policy, governance, and the improvement of transport procedures.پښتوپاتې پانګونه تر ډیره حده د پالیسۍ، حکومتدارۍ او د ترانسپورت پروسیجرونو ښه کولو باندې تمرکز کوي.دریسرمایه گذاری باقیمانده عمدتاً بر سیاست، حاکمیت و بهبود رویه های حمل و نقل متمرکز است. Political instability in Afghanistan can impact the future of mining and distribution for this noble blue gem.^[20]EnglishPolitical instability in Afghanistan can impact the future of mining and distribution for this noble blue gem.پښتوپه افغانستان کې سیاسي بې ثباته کیدای شي د دې شین قیمتي ډبرې د کان کیندنې او ویش په راتلونکي اغیزه وکړي.دریبی ثباتی سیاسی در افغانستان می تواند بر آینده استخراج و توزیع این جواهر آبی اشراف تاثیر بگذارد.

Participating countries and agreements

The Lapis Lazuli Route Transport and Transit Agreement was signed in 2017.^[2]^[3]^[7]EnglishThe Lapis Lazuli Route Transport and Transit Agreement was signed in 2017.پښتود لیپیس لیزولي لارې ترانسپورت او ترانزیت تړون په ۲۰۱۷ کې لاسلیک شو.دریتوافقنامه ترانسپورت و ترانزیت مسیر لاپسولی در سال ۲۰۱۷ امضا شد. The agreement was finalized following five years of negotiations that began in 2012.^[1]EnglishThe agreement was finalized following five years of negotiations that began in 2012.پښتودغه تړون د پنځو کلونو مذاکراتو وروسته چې په ۲۰۱۲ کال کې پیل شوي و، وروستی شو.دریاین توافق پس از پنج سال مذاکره که در سال ۲۰۱۲ آغاز شد، نهایی شد. The agreement involves Afghanistan, Turkmenistan, Azerbaijan, Georgia, and Turkey.^[1]^[2]^[3]EnglishThe agreement involves Afghanistan, Turkmenistan, Azerbaijan, Georgia, and Turkey.پښتوپه دغه تړون کې افغانستان، ترکمنستان، اذربایجان، جورجیا او ترکیه شامل دي.دریاین توافق شامل افغانستان، ترکمنستان، آذربایجان، جورجیا و ترکیه می شود.

The initiative aims to reduce transaction costs and barriers to regional trade through a new Cross-Border Transport Agreement between Afghanistan and Turkmenistan and a new Custom Integration Procedure.^[1]EnglishThe initiative aims to reduce transaction costs and barriers to regional trade through a new Cross-Border Transport Agreement between Afghanistan and Turkmenistan and a new Custom Integration Procedure.پښتود دې نوښت موخه د افغانستان او ترکمنستان ترمنځ د سرحدونو په اوږدو کې د ترانسپورت د نوي تړون او د ګمرکي ادغام د نوي پروسې له لارې د راکړې ورکړې لګښتونه او د سیمه ییزې سوداګرۍ پر وړاندې خنډونه کمول دي.دریهدف این ابتکار کاهش هزینه های معامله و موانع تجارت منطقه ای از طریق یک توافقنامه حمل و نقل مرزی جدید بین افغانستان و ترکمنستان و یک روش جدید ادغام گمرکی است. The corridor is also a component of the Middle Corridor Project, known as the East-West Trans-Caspian Trade and Transport Corridor in Turkey.^[1]^[35]EnglishThe corridor is also a component of the Middle Corridor Project, known as the East-West Trans-Caspian Trade and Transport Corridor in Turkey.پښتودا دهلیز د منځني دهلیز پروژې یوه برخه هم ده، چې په ترکیه کې د ختیځ - لویدیځ ترانس کاسپین سوداګرۍ او ترانسپورت دهلیز په نوم پیژندل کیږي.دریاین راهرو همچنین بخشی از پروژه راهرو میانه است که به عنوان راهرو تجارت و حمل و نقل شرق-غرب ترانس کاسپین در ترکیه شناخته می شود.

Economic impact on Afghanistan

The corridor is intended to reinforce the Afghan Government's National Priority Programs regarding infrastructure, connectivity, energy, and private sector development.^[1]EnglishThe corridor is intended to reinforce the Afghan Government's National Priority Programs regarding infrastructure, connectivity, energy, and private sector development.پښتود دغه دهلیز هدف د افغانستان د حکومت د ملي لومړیتوب پروګرامونو پیاوړتیا ده چې د زیربنا، ارتباط، انرژۍ او د خصوصي سکتور پراختیا په اړه دي.دریاین راهرو برای تقویت برنامه های اولویت ملی دولت افغانستان در زمینه زیرساخت ها، ارتباط، انرژی و توسعه بخش خصوصی در نظر گرفته شده است. It aims to expand economic opportunities for citizens in the beneficiary countries.^[1]^[12]EnglishIt aims to expand economic opportunities for citizens in the beneficiary countries.پښتودا د ګټه اخیستونکو هیوادونو د اتباعو لپاره د اقتصادي فرصتونو پراخولو هدف لري.دریهدف آن گسترش فرصت های اقتصادی برای شهروندان در کشورهای ذینفع است. The route is expected to promote economic growth, regional integration, and peace-building in Afghanistan and its neighboring countries.^[13]^[18]EnglishThe route is expected to promote economic growth, regional integration, and peace-building in Afghanistan and its neighboring countries.پښتوتمه کیږي چې دا لاره به په افغانستان او ګاونډیو هیوادونو کې اقتصادي وده، سیمه ایز ادغام، او د سولې جوړولو ته وده ورکړي.دریانتظار می رود این مسیر رشد اقتصادی، ادغام منطقه ای و ایجاد صلح در افغانستان و کشورهای همسایه اش را ترویج نماید.

The corridor is designed to help Afghanistan overcome geographical and economic isolation.^[14]EnglishThe corridor is designed to help Afghanistan overcome geographical and economic isolation.پښتودغه دهلیز د دې لپاره جوړ شوی چې له افغانستان سره مرسته وکړي چې له جغرافیایي او اقتصادي انزوا څخه خلاص شي.دریاین راهرو برای کمک به افغانستان در غلبه بر انزوای جغرافیایی و اقتصادی طراحی شده است. It serves as a gateway for Afghan products to reach international markets.^[14]EnglishIt serves as a gateway for Afghan products to reach international markets.پښتودا د نړیوالو بازارونو ته د افغان محصولاتو د رسیدو لپاره د دروازې په توګه کار کوي.دریاین به عنوان یک دروازه برای محصولات افغان برای رسیدن به بازار های بین المللی عمل می کند. The first trucks on the route transported 175 tons of cotton, dried fruit, and sesame.^[1]^[10]EnglishThe first trucks on the route transported 175 tons of cotton, dried fruit, and sesame.پښتوپه لومړي لارۍ کې ۱۷۵ ټنه پنبه، وچې مېوې، او کنکال لېږدول شوي وو.دریاولین کامیون ها ۱۷۵ تن پنبه، میوه خشک شده و کنجد را حمل کردند.

Trade with Europe and Central Asia

The corridor facilitates the transportation of goods particularly from Central Asia to Europe.^[2]EnglishThe corridor facilitates the transportation of goods particularly from Central Asia to Europe.پښتودغه دهلیز په ځانګړي ډول له مرکزي اسیا څخه اروپا ته د توکو لیږد اسانه کوي.دریاین راهرو حمل و نقل کالا را به ویژه از آسیای مرکزی به اروپا تسهیل می کند. It is estimated that 80 percent of goods shipped from South Asia to Europe will travel by rail in Afghanistan and the South Caucasus, and by ship when crossing the Caspian and Black seas.^[1]EnglishIt is estimated that 80 percent of goods shipped from South Asia to Europe will travel by rail in Afghanistan and the South Caucasus, and by ship when crossing the Caspian and Black seas.پښتود اټکل له مخې له جنوبي اسیا څخه اروپا ته ۸۰ سلنه مالونه په افغانستان او جنوبي قفقاز کې د اورګاډي له لارې او د کاسپین او تور سمندرګي له لارې د کښتۍ له لارې لېږدول کېږي.دریتخمین زده می شود که ۸۰ درصد از کالاهایی که از جنوب آسیا به اروپا حمل می شوند، از طریق راه آهن در افغانستان و قفقاز جنوبی و همچنین از طریق کشتی در هنگام عبور از دریای خزر و دریای سیاه حمل می شوند. The route connects Afghanistan to the Mediterranean and European markets.^[15]^[16]EnglishThe route connects Afghanistan to the Mediterranean and European markets.پښتودا لار افغانستان د مدیترانې او اروپایي بازارونو سره نښلوي.دریاین مسیر افغانستان را به بازار های مدیترانه ای و اروپایی متصل می کند. By establishing this link, the corridor seeks to expand economic and cultural ties between Asia and Europe.^[1]EnglishBy establishing this link, the corridor seeks to expand economic and cultural ties between Asia and Europe.پښتود دې اړیکې په رامینځته کولو سره، دهلیز هڅه کوي د آسیا او اروپا ترمینځ اقتصادي او کلتوري اړیکې پراخه کړي.دریبا ایجاد این ارتباط، راهرو به دنبال گسترش روابط اقتصادی و فرهنگی بین آسیا و اروپا است.

Geological and mineralogical properties

Lapis lazuli exhibits a dark blue to violetish blue color.^[21]^[22]EnglishLapis lazuli exhibits a dark blue to violetish blue color.پښتولیپس لیزولی د تیاره نیلي څخه تر وایلیټ نیلي رنګ ښیې.دریلابیس لازولی یک رنگ آبی تیره تا بنفش آبی را نشان می دهد. The stone has a hardness of 5 to 5.5 on the Mohs scale.^[23]^[24]^[25]EnglishThe stone has a hardness of 5 to 5.5 on the Mohs scale.پښتودا ډبره د ۵ څخه تر ۵.۵ پورې د د موز اندازه پیمانه کې سختي لري.دریسنگ دارای سختی ۵ تا ۵.۵ در مقیاس محس است. It contains minerals including lazurite, sodalite, white calcite, and pyrite.^[22]^[26]EnglishIt contains minerals including lazurite, sodalite, white calcite, and pyrite.پښتودا معدنيات لري چې پکې لیزوریټ، سوډالیټ، سپین کلسیټ، او پیرایټ شامل دي.دریاین حاوی مواد معدنی از جمله لازوریت، سودالیت، کلسیت سفید و پیریت است. The stone was historically used as a source for the ultramarine pigment in fine art and decorative painting.^[22]^[27]EnglishThe stone was historically used as a source for the ultramarine pigment in fine art and decorative painting.پښتودا ډبره په تاریخي ډول په ښکلي هنر او آرائشی نقاشۍ کې د الټرامرین رنګ رنګ لپاره د سرچینې په توګه کارول شوې وه.دریاین سنگ به طور تاریخی به عنوان منبع رنگدانه های فوق دریایی در هنرهای زیبا و نقاشی های تزئینی استفاده می شد.

Cultural and symbolic significance

Lapis lazuli has been highly prized for thousands of years by many civilizations.^[21]^[28]EnglishLapis lazuli has been highly prized for thousands of years by many civilizations.پښتولیپیس لیزولی د زرګونو کلونو لپاره د ډیری تمدنونو لخوا خورا ارزښت لري.دریلابیس لاجولی برای هزاران سال توسط بسیاری از تمدن ها بسیار ارزشمند بوده است. It is one of the traditional December birthstones.^[28]EnglishIt is one of the traditional December birthstones.پښتودا د دسمبر د زیږون دودیز ډبرو څخه یو دی.دریاین یکی از سنگ های تولد سنتی دسامبر است. In prehistoric times, jewelry made from this lazurite-rich rock has been discovered.^[28]EnglishIn prehistoric times, jewelry made from this lazurite-rich rock has been discovered.پښتوپه پخوانيو وختونو کې، له دې لاسوريت لرونکي ډبرې څخه جوړ شوي ګا ګاڼېې وموندل شوې.دریدر زمان های ماقبل تاریخ، جواهرات ساخته شده از این سنگ غنی از لازوریت کشف شده است.

Ancient Egyptian people used the stone for cosmetics and painting.^[29]EnglishAncient Egyptian people used the stone for cosmetics and painting.پښتولرغوني مصري خلکو د کاسمیټکس او پینټینګ لپاره ډبره کارولې.دریمصری های باستان از این سنگ برای آرایش و نقاشی استفاده می کردند. Persian legend describes the heavens as being blue due to a massive slab of Lapis upon which the earth rested.^[29]^[36]EnglishPersian legend describes the heavens as being blue due to a massive slab of Lapis upon which the earth rested.پښتود فارس افسانې آسمان د نیلي رنګ په توګه بیانوي ځکه چې د لیپیس یو لوی سلاټ چې په هغې کې ځمکه پاتې ده.دریافسانه های فارسی آسمان ها را به عنوان آبی توصیف می کند که به دلیل یک تخته عظیم لاپیس است که زمین بر روی آن قرار دارد. In modern contexts, the stone is associated with qualities such as truth, wisdom, and spiritual clarity.^[30]EnglishIn modern contexts, the stone is associated with qualities such as truth, wisdom, and spiritual clarity.پښتوپه عصري شرایطو کې، ډبره د داسې ځانګړتیاو سره تړاو لري لکه حقیقت، حکمت، او روحاني روښانه.دریدر زمینه های مدرن، سنگ با ویژگی هایی مانند حقیقت، حکمت و شفافیت معنوی مرتبط است. It is also used in meditation and is believed to reduce mental stress.^[31]^[32]EnglishIt is also used in meditation and is believed to reduce mental stress.پښتودا په مراقبت کې هم کارول کیږي او باور کیږي چې ذهني فشار کم کړي.دریهمچنین در مدیتیشن استفاده می شود و اعتقاد بر این است که استرس ذهنی را کاهش می دهد.