Nadir Shah
Nadir Shah Afshar (1688–1747), born Nadr Qoli Beg, ruled Iran from 1736 to 1747 and founded the Afsharid dynasty.[1][2]EnglishNadir Shah Afshar (1688–1747), born Nadr Qoli Beg, ruled Iran from 1736 to 1747 and founded the Afsharid dynasty.پښتونادر شاه افشار (۱۶۸۸ تر ۱۷۴۷)، چې د نادر قولي بېګ په نامه زېږېدلی و، له ۱۷۳۶ څخه تر ۱۷۴۷ پورې پر ایران واکمن و او د افشاریانو د خاندان بنسټ یې کېښود.درینادر شاه افشار (۱۶۸۸ تا ۱۷۴۷)، که به نام نادر کولی بیگ متولد شد، از سال ۱۷۳۶ تا ۱۷۴۷ بر ایران حکومت کرد و سلسله افشار را تاسیس کرد. A Turkmen of the Afshar tribe from Khorasan, he rose through the service of the Safavid shah Tahmasp II and was crowned on the Mughan steppe on 8 March 1736.[1]EnglishA Turkmen of the Afshar tribe from Khorasan, he rose through the service of the Safavid shah Tahmasp II and was crowned on the Mughan steppe on 8 March 1736.پښتود خراسان څخه د افشار قبیلې یو ترکمن، هغه د صفوي شاه تهماسپ II خدمت له لارې راپورته شو او د ۸ مارچ په ۱۷۳۶ کې د موګان په ډنډ کې تاج وټاکه.درییک ترکمن از قبیله افشار از سال خراسان، او از طریق خدمات شاه صفوی طهماسپ دوم به اوج رسید و در ۸ مارچ ۱۷۳۶ در صحرای مغن تاجگذاری شد. He is a different person from Muhammad Nadir Shah, who ruled Afghanistan from 1929 to 1933.EnglishHe is a different person from Muhammad Nadir Shah, who ruled Afghanistan from 1929 to 1933.پښتوهغه د محمد نادر شاه څخه توپیر لري، چې له ۱۹۲۹ څخه تر ۱۹۳۳ پورې یې پر افغانستان واکمني کوله.دریاو یک شخص متفاوت از محمد نادیر شاه است که از سال ۱۹۲۹ تا ۱۹۳۳ بر افغانستان حکومت کرد.
Rise to power in Iran
Nadir reunified Iran after the collapse of Safavid authority.[1]EnglishNadir reunified Iran after the collapse of Safavid authority.پښتونادیر د صفویانو د واک له ړنګیدو وروسته ایران یوځای کړ.درینادیر ایران را پس از سقوط قدرت صفوی ها دوباره متحد کرد. He defeated the Hotak dynasty, the Ghilzai Afghans who had taken Isfahan, and expelled Ottoman and Russian forces from the country.[1][4]EnglishHe defeated the Hotak dynasty, the Ghilzai Afghans who had taken Isfahan, and expelled Ottoman and Russian forces from the country.پښتوهغه هوتک سلسله، ګلزي افغانان چې اصفهان یې نیولی و، مات کړل او عثماني او روسي ځواکونه یې له هیواد څخه وشړل.دریاو سلسله هوتک را شکست داد، افغان های گلزایی که اصفهان را تصرف کرده بودند و نیروهای عثمانی و روسی را از کشور بیرون کرد. In 1738 he destroyed Kandahar, the last Ghilzai stronghold, after a siege of almost a year.[1]EnglishIn 1738 he destroyed Kandahar, the last Ghilzai stronghold, after a siege of almost a year.پښتوپه ۱۷۳۸ کې هغه د نږدې یو کال محاصرې وروسته د ګیلزای وروستی مرکز کندهار ویجاړ کړ.دریدر سال ۱۷۳۸ او قندهار را که آخرین قلعه گلزایی ها بود پس از یک محاصره تقریباً یک ساله ویران کرد.
Campaigns in Afghanistan
The fall of Kandahar put Nadir's army on the Mughal Empire frontier.[1]EnglishThe fall of Kandahar put Nadir's army on the Mughal Empire frontier.پښتود کندهار سقوط د نادیر پوځ د مغلو امپراتورۍ په سرحد کې واچاوه.دریسقوط قندهار ارتش نادیر را در مرز امپراطوری مغول قرار داد. He seized Ghazna and Kabul in 1738 and crossed the Khyber Pass into the Punjab late that year.[1][3]EnglishHe seized Ghazna and Kabul in 1738 and crossed the Khyber Pass into the Punjab late that year.پښتوهغه په ۱۷۳۸ کې غزنې او کابل ونیو او د هغه کال په وروستیو کې یې د خیبر پاس څخه پنجاب ته تیر شو.دریاو در سال ۱۷۳۸ غزنۀ و کابل را تصرف کرد و در اواخر همان سال از گذرگاه خیبر به پنجاب عبور کرد. One of his commanders was the Afghan Ahmad Shah Abdali, later Ahmad Shah Durrani, who founded the Durrani Empire after Nadir's death.[1]EnglishOne of his commanders was the Afghan Ahmad Shah Abdali, later Ahmad Shah Durrani, who founded the Durrani Empire after Nadir's death.پښتود هغه یو قوماندان افغان احمد شاه ابدالي و، چې وروسته احمد شاه دراني شو، چې د نادیر له مړینې وروسته یې دراني امپراتورۍ تاسیس کړ.درییکی از فرماندهان او احمد شاه ابدالی افغان بود که بعداً احمد شاه درانی شد و بعد از مرگ نادیر امپراطوری دورانی را تاسیس کرد.
Invasion of India
In February 1739 Nadir defeated the Mughal emperor Muhammad Shah at the Battle of Karnal, and in March he entered Delhi.[1] A rumour of his death set off riots in the city, and his troops carried out a massacre on 22 March 1739.[1] He left Delhi in May 1739 with the Peacock Throne, the Koh-i-Noor diamond, and the Mughal provinces west of the Indus.[1][3]
Death and legacy
Nadir Shah was killed by his own officers at Fathabad in Khorasan in June 1747, and his empire broke apart soon after.[1]EnglishNadir Shah was killed by his own officers at Fathabad in Khorasan in June 1747, and his empire broke apart soon after.پښتود هغه واکمني په عمده توګه د فارسي محکمې تاریخونو له لارې پیژندل کیږي؛ ختیځ پوه ولادیمیر مینورسکي د نادیر شاه معاصر تاریخ ترمیم او ژباړلی.دریحکمرانی او عمدتاً از طریق تاریخ دربار فارس شناخته شده است؛ شرق شناس ولادیمیر مینورسکی تاریخ معاصر نادر شاه را ویرایش و ترجمه کرد. His reign is known chiefly through Persian court histories; the orientalist Vladimir Minorsky edited and translated a contemporary history of Nadir Shah.[5]