سلفیت یک شاخه محافظه کارانه از اسلام سنی در افغانستان است که طرفدار بازگشت به سنت های سلف یا سه نسل اول مسلمانان است.[2][3][4] پیروان این جنبش ادعا می کنند که شکل خالص اسلام توسط پیامبر محمد تابین ها و تابعیت التبیعیت نمونه شده است. (و همراهان او (یعنی صحابه))[1][2][4] در عمل، سلفی ها قرآن، سنت، و اجما از پیشگامان را بر تفاسیر مذهبی بعدی اولویت می دهند. (اجماع)[1][5] این جنبش به دنبال تجدید زندگی مسلمان با مخالفت با نوآوری های مذهبی و حمایت از اجرای شریعت است. (بیدعه ها)[1][3]
منشاء و تاثیر اولیه
این جنبش اغلب با آموزه های الهیات دانان کلاسیک، به ویژه ابن تیمیه مرتبط است.[1][7]EnglishThe movement is often associated with the teachings of classical theologians, specifically Ibn Taymiyya.پښتودا خوځښت اکثرا د کلاسیک الهي پوهانو، په ځانګړي توګه ابن تیمیه د تعلیماتو سره تړاو لري.دریاین جنبش اغلب با آموزه های الهیات دانان کلاسیک، به ویژه ابن تیمیه مرتبط است. در عصر مدرن، سلفیسم با مجموعه ای از جنبش های تجدید و اصلاح الهام گرفته از این شخصیت های کلاسیک مشخص می شود.[1][7]EnglishIn the modern era, Salafism is characterized by a cluster of renewal and reform movements inspired by these classical figures.پښتوپه عصري دور کې، سلفیت د نوي کولو او اصلاحاتو غورځنګونو د یوې ډلې لخوا مشخص شوی چې د دې کلاسیک شخصیتونو څخه الهام اخیستی.دریدر عصر مدرن، سلفیسم با مجموعه ای از جنبش های تجدید و اصلاح الهام گرفته از این شخصیت های کلاسیک مشخص می شود. بعضی از دانشمندان ریشه های فکری سلفیسم را به شخصیت های قرن نوزدهم مانند محمد عبدالله و رشید ریدا پیوند می دهند، که به دنبال افشای ریشه های مدرنیته در تمدن مسلمان بودند.[1][8]EnglishSome scholars link the intellectual origins of Salafism to 19th-century figures like Muhammad Abduh and Rashid Rida, who sought to expose the roots of modernity within Muslim civilization.پښتوځینې پوهان د سلفیت فکري سرچینې د ۱۹ پیړۍ شخصیتونو سره لکه محمد عبدالله او راشد ریدا سره تړاو لري، چا چې د مسلمان تمدن دننه د عصریت ریښې افشا کولو هڅه کړې.دریبعضی از دانشمندان ریشه های فکری سلفیسم را به شخصیت های قرن نوزدهم مانند محمد عبدالله و رشید ریدا پیوند می دهند، که به دنبال افشای ریشه های مدرنیته در تمدن مسلمان بودند.
ظهور در جریان جهاد ضد شوروی
این دوره شاهد افزایش نفوذ جنبش از طریق فعالیت های مجاهدین بود که علیه اتحاد جماهیر شوروی مبارزه می کردند.[6][9]EnglishThis period saw the movement gain influence through the activities of the mujahedeen fighting against the Soviet Union.پښتوپدې دوره کې د شوروي اتحاد پروړاندې د مبارزو مجاهدینو فعالیتونو له لارې د غورځنګ نفوذ وموندل شو.دریاین دوره شاهد افزایش نفوذ جنبش از طریق فعالیت های مجاهدین بود که علیه اتحاد جماهیر شوروی مبارزه می کردند.
رابطه اش با اهل حدیث
جامعه اهل حدیث برای مدت طولانی در افغانستان وجود داشته است، قبل از ظهور سلفیت در دهه ۱۹۸۰.[10]EnglishThe Ahl-e Hadith community has existed in Afghanistan for a long time, preceding the rise of Salafism during the 1980s.پښتود اهل حدیث ټولنه په افغانستان کې د اوږدې مودې راهیسې شتون لري، د ۱۹۸۰ لسیزې په جریان کې د سلفیت له راپورته کیدو دمخه.دریجامعه اهل حدیث برای مدت طولانی در افغانستان وجود داشته است، قبل از ظهور سلفیت در دهه ۱۹۸۰.
ایالت های محلی سلفی
بعد از دوره جهاد، چندین مسلمان برجسته سلفی به افغانستان بازگشتند تا دولت های محلی کوچک تشکیل دهند.[11][13]EnglishFollowing the period of jihad, several prominent Salafist converts returned to Afghanistan to form small localized states.پښتود جهاد له دورې وروسته، یو شمیر مخکښ سلفي مسلمانان بیرته افغانستان ته راستانه شول ترڅو کوچني ځایي دولتونه جوړ کړي.دریبعد از دوره جهاد، چندین مسلمان برجسته سلفی به افغانستان بازگشتند تا دولت های محلی کوچک تشکیل دهند. این نهاد ها اغلب با کمک حامیان خارجی تاسیس شدند.[11]EnglishThese entities were often established with the assistance of foreign backers.پښتودا ادارې اکثرا د بهرنیو ملاتړ کونکو په مرسته رامینځته شوي.دریاین نهاد ها اغلب با کمک حامیان خارجی تاسیس شدند. در سال ولایت نورستان، مولوی افزال دولت انقلابی اسلامی را تاسیس کرد.[11]EnglishIn Nuristan Province, Mawlawi Afzal established the Islamic Revolutionary State.پښتوپه نورستان ولایت کې، مولوي افضل اسلامي انقلابي دولت تاسیس کړ.دریدر سال ولایت نورستان، مولوی افزال دولت انقلابی اسلامی را تاسیس کرد.
وضعیت تحت حکومت طالبان
از زمانی که گروه طالبان قدرت را به دست گرفت، سلفی ها به همراه سایر فرقه های مذهبی در افغانستان با محدودیت های مختلف مواجه شده اند.[12][14]EnglishSince the Taliban took power, Salafis have faced various restrictions along with other religious sects in Afghanistan.پښتوله هغه وخته چې طالبانو ډله واک واخیست، سلفیانو په افغانستان کې د نورو مذهبي فرقو سره یوځای د بیلابیلو محدودیتونو سره مخ شوي.دریاز زمانی که گروه طالبان قدرت را به دست گرفت، سلفی ها به همراه سایر فرقه های مذهبی در افغانستان با محدودیت های مختلف مواجه شده اند. گزارشات از استان های شرقی نشان می دهد که این محدودیت ها فعالیت های آنها را از زمان تصاحب تحت تاثیر قرار داده است.[12]EnglishReports from eastern provinces indicate that these limitations have impacted their activities since the takeover.پښتود ختیځو ولایتونو څخه راپورونه ښیي چې دا محدودیتونه د استملاک راهیسې د دوی په فعالیتونو اغیزه کړې.دریگزارشات از استان های شرقی نشان می دهد که این محدودیت ها فعالیت های آنها را از زمان تصاحب تحت تاثیر قرار داده است.
منابع
- Salafi movement - Wikipedia
- Salafism | Oxford Research Encyclopedia of Religion | Oxford Academic
- Islamism, Salafism, Jihadism: Understanding Key Differences
- Salafism: Origins, Wahhabi Links & Modern Variants
- A history of the modern Islamic movement that is Salafism | Aeon Essays
- 3.14.4. Salafis | European Union Agency for Asylum
- تاریخ تفکر سلفی گری - majaame.com
- Who are salafis and why are they wrong? - IslamQA
- Guerre d'Afghanistan (1979-1989) — Wikipédia
- Afghanistan Ahl-e Hadith
- Former Salafist states in Afghanistan - Wikipedia
- The Fate of Salafis Under Taliban: From Imam Removal To Mysterious...
- Religious Freedom in Afghanistan: Three Years After the Taliban...