اسلام سنی در افغانستان

جمعیت شناسی و مکتب فقه

اسلام سنی بزرگترین شاخه مذهبی در این کشور است.^[1][11][12]EnglishSunni Islam is the largest religious branch in the country.پښتوسني اسلام په هیواد کې ترټولو لویه مذهبي څانګه ده.دریاسلام سنی بزرگترین شاخه مذهبی در این کشور است. اقلیت مسلمان باقیمانده در افغانستان عمدتاً اسلام شیعه است که بین ۹.۹۹٪ تا ۱۹٪ از جمعیت را تشکیل می دهد.^[1][5][6][9]EnglishThe remaining Muslim minority in Afghanistan is predominantly Shia Islam, comprising between 9.99% and 19% of the population.پښتوپه افغانستان کې پاتې مسلمان اقلیت په عمده توګه شیعه اسلام دی، چې د نفوس له ۹.۹۹٪ څخه تر ۱۹٪ پورې جوړوي.دریاقلیت مسلمان باقیمانده در افغانستان عمدتاً اسلام شیعه است که بین ۹.۹۹٪ تا ۱۹٪ از جمعیت را تشکیل می دهد. بیشتر شیعه ها شاخه دوازده گانه را دنبال می کنند، در حالی که تعداد کمتری از اسماعیلیسم پیروی می کنند.^[1][5][13]EnglishMost Shias follow the Twelver branch, while a smaller number follow Ismailism.پښتوډیری شیعه د دولس څانګې پیروي کوي، پداسې حال کې چې لږ شمیر یې اسماعیلیزم تعقیبوي.دریبیشتر شیعه ها شاخه دوازده گانه را دنبال می کنند، در حالی که تعداد کمتری از اسماعیلیسم پیروی می کنند. مکتب فقیه حنفی چارچوب حقوقی اصلی مسلمانان سنی در افغانستان است.^{[1][4][5][6][10]}EnglishThe Hanafi School of Jurisprudence is the primary legal framework for Sunni Muslims in Afghanistan.پښتود حنفي د حقوقو ښوونځی په افغانستان کې د سني مسلمانانو لپاره لومړنی قانوني چوکاټ دی.دریمکتب فقیه حنفی چارچوب حقوقی اصلی مسلمانان سنی در افغانستان است.

تبدیل تاریخی

اسلام بین قرن های ۷ و ۱۰ در جریان فتوحات عرب اسلامی وارد منطقه افغانستان مدرن شد.^[1][4][7]EnglishIslam entered the region of modern Afghanistan between the 7th and 10th centuries during the Arab Islamic conquests.پښتواسلام د اوومې او لسمې پیړۍ ترمنځ د عرب اسلامي فتحو په جریان کې د اوسني افغانستان سیمې ته ننوتل.دریاسلام بین قرن های ۷ و ۱۰ در جریان فتوحات عرب اسلامی وارد منطقه افغانستان مدرن شد. این مذهب به طور کلی توسط جوامع محلی به عنوان جایگزینی برای Zoroastrianism و بودیسم پذیرفته شد.^[1][7]EnglishThe religion was generally accepted by local communities as a replacement for Zoroastrianism and Buddhism.پښتودا مذهب عموما د ځایی ټولنو لخوا د Zoroastrianism او بودیزم ځای په ځای کولو په توګه منل شوی و.دریاین مذهب به طور کلی توسط جوامع محلی به عنوان جایگزینی برای Zoroastrianism و بودیسم پذیرفته شد.

بسیاری از ساکنان شمال افغانستان در زمان حکومت خلیفه های هشام و عمر بن عبدالعزیز از طریق تلاش های تبلیغی اموی ها مسلمان شدند.^[1]EnglishMany inhabitants of northern Afghanistan converted through Umayyad missionary efforts during the reigns of Caliphs Hisham and Umar ibn AbdulAziz.پښتود شمالي افغانستان ډیری اوسیدونکي د خلیفه هشام او عمر بن عبدالعزیز د واکمنۍ پرمهال د امویانو د مشنري هڅو له لارې بدل شوي.دریبسیاری از ساکنان شمال افغانستان در زمان حکومت خلیفه های هشام و عمر بن عبدالعزیز از طریق تلاش های تبلیغی اموی ها مسلمان شدند. در جنوب، عبدالرحمن بن سامرا به زابولستان حمله کرد، که در آن زمان توسط زونبیل ها اداره می شد.^[1]EnglishIn the south, Abdur Rahman bin Samara conducted incursions into Zabulistan, which was then ruled by the Zunbils.پښتوپه جنوب کې، عبدالرحمن بن سمرې په زابلستان کې بریدونه ترسره کړل، کوم چې بیا د زونبلز لخوا اداره کیده.دریدر جنوب، عبدالرحمن بن سامرا به زابولستان حمله کرد، که در آن زمان توسط زونبیل ها اداره می شد. در پایان قرن دهم، اسلام به مذهب غالب در کابل و سایر شهرهای بزرگ تحت حکومت یعقوب لیث صفری تبدیل شد.^[1]EnglishBy the end of the 10th century, Islam became the predominant religion of Kabul and other major cities under the rule of Ya'qub-i Laith Saffari.پښتود لسمې پیړۍ په پای کې، اسلام د کابل او نورو لوی ښارونو غالب مذهب شو چې د یعقوب - لیث صفاري تر واک لاندې و.دریدر پایان قرن دهم، اسلام به مذهب غالب در کابل و سایر شهرهای بزرگ تحت حکومت یعقوب لیث صفری تبدیل شد.

سامانی ها بعداً اسلام سنی را به اعماق آسیای مرکزی گسترش دادند.^[1][15]EnglishThe Samanids later propagated Sunni Islam deep into Central Asia.پښتوسمانیانو وروسته په مرکزي اسیا کې د سني اسلام ژور خپور کړ.دریسامانی ها بعداً اسلام سنی را به اعماق آسیای مرکزی گسترش دادند. در طول قرن نهم، اولین ترجمه کامل قرآن به فارسی تولید شد.^[1]EnglishDuring the 9th century, the first complete translation of the Qur'an into Persian was produced.پښتود نهمې پېړۍ په اوږدو کې، په پارسي ژبه کې د قرآنکريم لومړنۍ بشپړه ژباړه جوړه شوه.دریدر طول قرن نهم، اولین ترجمه کامل قرآن به فارسی تولید شد. سلسله غوری ها که در قرن ۱۲ به قدرت رسید، امپراطوری اسلامی را گسترش داد.^[1][7]EnglishThe Ghurid dynasty, which rose to power in the 12th century, expanded the Islamic empire.پښتوګوریدي سلسله، چې په ۱۲ پیړۍ کې واک ته ورسید، اسلامي امپراتورۍ پراخه کړه.دریسلسله غوری ها که در قرن ۱۲ به قدرت رسید، امپراطوری اسلامی را گسترش داد. در این دوره، که به عنوان عصر طلایی اسلام شناخته می شود، افغانستان بعد از بغداد به دومین مرکز اصلی یادگیری در جهان مسلمان تبدیل شد.^[1]EnglishDuring this period, known as the Islamic Golden Age, Afghanistan became the second major center of learning in the Muslim world after Baghdad.پښتود دې دورې په جریان کې، چې د اسلامي طلایی دورې په نوم پیژندل کیږي، افغانستان د بغداد وروسته په اسلامي نړۍ کې د زده کړې دوهم لوی مرکز شو.دریدر این دوره، که به عنوان عصر طلایی اسلام شناخته می شود، افغانستان بعد از بغداد به دومین مرکز اصلی یادگیری در جهان مسلمان تبدیل شد. بعد از تهاجم مغول ها، تیموری ها این منطقه را بازسازی کردند و آن را به عنوان یک مرکز یادگیری اسلامی تاسیس کردند.^[1]EnglishAfter the Mongol invasions, the Timurids rebuilt the area and re-established it as a center of Islamic learning.پښتود منګول یرغلونو وروسته، تیموریانو سیمه بیا جوړه کړه او د اسلامي زده کړې د مرکز په توګه یې بیا تاسیس کړه.دریبعد از تهاجم مغول ها، تیموری ها این منطقه را بازسازی کردند و آن را به عنوان یک مرکز یادگیری اسلامی تاسیس کردند.

نقش مکتب دیوبندی

مکتب فکری اسلام دیوبندی تاثیر قابل توجهی بر تفسیر رادیکال اسلام سنی در افغانستان دارد.^[14][16]EnglishThe Deobandi Islam school of thought has significant influence on the radical interpretation of Sunni Islam in Afghanistan.پښتود فکر ډيوبندي اسلام ښوونځی په افغانستان کې د سني اسلام په رادیکال تفسیر باندې د پام وړ نفوذ لري.دریمکتب فکری اسلام دیوبندی تاثیر قابل توجهی بر تفسیر رادیکال اسلام سنی در افغانستان دارد. منظره مذهبی این کشور عمدتا توسط مکتب های حنفی و دیوبندی اسلام سنی تعریف شده است.^[1][2]EnglishThe religious landscape of the country is primarily defined by both the Hanafi and Deobandi schools of Sunni Islam.پښتود هیواد مذهبي منظره په عمده توګه د سني اسلام حنفي او دیوبندي ښوونځیو لخوا تعریف شوې.دریمنظره مذهبی این کشور عمدتا توسط مکتب های حنفی و دیوبندی اسلام سنی تعریف شده است. طالبان به طور تاریخی انگیزه داده شده است تا این تفسیر خاص را تحمیل کند.^[14]EnglishThe Taliban have historically been motivated to impose this specific interpretation.پښتوطالبانو ډله په تاریخي ډول د دې ځانګړي تفسیر تحمیل کولو لپاره هڅول شوی.دریطالبان به طور تاریخی انگیزه داده شده است تا این تفسیر خاص را تحمیل کند. آنها شورش را به عنوان یک مبارزه بین اسلام و "کافران غربی" می بینند.^[14][14]EnglishThey view the insurgency as a struggle between Islam and "Western infidels." The Taliban also recruited members from madrassas.پښتودوی دغه پاڅون د اسلام او "غربي کفارو" ترمنځ د مبارزې په سترګه ګوري. طالبانو له مدرسو څخه هم غړي استخدام کړي دي.دریآنها شورش را به عنوان یک مبارزه بین اسلام و "کافران غربی" می بینند.

شیوه های مذهبی و آداب و رسوم

مسجد جمعه سال هرات یکی از قدیمی ترین مسجد در افغانستان است که اعتقاد بر این است که در قرن دوازدهم تحت حکومت غوری ها ساخته شده است.^[1][7]EnglishThe Friday Mosque of Herat is one of the oldest mosques in Afghanistan, believed to have been constructed under the Ghurids in the 12th century.پښتود جمعې جومات د هرات کال دی چې په افغانستان کې یو له پخوانیو جوماتونو څخه دی، داسې انګیرل کیږي چې په ۱۲ پیړۍ کې د غوریانو تر واک لاندې جوړ شوی و.دریمسجد جمعه سال هرات یکی از قدیمی ترین مسجد در افغانستان است که اعتقاد بر این است که در قرن دوازدهم تحت حکومت غوری ها ساخته شده است. اولین استفاده سیستماتیک از اسلام به عنوان یک ابزار دولت سازی در زمان پادشاه عبدالرحمن خان (۱۸۸۰ تا ۱۹۰۱) رخ داد.^[1]EnglishThe first systematic employment of Islam as an instrument of state-building occurred under King Abdur Rahman Khan (1880-1901).پښتود دولت جوړونې د یوې وسیلې په توګه د اسلام لومړی سیستماتیک کار د پاچا عبدالرحمن خان (۱۸۸۰ تر ۱۹۰۱) لاندې پیښ شو.دریاولین استفاده سیستماتیک از اسلام به عنوان یک ابزار دولت سازی در زمان پادشاه عبدالرحمن خان (۱۸۸۰ تا ۱۹۰۱) رخ داد. او تصریح کرد که تمام قوانین باید با قوانین اسلامی مطابقت داشته باشند، و شریعت را بالاتر از پشتونولی ها رسم و رسوم قرار داد.^[1]EnglishHe decreed that all laws must comply with Islamic law, elevating Shariah over Pashtunwali customs.پښتوهغه حکم وکړ چې ټول قوانین باید د اسلامي قانون سره مطابقت ولري، د پښتونولي دودونو څخه شریعت لوړوي.دریاو تصریح کرد که تمام قوانین باید با قوانین اسلامی مطابقت داشته باشند، و شریعت را بالاتر از پشتونولی ها رسم و رسوم قرار داد.

در زمان حکومت او، علماء برای مشروعیت دادن قدرت مرکزی او استخدام شدند.^[1]EnglishDuring his reign, the ulama were enlisted to legitimize his central authority.پښتود هغه د واکمنۍ پر مهال، علماء د هغه د مرکزي واک مشروعیت لپاره ګمارل شوي وو.دریدر زمان حکومت او، علماء برای مشروعیت دادن قدرت مرکزی او استخدام شدند. با این حال، همانطور که آنها در بوروکراسی دولتی ادغام شدند، رهبری مستقل مذهبی آنها ضعیف شد.^[1]EnglishHowever, as they were integrated into the state bureaucracy, their independent religious leadership weakened.پښتوپه هرصورت، لکه څنګه چې دوی په دولتي بیوروکراسي کې مدغم شوي، د دوی خپلواکه مذهبي مشرتابه کمزورې شوه.دریبا این حال، همانطور که آنها در بوروکراسی دولتی ادغام شدند، رهبری مستقل مذهبی آنها ضعیف شد. قانون اساسی ۱۹۳۱، شریعت حنفی را به عنوان دین دولتی تاسیس کرد.^[7][17]EnglishThe 1931 Constitution established the Hanafi Sharia as the state religion.پښتود ۱۹۳۱ اساسي قانون حنفي شریعت د دولتي مذهب په توګه تاسیس کړ.دریقانون اساسی ۱۹۳۱، شریعت حنفی را به عنوان دین دولتی تاسیس کرد. قانون اساسی ۱۹۶۴ اعلام کرد که مراسم مذهبی باید با مکتب حنفی مطابقت داشته باشد.^[7][18]EnglishThe 1964 Constitution stated that religious rituals should comply with the Hanafi school.پښتود ۱۹۶۴ اساسي قانون ویلي چې مذهبي مراسم باید د حنفي ښوونځي سره مطابقت ولري.دریقانون اساسی ۱۹۶۴ اعلام کرد که مراسم مذهبی باید با مکتب حنفی مطابقت داشته باشد. در سال ۱۹۷۷، قانون اساسی اسلام را دین افغانستان اعلام کرد، اگرچه مشخص نمی کرد که آیین ها باید از فقه حنفی پیروی کنند.^[7]EnglishIn 1977, the Constitution declared Islam the religion of Afghanistan, though it did not specify that rituals must follow Hanafi jurisprudence.پښتوپه ۱۹۷۷ کې، اساسي قانون اسلام د افغانستان مذهب اعلان کړ، که څه هم دا یې مشخص نه کړه چې مراسم باید د حنفي فقه تعقیب کړي.دریدر سال ۱۹۷۷، قانون اساسی اسلام را دین افغانستان اعلام کرد، اگرچه مشخص نمی کرد که آیین ها باید از فقه حنفی پیروی کنند.

نفوذ سیاسی و حاکمیت

رهبران اسلامی در زمان بحران وارد عرصه سیاسی شده اند، اگرچه به ندرت برای مدت طولانی قدرت سکولار را در دست داشتند.^[1]EnglishIslamic leaders have entered the political sphere during times of crisis, though they rarely held secular authority for long periods.پښتواسلامي مشرانو د بحران په وخت کې سیاسي ډګر ته ننوتل، که څه هم دوی په ندرت سره د اوږدې مودې لپاره سیاسي واک درلود.دریرهبران اسلامی در زمان بحران وارد عرصه سیاسی شده اند، اگرچه به ندرت برای مدت طولانی قدرت سکولار را در دست داشتند. در زمان حکومت صفوی ها در قرن شانزدهم، اسلام شیعه به جنوب افغانستان گسترش یافت.^[1]EnglishDuring the reign of the Safavids in the 16th century, Shia Islam spread to southern Afghanistan.پښتوپه ۱۶ پیړۍ کې د صفویانو د واکمنۍ په جریان کې، شیعه اسلام سویلي افغانستان ته خپور شو.دریدر زمان حکومت صفوی ها در قرن شانزدهم، اسلام شیعه به جنوب افغانستان گسترش یافت. این امر منجر به درگیری های مکرر در منطقه قندهار بین صفویان شیعه و مغول های سنی شد.^[1]EnglishThis led to frequent conflict in the Kandahar region between the Shia Safavids and the Sunni Mughals.پښتودا د کندهار په سیمه کې د شیعه صفویانو او سني مغلو ترمینځ په مکرر ډول شخړو لامل شو.دریاین امر منجر به درگیری های مکرر در منطقه قندهار بین صفویان شیعه و مغول های سنی شد.

در قرن بیستم، رهبران مذهبی گاهی اوقات از اسلام برای سازماندهی علیه دولت استفاده می کردند، مانند دوران سلطنت امان الله خان.^[7]EnglishIn the 20th century, religious leaders occasionally used Islam to organize against the government, such as during the reign of Amanullah Khan.پښتوپه شلمه پیړۍ کې، مذهبي مشرانو کله ناکله اسلام د حکومت په وړاندې د تنظیم لپاره کارولی، لکه د امان الله خان د واکمنۍ په جریان کې.دریدر قرن بیستم، رهبران مذهبی گاهی اوقات از اسلام برای سازماندهی علیه دولت استفاده می کردند، مانند دوران سلطنت امان الله خان. این گروه ها اغلب با اصلاحات او مخالف بودند و آنها را دخالت غربی می دانستند.^[7]EnglishThese groups often opposed his reforms, viewing them as Western interference.پښتودا ډلې اکثرا د هغه د اصلاحاتو سره مخالفت کوه، دوی ته د لویدیز مداخله په سترګه ګوري.دریاین گروه ها اغلب با اصلاحات او مخالف بودند و آنها را دخالت غربی می دانستند. با وجود نقش اصلی دین در جامعه، نقش دین در امور رسمی دولت تغییر کرده است.^[7]EnglishDespite the central role of religion in society, the role of religion in formal government affairs has fluctuated.پښتوپه ټولنه کې د مذهب د مرکزي رول سره سره، په رسمي دولتي چارو کې د مذهب رول بدلون موندلی دی.دریبا وجود نقش اصلی دین در جامعه، نقش دین در امور رسمی دولت تغییر کرده است.

منابع

1. Islam in Afghanistan - Wikipedia
2. Religion in Afghanistan - Wikipedia
3. AFGHANISTAN The constitution states that Islam is the "religion of...
4. اسلام در افغانستان - ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
5. 3.14.1. Overview | European Union Agency for Asylum
6. الإسلام في أفغانستان - ويکيبيديا
7. په افغانستان کې اسلام - ويکيپېډيا
8. دین و مذهب در افغانستان
9. الدين في أفغانستان - ويکيبيديا
10. افغانستان - دانشنامه‌ی اسلامی
11. Sunni Islam - Wikipedia
12. Sunni | Definition, Beliefs, & Practices | Britannica
13. Islam - Sunni Beliefs, Practices, & History | Britannica
14. DTIC ADA482612: Counterinsurgency in Afghanistan, Rand Counterinsurgency Study, Volume 4
15. Samanid dynasty - New World Encyclopedia
16. Taliban’s religious ideology – Deobandi Islam – has roots in colonial India
17. Afghanistan - Politicized Islam - Country Studies
18. Afghanistan's 1964 Constitution - afghan-web.com
19. Naqshbandi Order - Wikipedia