جنگ داخلی افغانستان (۱۹۲۸ تا ۱۹۲۹)
جنگ داخلی ۱۹۲۸ تا ۱۹۲۹ دوره ای از درگیری های داخلی در افغانستان بود که با ظهور شورش سقوی ها و سرنگونی بعدی رهبری آن مشخص شد.EnglishThe civil war of 1928–1929 was a period of internal conflict in Afghanistan characterized by the rise of the Saqqawist rebellion and the subsequent overthrow of its leadership.پښتود ۱۹۲۸ تر ۱۹۲۹ کلونو کورنۍ جګړه په افغانستان کې د داخلي شخړو دوره وه چې د سقاویانو د پاڅون او د هغې د مشرتابه د راپرځولو له امله ځانګړتیا درلوده.دریجنگ داخلی ۱۹۲۸ تا ۱۹۲۹ دوره ای از درگیری های داخلی در افغانستان بود که با ظهور شورش سقوی ها و سرنگونی بعدی رهبری آن مشخص شد. این درگیری به دلیل تنش بین تلاش های مدرن سازی دولت و ساختار های قبیله ای سنتی، منجر به یک شورش در مقیاس بزرگ در نوامبر ۱۹۲۸ شد که چشم انداز سیاسی کشور را به طور قابل توجهی تغییر داد.EnglishThe conflict was driven by the tensions between state modernization efforts and traditionalist tribal structures, resulting in a large-scale revolt in November 1928 that significantly reshaped the country's political landscape.پښتوشخړه د دولت د عصري کولو هڅو او دودیز توکمیزو جوړښتونو ترمینځ د تاوتریخوالي لخوا پرمخ وړل شوې، چې په پایله کې یې د ۱۹۲۸ په نومبر کې په لویه کچه بغاوت وشو چې د هیواد سیاسي منظره یې د پام وړ بدله کړه.دریاین درگیری به دلیل تنش بین تلاش های مدرن سازی دولت و ساختار های قبیله ای سنتی، منجر به یک شورش در مقیاس بزرگ در نوامبر ۱۹۲۸ شد که چشم انداز سیاسی کشور را به طور قابل توجهی تغییر داد.
ریشه های شورش سقوی ها
سیاست های مدرن سازی به دنبال تغییر ساختار اجتماعی، سیاسی و قبیله ای کشور بود، اما با عناصر سنتی و قبیله ای جامعه افغانستان کشمکش های قابل توجهی ایجاد کرد.[1][2]EnglishModernization policies sought to transform the country's social, political, and tribal structures, but they created significant friction with traditionalist and tribal elements of Afghan society.پښتود عصري کولو پالیسۍ د هیواد ټولنیز، سیاسي، او قبایلي جوړښتونو بدلولو په لټه کې دي، مګر دوی د افغان ټولنې د دودیز او قبایلي عناصرو سره د پام وړ ټکر رامینځته کړی.دریسیاست های مدرن سازی به دنبال تغییر ساختار اجتماعی، سیاسی و قبیله ای کشور بود، اما با عناصر سنتی و قبیله ای جامعه افغانستان کشمکش های قابل توجهی ایجاد کرد. این آشفتگی منجر به یک شورش در مقیاس بزرگ در نوامبر ۱۹۲۸ شد.[1]EnglishThe upheaval led to a large-scale revolt in November 1928.پښتودغه ناورین د ۱۹۲۸ کال په نومبر کې د پراخې کچې بغاوت لامل شو.دریاین آشفتگی منجر به یک شورش در مقیاس بزرگ در نوامبر ۱۹۲۸ شد.
ظهور حبیب الله کلاکانی
شورش در نوامبر ۱۹۲۸ با جدیت آغاز شد، که با درگیری بین نیروهای سقوی و جناح های مختلف مخالف مشخص شد.[1]EnglishThe rebellion began in earnest in November 1928, characterized by conflict between Saqqawist forces and various opposing factions.پښتوبغاوت د ۱۹۲۸ کال په نومبر کې په جدي ډول پیل شو، چې د سقاوي ځواکونو او بیلابیلو مخالفو ډلو ترمنځ د شخړې ځانګړتیا لري.دریشورش در نوامبر ۱۹۲۸ با جدیت آغاز شد، که با درگیری بین نیروهای سقوی و جناح های مختلف مخالف مشخص شد. اقدامات اولیه نظامی شامل شورش شینواری و محاصره جبل السراج بود.[1]EnglishEarly military actions included the Shinwari revolt and the siege of Jabal al-Siraj.پښتوپه لومړیو پوځي عملیاتو کې د شینواري بغاوت او د جبل السراج محاصره شامله وه.دریاقدامات اولیه نظامی شامل شورش شینواری و محاصره جبل السراج بود. در این دوره، شورش توسط قبیله های جنبش بسماچی و شینواری حمایت شد.[1]EnglishDuring this period, the rebellion was supported by the Basmachi Movement and Shinwari tribesmen.پښتود دې دورې په جریان کې، بغاوت د بسماچي غورځنګ او شینواري قبیلو لخوا ملاتړ شوی و.دریدر این دوره، شورش توسط قبیله های جنبش بسماچی و شینواری حمایت شد. حبیب الله کلاکانی، یک رهبر قبیله ای تاجیک، به عنوان یک فرمانده اصلی نیروهای شورشی ظاهر شد.[1]EnglishHabibullāh Kalakāni, a Tajik tribal leader, emerged as a primary commander of the rebel forces.پښتوحبیب الله کلکاني، د تاجک قبیلې مشر، د یاغیانو ځواکونو اصلي قوماندان په توګه راپورته شو.دریحبیب الله کلاکانی، یک رهبر قبیله ای تاجیک، به عنوان یک فرمانده اصلی نیروهای شورشی ظاهر شد. او کابل را تصرف کرد و یک دولت را تاسیس کرد.[1]EnglishHe captured Kabul and established a government.پښتوهغه کابل کسان ونیول او حکومت یې جوړ کړ.دریاو کابل را تصرف کرد و یک دولت را تاسیس کرد.
درگیری های نظامی و مشارکت قبیله ای
مقاومت علیه رژیم سقوی توسط یک ائتلاف متنوع از جناح های قبیله ای، سلطنتی و ضد سقوی تشکیل شد.[1]EnglishResistance against the Saqqawist regime was formed by a diverse coalition of tribal, monarchic, and anti-Saqqawist factions.پښتود سقاوي رژیم پروړاندې مقاومت د قبایلي، شاهي، او ضد سقاوي ډلو مختلف ائتلاف لخوا رامینځته شوی و.دریمقاومت علیه رژیم سقوی توسط یک ائتلاف متنوع از جناح های قبیله ای، سلطنتی و ضد سقوی تشکیل شد. شخصیت های کلیدی در این مقاومت شامل محمد نادر خان بود که نقش عمده ای در اپوزیسیون بدست آورد.[1]EnglishKey figures in this resistance included Muhammad Nādir Khān, who gained a preponderant role in the opposition.پښتوپه دې مقاومت کې کلیدي شخصیتونو کې محمد نادر خان شامل و، چې په اپوزیسیون کې یې مهم رول ترلاسه کړ.دریشخصیت های کلیدی در این مقاومت شامل محمد نادر خان بود که نقش عمده ای در اپوزیسیون بدست آورد. سایر شرکت کنندگان قابل توجه شامل علی احمد خان، اینات الله خان و قبیله های مختلف پشتون مانند وردک، مایدان، جالریز و سانگلاک بودند.[1]EnglishOther notable participants included Ali Ahmad Khan, Inayatullah Khan, and various Pashtun tribes such as the Wardak, Maydan, Jalriz, and Sanglakh.پښتوپه نورو مشهورو ګډون کونکو کې علي احمد خان، عنایت الله خان، او بیلابیل پښتون قبایل لکه وردک، میډان، جلریز، او سانګلاک شامل دي.دریسایر شرکت کنندگان قابل توجه شامل علی احمد خان، اینات الله خان و قبیله های مختلف پشتون مانند وردک، مایدان، جالریز و سانگلاک بودند.
سقوط رژیم سقوی ها
حکومت سقوی در اکتبر ۱۹۲۹ پس از یک سری شکست های نظامی سقوط کرد.[1]EnglishThe Saqqawist government collapsed in October 1929 following a series of military defeats.پښتود سقاوي حکومت د ۱۹۲۹ کال په اکتوبر کې د یو لړ پوځي ماتې وروسته سقوط وکړ.دریحکومت سقوی در اکتبر ۱۹۲۹ پس از یک سری شکست های نظامی سقوط کرد. این سقوط نشانگر پایان جنگ داخلی بود.[1]EnglishThis collapse marked the end of the civil war.پښتودې سقوط د کورنۍ جګړې پای په نښه کړ.دریاین سقوط نشانگر پایان جنگ داخلی بود. محمد نادر خان پادشاه افغانستان شد.[1]EnglishMuhammad Nādir Khān became the King of Afghanistan.پښتومحمد نادر خان د افغانستان پاچا شو.دریمحمد نادر خان پادشاه افغانستان شد.