نبرد لاهور (۱۷۴۸)

زمینه حمله دورانی ها

این منازعه از یک منازعه جانشینی پس از مرگ زکریا خان، فرماندار مغول لاهور، در سال ۱۷۴۵ آغاز شد.^[1][2][3]EnglishThe conflict originated from a succession dispute following the death of Zakriya Khan, the Mughal governor of Lahore, in 1745.پښتودا شخړه په ۱۷۴۵ کې د لاهور د مغل والي زکریا خان له مړینې وروسته د میراث شخړې څخه راپورته شوه.دریاین منازعه از یک منازعه جانشینی پس از مرگ زکریا خان، فرماندار مغول لاهور، در سال ۱۷۴۵ آغاز شد. وزیر مغول قمرالدین خان، پسران زکریا را به عنوان والیان لاهور و ملتان منصوب کرد.^[2][4]EnglishThe Mughal Wazir Qamaruddin Khan appointed Zakriya's sons as governors of Lahore and Multan.پښتود مغلو وزیر قمرالدین خان د زکریا زامن د لاهور او ملتان د والیانو په توګه وټاکل.دریوزیر مغول قمرالدین خان، پسران زکریا را به عنوان والیان لاهور و ملتان منصوب کرد. یحیی خان به حکومت لاهور منصوب شد، در حالیکه برادرش، شاه نواز، به حکومت ملتان منصوب شد.^[2][4]EnglishYahya Khan was appointed to govern Lahore, while his brother, Shah Nawaz, was appointed to govern Multan.پښتویحیی خان د لاهور د حکومت لپاره وټاکل شو، پداسې حال کې چې د هغه ورور، شاه نواز، د ملتان د حکومت لپاره وټاکل شو.درییحیی خان به حکومت لاهور منصوب شد، در حالیکه برادرش، شاه نواز، به حکومت ملتان منصوب شد.

یک اختلاف بین برادران در مورد تقسیم اموال پدرشان بوجود آمد.^[2][4][5]EnglishA dispute arose between the brothers over the division of their father's property.پښتود وروڼو تر منځ د خپل پلار د شتمنۍ د وېش په اړه شخړه رامنځته شوه.درییک اختلاف بین برادران در مورد تقسیم اموال پدرشان بوجود آمد. این امر منجر به جنگ بین برادران شد که از نوامبر ۱۷۴۶ تا مارس ۱۷۴۷ به طول انجامید.^[1][2][4]EnglishThis led to a war between the brothers that lasted from November 1746 to March 1747.پښتودا د وروڼو ترمنځ د جګړې لامل شو چې د نومبر له ۱۷۴۶ څخه تر مارچ ۱۷۴۷ پورې یې دوام درلود.دریاین امر منجر به جنگ بین برادران شد که از نوامبر ۱۷۴۶ تا مارس ۱۷۴۷ به طول انجامید. شاه نواز در مارچ ۱۷۴۷ یحیی خان را شکست داد و او را اسیر کرد.^[1][2][4]EnglishShah Nawaz defeated Yahya Khan in March 1747 and took him prisoner.پښتوشاه نواز د ۱۷۴۷ کال په مارچ کې یحیی خان ته ماتې ورکړه او هغه یې بندي کړ.دریشاه نواز در مارچ ۱۷۴۷ یحیی خان را شکست داد و او را اسیر کرد. سپس شاه نواز فرمانداری لاهور را غصب کرد.^[1][2][4]EnglishShah Nawaz then usurped the governorship of Lahore.پښتوشاه نواز بیا د لاهور د والي څوکۍ واخیسته.دریسپس شاه نواز فرمانداری لاهور را غصب کرد.

برای اطمینان از شناخت دولت دهلی، شاه نواز تلاش کرد از برادر اسیر خود به عنوان یک ابزار معامله استفاده کند.^[1][2][4][6]EnglishTo secure recognition from the Delhi government, Shah Nawaz attempted to use his captive brother as a bargaining tool.پښتود ډهلي حکومت لخوا د پیژندنې د خوندي کولو لپاره، شاه نواز هڅه وکړه خپل اسیر ورور د معاملې وسیلې په توګه وکاروي.دریبرای اطمینان از شناخت دولت دهلی، شاه نواز تلاش کرد از برادر اسیر خود به عنوان یک ابزار معامله استفاده کند. با این حال، یحیی خان از اسارت فرار کرد و به سمت دهلی فرار کرد.^[1][2][4][6]EnglishHowever, Yahya Khan escaped from captivity and fled toward Delhi.پښتوپه هرصورت، یحیی خان له اسارت څخه تښتیدلی او د ډیلي په لور تښتیدلی.دریبا این حال، یحیی خان از اسارت فرار کرد و به سمت دهلی فرار کرد. بعد از فرار او، شاه نواز به دنبال کمک های نظامی خارجی بود.^[1][2]EnglishFollowing his escape, Shah Nawaz sought foreign military assistance.پښتود هغه د تېښتې وروسته، شاه نواز د بهرني پوځي مرستې غوښتنه وکړه.دریبعد از فرار او، شاه نواز به دنبال کمک های نظامی خارجی بود. او به احمد شاه دورانی رجوع کرد که اخیراً کابل و پشاور را از مغول ها تسخیر کرده بود.^[1][2][7]EnglishHe turned to Ahmad Shah Durrani, who had recently captured Kabul and Peshawar from the Mughals.پښتوهغه احمد شاه دراني ته مخه کړه، چې په دې وروستیو کې یې کابل او پېښور د مغلو څخه ونیول.دریاو به احمد شاه دورانی رجوع کرد که اخیراً کابل و پشاور را از مغول ها تسخیر کرده بود.

رهبری و دفاع مغول ها

احمد شاه دورانی موافقت کرد که به شاه نواز با این شرط کمک کند که شاه نواز حاکمیت افغانستان را بپذیرد.^[2][4][7]EnglishAhmad Shah Durrani agreed to assist Shah Nawaz on the condition that Shah Nawaz accept Afghan suzerainty.پښتواحمد شاه دراني له شاه نواز سره په دې شرط د مرستې هوکړه وکړه چې شاه نواز افغان حاکمیت ومني.دریاحمد شاه دورانی موافقت کرد که به شاه نواز با این شرط کمک کند که شاه نواز حاکمیت افغانستان را بپذیرد. احمد شاه حمله اش را از پشاور در دسامبر ۱۷۴۷ آغاز کرد.^[1][2][7]EnglishAhmad Shah began his invasion from Peshawar in December 1747.پښتواحمد شاه د ۱۷۴۷ کال په دسمبر کې له پېښور څخه خپل یرغل پیل کړ.دریاحمد شاه حمله اش را از پشاور در دسامبر ۱۷۴۷ آغاز کرد.

جریان نبرد

نیروهای افغان هیچ نوع توپخانه ای نداشتند.^[2][8][9]EnglishThe Afghan forces possessed no artillery.پښتوافغان ځواکونو د توپخانې هیڅ ډول وسله نه درلوده.درینیروهای افغان هیچ نوع توپخانه ای نداشتند. در مقابل، ارتش مغول تحت فرماندهی شاه نواز تقریباً از ۷۰،۰۰۰ سرباز تشکیل شده بود و شامل تعداد زیادی از قطعات توپخانه بود.^[1][2]EnglishIn contrast, the Mughal army under Shah Nawaz consisted of approximately 70,000 soldiers and included numerous artillery pieces.پښتوپه مقابل کې، د شاه نواز په مشرۍ د مغل اردو شاوخوا ۷۰,۰۰۰، سرتیري درلودل او ډیری توپخانې یې پکې شاملې وې.دریدر مقابل، ارتش مغول تحت فرماندهی شاه نواز تقریباً از ۷۰،۰۰۰ سرباز تشکیل شده بود و شامل تعداد زیادی از قطعات توپخانه بود.

این دو ارتش در ۱۱ جنوری سال ۱۷۴۸ با هم درگیر شدند.^[1][2][3]EnglishThe two armies engaged on January 11, 1748.پښتودواړه لښکرې د جنوري په ۱۱، ۱۷۴۸ کې په جګړه کې ښکیل شوې.دریاین دو ارتش در ۱۱ جنوری سال ۱۷۴۸ با هم درگیر شدند. نیرو های افغان به لاهور وارد شدند و بخش هایی از شهر را غارت کردند.^[2]EnglishThe Afghan forces entered Lahore and looted portions of the city.پښتوافغان ځواکونه لاهور ته ننوتل او د ښار ځینې برخې یې لوټلې.درینیرو های افغان به لاهور وارد شدند و بخش هایی از شهر را غارت کردند.

پیامد ها و اهمیت

لاهور برای چندین سال بخشی از حکومت افغانستان شد.^[1]EnglishLahore became part of Afghan rule for several years.پښتولاهور د څو کلونو لپاره د افغان حکومت برخه شوه.دریلاهور برای چندین سال بخشی از حکومت افغانستان شد. او در نهایت به سمت دهلی حرکت کرد، جایی که توسط نیروهای مغول در نبرد مانوپور متوقف شد.^[2][4]EnglishHe eventually began marching toward Delhi, where he was intercepted by Mughal forces at the Battle of Manupur.پښتوهغه په پای کې د ډیلي په لور حرکت پیل کړ، چیرې چې هغه د منوپور په جګړه کې د مغل ځواکونو لخوا مخنیوی شوی و.دریاو در نهایت به سمت دهلی حرکت کرد، جایی که توسط نیروهای مغول در نبرد مانوپور متوقف شد.

منابع

1. د لاهور جګړه (۱۷۴۸) - ويکيپېډيا
2. Battle of Lahore (1748) - Wikipedia
3. نبرد لاهور - ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
4. Battle of Manupur - Wikipedia
5. Ahmed Shah's Conquests in India: 1748 Lahore Battle
6. What Were the 18th-Century Shaheed Singh Martyrs in Sikh History?
7. نبرد لاهور (۱۷۵۲) - ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
8. لاهور - ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
9. په لاهور کې د پاکستان پوځ او سخت دریځو ۱۰ ساعته جګړه ږکړه