انسیکلوپدیا افغانیکاEncyclopædia Afghanica

تاریخ · جغرافیا · مردم · فرهنگ · مکان‌ها · زبان‌هاخط زمانیشجره‌نامه‌هافرهنگکتابخانه

ملی گرایی پشتون ها

ملی گرایی پشتون یک ایدئولوژی سیاسی و اجتماعی است که ادعا می کند که مردم پشتون ها یک ملت متمایز را تشکیل می دهند.[1][2]EnglishPashtun nationalism is a political and social ideology that asserts the Pashtun People constitute a distinct nation.پښتوپښتون ملتپالنه یوه سیاسي او ټولنیزه ایډیالوژي ده چې ادعا کوي چې پښتنو خلک یو ځانګړی ملت جوړوي.دریملی گرایی پشتون یک ایدئولوژی سیاسی و اجتماعی است که ادعا می کند که مردم پشتون ها یک ملت متمایز را تشکیل می دهند. این جنبش وحدت پشتون ها را ترویج می دهد و به دنبال یک ملت حاکم و وطن است.[1][2]EnglishThe movement promotes the unity of Pashtuns and seeks a ruling nation and homeland.پښتودغه غورځنګ د پښتنو یووالي ته وده ورکوي او د یو حاکم ملت او وطن په لټه کې دی.دریاین جنبش وحدت پشتون ها را ترویج می دهد و به دنبال یک ملت حاکم و وطن است. یک اصل اصلی این ایدئولوژی ایجاد یک دولت ملی مستقل پشتون است که اغلب به آن پشتونستان گفته می شود و شامل مناطق با اکثریت پشتون در افغانستان و پاکستان می شود.[1][2]EnglishA core tenet of this ideology is the establishment of an independent Pashtun nation-state, often referred to as Pashtunistan, which would encompass Pashtun-majority regions in both Afghanistan and Pakistan.پښتود دې ایډیالوژۍ یو اصلي اصل د یو خپلواک پښتون ملت - دولت رامینځته کول دي، چې ډیری وختونه د پښتونستان په نوم پیژندل کیږي، کوم چې به په افغانستان او پاکستان دواړو کې د پښتون اکثریت سیمې پوښي.درییک اصل اصلی این ایدئولوژی ایجاد یک دولت ملی مستقل پشتون است که اغلب به آن پشتونستان گفته می شود و شامل مناطق با اکثریت پشتون در افغانستان و پاکستان می شود. ناسیونالیست ها در داخل افغانستان بر منافع گروه قومی پشتون تمرکز دارند و اغلب از مفهوم "افغانستان بزرگ" حمایت می کنند که متحد شدن پشتونستان با دولت افغان را پیش بینی می کند.[1][3]EnglishNationalists within Afghanistan focus on the interests of the Pashtun ethnic group and frequently support the concept of "Greater Afghanistan," which envisions the unification of Pashtunistan with the Afghan state.پښتوپه افغانستان کې ملتپال د پښتون قوم په ګټو تمرکز کوي او په مکرر ډول د "لوی افغانستان" د مفکورې ملاتړ کوي، کوم چې د افغان دولت سره د پښتونستان یوځای کیدل په پام کې نیسي.دریناسیونالیست ها در داخل افغانستان بر منافع گروه قومی پشتون تمرکز دارند و اغلب از مفهوم "افغانستان بزرگ" حمایت می کنند که متحد شدن پشتونستان با دولت افغان را پیش بینی می کند. علاوه بر این، احمد شاه دورانی اغلب به عنوان پدر بنیان گذار ملت افغانستان تجلیل می شود.[3]EnglishFurthermore, Ahmad Shah Durrani is often celebrated as the founding father of the Afghan nation.پښتوسربیره پردې، احمد شاه دراني اکثرا د افغان ملت د بنسټ ایښودونکي پلار په توګه لمانځل کیږي.دریعلاوه بر این، احمد شاه دورانی اغلب به عنوان پدر بنیان گذار ملت افغانستان تجلیل می شود.

ریشه های تاریخی و پشتونولی

ریشه های ناسیونالیسم پشتون ها عمیقاً به پشتونولی ها، قانون اخلاقی سنتی قبیله ای، مرتبط است.[4][15]EnglishThe roots of Pashtun nationalism are deeply tied to Pashtunwali, the traditional tribal code of ethics.پښتود پښتون ملتپالنې ریښې په ژوره توګه د پښتونولي سره تړلي دي، د اخلاقو دودیز قبیلوي کوډ.دریریشه های ناسیونالیسم پشتون ها عمیقاً به پشتونولی ها، قانون اخلاقی سنتی قبیله ای، مرتبط است. اظهارات اولیه احساسات ملی گرایی به عنوان وسیله ای برای مقاومت در برابر حکومت خارجی و حفظ هویت پشتون ظهور کرد.[5][6]EnglishEarly expressions of nationalist sentiment emerged as a means of resisting foreign rule and preserving Pashtun identity.پښتود ملي احساساتو لومړني څرګندونې د بهرني واکمنۍ سره د مقاومت او د پښتون هویت ساتلو وسیلې په توګه راپورته شوې.دریاظهارات اولیه احساسات ملی گرایی به عنوان وسیله ای برای مقاومت در برابر حکومت خارجی و حفظ هویت پشتون ظهور کرد.

در قرن شانزدهم، پیر روشان جنبش روشانی را در وزیرستان رهبری کرد.[5]EnglishIn the 16th century, Pir Roshan led the Roshaniya movement in Waziristan.پښتوپه ۱۶ پیړۍ کې، پیر روشان په وزیرستان کې د روشانیا غورځنګ مشري وکړه.دریدر قرن شانزدهم، پیر روشان جنبش روشانی را در وزیرستان رهبری کرد. این جنبش عناصر مذهبی و ملی را برای مقاومت در برابر ظلم امپراطوری مغول ترکیب کرد.[5][6]EnglishThis movement blended religious and nationalist elements to resist Mughal Empire oppression.پښتودې غورځنګ د مذهبي او مليتي عناصرو ترکیب کړی ترڅو د مغلو امپراتورۍ ظلم سره مقاومت وکړي.دریاین جنبش عناصر مذهبی و ملی را برای مقاومت در برابر ظلم امپراطوری مغول ترکیب کرد. او توسط امپراطور در سال اورنگزیب به دلیل تلاش برای تحریک شورش پشتون ها علیه حکومت مغول زندانی شد.[1]EnglishHe was imprisoned by the Aurangzeb emperor for attempting to incite Pashtun rebellions against the Mughal government.پښتوهغه د اورنګزېب امپراتور لخوا د مغل حکومت پروړاندې د پښتون بغاوتونو هڅولو لپاره زنداني شو.دریاو توسط امپراطور در سال اورنگزیب به دلیل تلاش برای تحریک شورش پشتون ها علیه حکومت مغول زندانی شد.

پشتون ها بعد از قرن ها تسلط خارجی در قرن ۱۸ به سطح قابل توجهی از وحدت دست یافتند.[1]EnglishPashtuns achieved a significant level of unity in the 18th century after centuries of foreign domination.پښتوپښتانه په ۱۸ پیړۍ کې د بهرني تسلط له پیړیو وروسته د یووالي د پام وړ کچه ترلاسه کړه.دریپشتون ها بعد از قرن ها تسلط خارجی در قرن ۱۸ به سطح قابل توجهی از وحدت دست یافتند. در طول این دوره، شرق پشتونستان توسط امپراطوری مغول اداره می شد، در حالیکه بخش های غربی به عنوان استان های شرقی صفویان فارس اداره می شدند.[1][12]EnglishDuring this period, eastern Pashtunistan was ruled by the Mughal Empire, while western parts were governed as eastern provinces of the Persian Safavids.پښتود دې دورې په جریان کې، ختیځ پښتونستان د مغل امپراتورۍ لخوا اداره کیده، پداسې حال کې چې لویدیځې برخې د فارس صفویانو ختیځ ولایتونو په توګه اداره کیدلې.دریدر طول این دوره، شرق پشتونستان توسط امپراطوری مغول اداره می شد، در حالیکه بخش های غربی به عنوان استان های شرقی صفویان فارس اداره می شدند. میرویس هوتاک لوی قندهار و سایر بخش های جنوب افغانستان را مستقل اعلام کرد.[1]EnglishMirwais Hotak declared Loy Kandahar and other parts of southern Afghanistan independent.پښتومیرویس هوتک لوي کندهار او د جنوبي افغانستان نورې برخې خپلواکې اعلان کړې.دریمیرویس هوتاک لوی قندهار و سایر بخش های جنوب افغانستان را مستقل اعلام کرد.

بعد از شکست امپراطوری مغول توسط نادیر شاه در سال ۱۷۳۸، احمد شاه درانی در سال ۱۷۴۷ امپراطوری دورانی را تاسیس کرد.[1]EnglishFollowing the defeat of the Mughal Empire by Nadir Shah in 1738, Ahmad Shah Durrani established the Durrani Empire in 1747.پښتوپه ۱۷۳۸ کې د نادیر شاه لخوا د مغل امپراتورۍ ماتې وروسته، احمد شاه دراني په ۱۷۴۷ کې دراني امپراتورۍ تاسیس کړ.دریبعد از شکست امپراطوری مغول توسط نادیر شاه در سال ۱۷۳۸، احمد شاه درانی در سال ۱۷۴۷ امپراطوری دورانی را تاسیس کرد. این امپراطوری قبیله های مختلف پشتون و سایر گروه های قومی را متحد کرد که بیشتر افغانستان و پاکستان مدرن را شامل می شد.[1]EnglishThis empire united various Pashtun tribes and other ethnic groups, encompassing most of modern Afghanistan and Pakistan.پښتوپه دې امپراتورۍ کې د پښتنو مختلف قومونه او نور قومونه سره یوځای شوي وو، چې د اوسني افغانستان او پاکستان زیاتره سیمې پکې شاملې وې.دریاین امپراطوری قبیله های مختلف پشتون و سایر گروه های قومی را متحد کرد که بیشتر افغانستان و پاکستان مدرن را شامل می شد. احمد شاه دورانی به خوبی ارتباط عمیق بین مردم و منطقه پشتونخوا را در شعر خود بین کرده است.[1]EnglishAhmad Shah Durrani famously expressed the deep connection between the people and the region of Pashtunkhwa in his poetry.پښتواحمد شاه دراني په مشهوره توګه په خپل شعر کې د پښتونخوا د خلکو او سیمې ترمنځ ژوره اړیکه څرګنده کړه.دریاحمد شاه دورانی به خوبی ارتباط عمیق بین مردم و منطقه پشتونخوا را در شعر خود بین کرده است.

مقاومت علیه حکومت مغول ها و بریتانیایی ها

در قرن نوزدهم، دره پشاور توسط Sikh Empire تحت مهاراجا رنجیت سینگ مورد حمله قرار گرفت.[2]EnglishIn the 19th century, the Peshawar Valley was invaded by the Sikh Empire under Maharaja Ranjit Singh.پښتوپه ۱۹ پیړۍ کې، پېښور دره د مهاراجا رنجیت سینګ لاندې د Sikh Empire لخوا یرغل شوی و.دریدر قرن نوزدهم، دره پشاور توسط Sikh Empire تحت مهاراجا رنجیت سینگ مورد حمله قرار گرفت. در نهایت بریتانیایی ها نیروهای سیک را شکست دادند و از شرق به منطقه پشتونستان حرکت کردند.[2]EnglishThe British eventually defeated the Sikh forces and moved into the Pashtunistan region from the east.پښتوانګریزانو په پای کې د سیک ځواکونه مات کړل او له ختیځ څخه یې د پښتونستان سیمې ته حرکت وکړ.دریدر نهایت بریتانیایی ها نیروهای سیک را شکست دادند و از شرق به منطقه پشتونستان حرکت کردند.

خُدایی خیدمتگر و پیراهن های سرخ

جنبش خُدایی خیدمتگار (پیراهن های سرخ) توسط خان عبدالغفار خان برای سازماندهی پشتون ها در ولایت سابق مرز شمال غربی تشکیل شد.[7][13]EnglishThe Khudai Khidmatgar Movement (Red Shirts) was formed by Khan Abdul Ghaffar Khan to organize Pashtuns in the former North-West Frontier Province.پښتوخُدایی خیدمتګار غورځنګ (ریډ شرټس) د خان عبدالغفار خان لخوا رامینځته شوی ترڅو په پخوانۍ د شمال لویدیځ سرحد ولایت کې پښتانه تنظیم کړي.دریجنبش خُدایی خیدمتگار (پیراهن های سرخ) توسط خان عبدالغفار خان برای سازماندهی پشتون ها در ولایت سابق مرز شمال غربی تشکیل شد. این جنبش آرمان های ملی گرایی پشتون را ترویج می کرد.[7]EnglishThe movement promoted the ideals of Pashtun nationalism.پښتودغه غورځنګ د پښتون ملت پالنې نظریاتو ته وده ورکړه.دریاین جنبش آرمان های ملی گرایی پشتون را ترویج می کرد. در ژوئن ۱۹۴۷، جنبش و رهبران آن یک قطعنامه صادر کردند که حق پشتون ها را برای انتخاب یک دولت مستقل پشتونستان مطالبه می کرد.[3]EnglishIn June 1947, the movement and its leaders issued a resolution demanding the right of Pashtuns to choose an independent state of Pashtunistan.پښتود ۱۹۴۷ د جون په میاشت کې، غورځنګ او مشرانو یې یو پریکړه لیک خپور کړ چې پښتنو ته یې د پښتونستان د خپلواک دولت د ټاکلو حق ورکړ.دریدر ژوئن ۱۹۴۷، جنبش و رهبران آن یک قطعنامه صادر کردند که حق پشتون ها را برای انتخاب یک دولت مستقل پشتونستان مطالبه می کرد. بریتانیایی ها این قطعنامه را رد کردند و خُدایی خیدمتگار به عنوان یک سازمان ممنوع اعلام شد.[3]EnglishThe British rejected this resolution, and the Khudai Khidmatgar were declared a banned organization.پښتوانګریزانو دا پریکړه رد کړه، او د خوډای خیدمتګار یو منع شوی سازمان اعلان شو.دریبریتانیایی ها این قطعنامه را رد کردند و خُدایی خیدمتگار به عنوان یک سازمان ممنوع اعلام شد. باچا خان بعداً در مجمع پاکستان شرکت کرد تا وفاداری خود را اعلام کند در حالیکه به کار برای استقلال در چارچوب دولت ادامه می دهد.[3]EnglishBacha Khan later participated in the Pakistani assembly to declare his loyalty while continuing to work toward independence within the framework of the state.پښتوباچا خان وروسته د پاکستان په اسمبلۍ کې برخه واخیسته ترڅو خپل وفاداري اعلان کړي پداسې حال کې چې د دولت په چوکاټ کې د خپلواکۍ په لور کار ته دوام ورکوي.دریباچا خان بعداً در مجمع پاکستان شرکت کرد تا وفاداری خود را اعلام کند در حالیکه به کار برای استقلال در چارچوب دولت ادامه می دهد.

روابط با پاکستان و امنیت منطقه ای

بعد از ایجاد پاکستان در سال ۱۹۴۷، میرزالی خان و پیروان او از شناختن دولت جدید خودداری کردند.[8]EnglishAfter the creation of Pakistan in 1947, Mirzali Khan and his followers refused to recognize the new state.پښتوپه ۱۹۴۷ کال کې د پاکستان له جوړېدو وروسته، میرزالي خان او د هغه پلویانو د نوي دولت په رسمیت پیژندلو څخه انکار وکړ.دریبعد از ایجاد پاکستان در سال ۱۹۴۷، میرزالی خان و پیروان او از شناختن دولت جدید خودداری کردند.

ملی گرایی مدرن پشتون همچنان یک منبع مهم تنش بین افغانستان و پاکستان است.[2][14]EnglishModern Pashtun nationalism remains a significant source of tension between Afghanistan and Pakistan.پښتود پښتنو عصري ملتپالنه د افغانستان او پاکستان ترمنځ د تاوتریخوالي یوه مهمه سرچینه ده.دریملی گرایی مدرن پشتون همچنان یک منبع مهم تنش بین افغانستان و پاکستان است. "سوال پشتون" یک فاکتور در سیاست افغانستان است.[9][16]EnglishThe "Pashtun question" is a factor in Afghan policy.پښتود "پښتون پوښتنې" په افغان سیاست کې یو فاکتور دی.دری"سوال پشتون" یک فاکتور در سیاست افغانستان است. پاکستان نگرانی های خود را در مورد ملی گرایی پشتون ها ابراز کرده است و می ترسد که این امر منجر به جدایی مناطق با اکثریت پشتون ها شود.[10][14]EnglishPakistan has expressed concerns regarding Pashtun nationalism, fearing it could lead to the secession of Pashtun-majority regions.پښتوپاکستان د پښتون ملتپالنې په اړه اندېښنه څرګنده کړې ده، له دې وېرې چې دا به د پښتون اکثریتي سیمو د جلا کیدو لامل شي.دریپاکستان نگرانی های خود را در مورد ملی گرایی پشتون ها ابراز کرده است و می ترسد که این امر منجر به جدایی مناطق با اکثریت پشتون ها شود. در نتیجه، پاکستان گاهی اوقات تلاش کرده تا با ترویج هویت اسلامی در میان جمعیت های پشتون در قلمرو خود، با این احساسات ملی گرایانه مقابله کند.[10][11]EnglishConsequently, Pakistan has occasionally sought to counter these nationalist sentiments by promoting Islamic identity among Pashtun populations in its territory.پښتود پایلې په توګه، پاکستان کله ناکله هڅه کړې چې په خپله خاوره کې د پښتون وګړو ترمنځ د اسلامي هویت په وده ورکولو سره د دې ملي احساساتو سره مقابله وکړي.دریدر نتیجه، پاکستان گاهی اوقات تلاش کرده تا با ترویج هویت اسلامی در میان جمعیت های پشتون در قلمرو خود، با این احساسات ملی گرایانه مقابله کند.

منابع

  1. ملی‌گرایی پشتون - ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
  2. Pashtun nationalism - Wikipedia
  3. پښتون ملتپالنه - ويکيپېډيا
  4. The Taliban and the Changing Nature of Pashtun Nationalism - The National Interest
  5. Pashtun Nationalism: A Journey Through History and Resistance - The Spine Times
  6. پښتون نېشنلېزم - لومړيتوب
  7. Historical aspect of Pashtun nationalism
  8. pashtun nationalism and nation
  9. Pashtunistan - Wikipedia
  10. دیپلمات: "پاکستان" از شکل‌گیری ناسیونالیسم افغانستان هراس دارد
  11. پاکستان، اسلام‌گرایی و ترس از ملی‌گرایی افغان‌ها - اطلاعات روز
  12. History of Pashtunistan - The Asian Mirror: Latest News from the Pakistan and Around the World
  13. Red Shirt movement | Indian Nationalism, Non-Cooperation, Civil Disobedience | Britannica
  14. The Making of ‘Terroristan’: Pakistan, Afghanistan, and Pashtun Nationalism | Geopolitical Monitor
  15. Pashtunwali - The Way of the Pashtuns - Natstrat
  16. The Question of Pashtun Identity and Afghanistan -Pakistan Relations