روابط شوروی-افغانستان

روابط دیپلماتیک اولیه (۱۹۱۹ تا ۱۹۳۶)

اتحاد جماهیر شوروی اولین کشور بود که روابط دیپلماتیک رسمی با افغانستان را پس از جنگ سوم اینگلو-افغانستان در سال ۱۹۱۹ ایجاد کرد.^[2][5]EnglishThe Soviet Union was the first country to establish formal diplomatic ties with Afghanistan following the Third Anglo-Afghan War in 1919.پښتوشوروي اتحاد لومړی هیواد و چې د افغانستان سره یې رسمي ډیپلوماتیکې اړیکې په ۱۹۱۹ کې د دریمه انګلیسي - افغان جګړه په تعقیب رامینځته کړې.دریاتحاد جماهیر شوروی اولین کشور بود که روابط دیپلماتیک رسمی با افغانستان را پس از جنگ سوم اینگلو-افغانستان در سال ۱۹۱۹ ایجاد کرد. در ۲۸ فبروری ۱۹۲۱، دو کشور یک قرارداد معاهده کابل (۱۹۲۱) را امضا کردند.^[2]EnglishOn 28 February 1921, the two nations signed a Friendship Treaty.پښتوپه ۲۸ فبروري ۱۹۲۱ کې، دواړو هیوادونو یو کابل تړون (۱۹۲۱) لاسلیک کړ.دریدر ۲۸ فبروری ۱۹۲۱، دو کشور یک قرارداد معاهده کابل (۱۹۲۱) را امضا کردند. پس از استقلال افغانستان از British Raj، امیر امان الله خان تلاش کرد تا با استفاده از کمک های شوروی، کشور را مدرن کند.^[2][3][6]EnglishFollowing Afghan independence from the British Raj, Amir Amanullah Khan sought to modernize the country using Soviet aid.پښتود British Raj څخه د افغان خپلواکۍ وروسته، امير امان الله خان د شوروي مرستې په کارولو سره د هیواد عصري کولو هڅه وکړه.دریپس از استقلال افغانستان از British Raj، امیر امان الله خان تلاش کرد تا با استفاده از کمک های شوروی، کشور را مدرن کند. این دوره آغاز روابط شوروی-افغانستان را نشان داد که با تغییر جهت اصلاحات مدرن سازی مشخص شد.^[3][6]EnglishThis period marked the beginning of Soviet-Afghan relations characterized by a shift toward modernization reforms.پښتودې دورې د شوروي او افغان اړیکو پیل په نښه کړ چې د عصري کولو اصلاحاتو په لور د بدلون لخوا مشخص شوی.دریاین دوره آغاز روابط شوروی-افغانستان را نشان داد که با تغییر جهت اصلاحات مدرن سازی مشخص شد.

این دوره شاهد مبارزه های قدرت داخلی و جنبش بسماچی بود.^[2][7]EnglishThe period saw internal power struggles and the Basmachi Movement.پښتوپدې دوره کې د داخلي ځواک مبارزې او د بسماچي غورځنګ لیدل شوي.دریاین دوره شاهد مبارزه های قدرت داخلی و جنبش بسماچی بود.

پویایی جنگ سرد و معاهده ۱۹۷۸

در جریان جنگ سرد، اتحاد جماهیر شوروی تلاش کرد تا یک دولت سوسیالیستی دوستانه را در مرز خود حفظ کند.^[4][8]EnglishDuring the Cold War, the Soviet Union sought to maintain a friendly socialist government on its border.پښتود سړې جګړې په جریان کې، شوروي اتحاد په خپله پوله کې د دوستانه سوسیالیستي حکومت ساتلو هڅه وکړه.دریدر جریان جنگ سرد، اتحاد جماهیر شوروی تلاش کرد تا یک دولت سوسیالیستی دوستانه را در مرز خود حفظ کند. این منجر به ایجاد یک معاهده کابل (۱۹۲۱) در سال ۱۹۷۸ شد.^[9][15]EnglishThis led to the establishment of a Friendship Treaty in 1978.پښتودا په ۱۹۷۸ کې د کابل تړون (۱۹۲۱) رامینځته کولو لامل شو.دریاین منجر به ایجاد یک معاهده کابل (۱۹۲۱) در سال ۱۹۷۸ شد. اتحاد جماهیر شوروی از این معاهده به عنوان بهانه برای مداخله نظامی در سال ۱۹۷۹ استفاده کرد.^[9][18][19]EnglishThe Soviet Union used this treaty as a pretext for military intervention in 1979.پښتوشوروي اتحاد له دې تړون څخه په ۱۹۷۹ کال کې د پوځي مداخلې پلمه جوړه کړه.دریاتحاد جماهیر شوروی از این معاهده به عنوان بهانه برای مداخله نظامی در سال ۱۹۷۹ استفاده کرد. رهبری PDPA شامل نور محمد تارکی بود که به عنوان رئیس جمهور و دبیر کل و معاونان نخست وزیر حافظ الله امین و بابراک کارمل فعالیت می کرد.^[10][17]EnglishThe PDPA's leadership included Nur Muhammad Taraki, who served as president and secretary-general, and deputy prime ministers Hafizullah Amin and Babrak Karmal.پښتود PDPA مشرتابه کې نور محمد تره کي شامل و، چې د ولسمشر او عمومي منشي په توګه یې دنده ترسره کړې، او د لومړي وزیر مرستیالان حفیظ الله امین او بابرک کارمل.دریرهبری PDPA شامل نور محمد تارکی بود که به عنوان رئیس جمهور و دبیر کل و معاونان نخست وزیر حافظ الله امین و بابراک کارمل فعالیت می کرد. بعداً، محمد نجیب الله همچنان به عنوان یک رهبر کلیدی دولت خدمت می کرد.^[10]EnglishLater, Muhammad Najibullah also served as a key leader of the government.پښتووروسته، محمد نجیب الله د حکومت د کلیدي مشر په توګه هم خدمت وکړ.دریبعداً، محمد نجیب الله همچنان به عنوان یک رهبر کلیدی دولت خدمت می کرد.

حزب دموکراتیک مردم افغانستان (PDPA) در سال ۱۹۷۹ پس از یک شورش خشونت آمیز در سال هرات کمک نظامی فوری شوروی را درخواست کرد.^[8][10]EnglishThe People's Democratic Party of Afghanistan (PDPA) requested urgent Soviet military assistance in 1979 following a violent uprising in Herat.پښتوافغانستان د خلکو دیموکراتیک ګوند (PDPA) په ۱۹۷۹ کې د شوروي نظامي مرستې غوښتنه وکړه په هرات کې د تاوتریخوالي پاڅون وروسته.دریحزب دموکراتیک مردم افغانستان (PDPA) در سال ۱۹۷۹ پس از یک شورش خشونت آمیز در سال هرات کمک نظامی فوری شوروی را درخواست کرد. رهبری PDPA تصمیم گرفته بود که نمی تواند شورش را به طور مستقل سرکوب کند.^[10]EnglishThe PDPA leadership had determined that it could not subdue the uprising independently.پښتود PDPA مشرتابه پریکړه کړې وه چې دا نشي کولی په خپلواک ډول پاڅون مات کړي.دریرهبری PDPA تصمیم گرفته بود که نمی تواند شورش را به طور مستقل سرکوب کند. میخائیل گورباچف به عنوان دبیر کل حزب کمونیست اتحاد جماهیر شوروی کار می کرد، در حالیکه محمد نجیب الله دولت حزب دموکراتیک مردم افغانستان را رهبری می کرد.^[14]EnglishMikhail Gorbachev served as the General Secretary of the Communist Party of the Soviet Union, while Muhammad Najibullah led the government of the People's Democratic Party of Afghanistan.پښتومیخائیل ګورباچوف د شوروي اتحاد د کمونیست ګوند د عمومي منشي په توګه دنده ترسره کړې، پداسې حال کې چې محمد نجیب الله د افغانستان د خلکو دیموکراتیک ګوند حکومت رهبري کوله.دریمیخائیل گورباچف به عنوان دبیر کل حزب کمونیست اتحاد جماهیر شوروی کار می کرد، در حالیکه محمد نجیب الله دولت حزب دموکراتیک مردم افغانستان را رهبری می کرد. این مداخله یک رویداد مهم در جنگ سرد بود که نشان دهنده تنها باری بود که اتحاد جماهیر شوروی به یک کشور خارج از بلوک شرقی حمله کرد.^[8][11]EnglishThe intervention was a significant event in the Cold War, representing the only time the Soviet Union invaded a country outside the Eastern Bloc.پښتودا مداخله د سړې جګړې یوه مهمه پیښه وه، چې د شوروي اتحاد لخوا د ختیځ بلاک څخه بهر په یو هیواد باندې د یرغل یوازینۍ وخت استازیتوب کوي.دریاین مداخله یک رویداد مهم در جنگ سرد بود که نشان دهنده تنها باری بود که اتحاد جماهیر شوروی به یک کشور خارج از بلوک شرقی حمله کرد.

حمله و اشغال شوروی (۱۹۷۹ تا ۱۹۸۹)

سربازان شوروی در ۲۵ دسامبر ۱۹۷۹ وارد افغانستان شدند.^[10]EnglishSoviet troops entered Afghanistan on 25 December 1979.پښتوشوروي ځواکونه د ۱۹۷۹ کال د دسمبر په ۲۵ افغانستان ته ننوتل.دریسربازان شوروی در ۲۵ دسامبر ۱۹۷۹ وارد افغانستان شدند. این اقدام نظامی برای حمایت از دولت کمونیست علیه مجاهدین افغان شورشی انجام شد.^[12]EnglishThe military action was carried out to support the communist government against Afghan Mujahideen rebels.پښتوپوځي عمل د افغان مجاهدین یاغیانو پروړاندې د کمونیستي حکومت ملاتړ لپاره ترسره شو.دریاین اقدام نظامی برای حمایت از دولت کمونیست علیه مجاهدین افغان شورشی انجام شد. در روایت رسمی مسکو، مداخله به عنوان یک پاسخ مشروع به "کمک برادری" و درخواست دولت افغانستان معرفی شد، اگرچه در عمل به طولانی ترین و گران ترین جنگ اتحاد جماهیر شوروی تبدیل شد.^[11]EnglishIn the official narrative of Moscow, the intervention was introduced as a legitimate response to "brotherly assistance" and the request of the Afghan government, though in practice it became the Soviet Union's longest and most costly war.پښتود مسکو په رسمي روایت کې، مداخله د "ورورانه مرستې" او د افغان حکومت غوښتنې ته د مشروع غبرګون په توګه معرفي شوه، که څه هم په عمل کې دا د شوروي اتحاد ترټولو اوږده او خورا ګرانه جګړه شوه.دریدر روایت رسمی مسکو، مداخله به عنوان یک پاسخ مشروع به "کمک برادری" و درخواست دولت افغانستان معرفی شد، اگرچه در عمل به طولانی ترین و گران ترین جنگ اتحاد جماهیر شوروی تبدیل شد. این درگیری توسط اتحاد جماهیر شوروی و جمهوری دموکراتیک افغانستان با گروه های مختلف شورشی مبارزه می کرد.^[10]EnglishThe conflict was characterized by the Soviet Union and the Democratic Republic of Afghanistan fighting against various insurgent groups.پښتوشخړه د شوروي اتحاد او د افغانستان ډیموکراتیک جمهوریت لخوا د بیلابیلو یاغیانو ډلو پروړاندې جنګ کول و.دریاین درگیری توسط اتحاد جماهیر شوروی و جمهوری دموکراتیک افغانستان با گروه های مختلف شورشی مبارزه می کرد.

جنگ ها عمدتاً در مناطق روستایی افغانستان صورت می گرفت در حالیکه شهرها تحت کنترول شوروی باقی می ماندند.^[10]EnglishCombat primarily took place in the Afghan countryside while cities remained under Soviet control.پښتوجګړه په عمده توګه د افغانستان په کلیوالي سیمو کې ترسره شوه پداسې حال کې چې ښارونه د شوروي تر کنټرول لاندې پاتې شول.دریجنگ ها عمدتاً در مناطق روستایی افغانستان صورت می گرفت در حالیکه شهرها تحت کنترول شوروی باقی می ماندند. اتحاد جماهیر شوروی تقریباً ۶۲۰،۰۰۰ پرسنل را در جریان مناقشه مستقر کرد.^[10]EnglishThe Soviet Union deployed approximately 620,000 total personnel during the conflict.پښتوشوروي اتحاد د شخړې په جریان کې شاوخوا ۶۲۰،۰۰۰ ټول پرسونل ځای په ځای کړل.دریاتحاد جماهیر شوروی تقریباً ۶۲۰،۰۰۰ پرسنل را در جریان مناقشه مستقر کرد. مجاهدین افغان حمایت خارجی از ایالات متحده، انگلستان، چین، ایران و کشورهای مختلف عرب را دریافت کرد.^[10]EnglishThe Afghan Mujahideen received external support from the United States, the United Kingdom, China, Iran, and various Arab states.پښتوافغان مجاهدین د متحده ایالاتو، انګلستان، چین، ایران، او مختلف عربي هیوادونو څخه بهرنی ملاتړ ترلاسه کړ.دریمجاهدین افغان حمایت خارجی از ایالات متحده، انگلستان، چین، ایران و کشورهای مختلف عرب را دریافت کرد. ایالات متحده به عنوان بخشی از Operation Cyclone از مقاومت حمایت کرد.^[10][16]EnglishThe United States supported the resistance as part of Operation Cyclone.پښتومتحده ایالاتو د Operation Cyclone د یوې برخې په توګه د مقاومت ملاتړ وکړ.دریایالات متحده به عنوان بخشی از Operation Cyclone از مقاومت حمایت کرد.

جنگ منجر به تلفات سنگین شد، با تخمین های یک تا سه میلیون افغان کشته شد.^[10][13]EnglishThe war resulted in heavy casualties, with estimates of one to three million Afghans killed.پښتوجګړه د درنو تلفاتو لامل شوه، د اټکلونو له مخې له یو څخه تر دریو ملیونو افغانانو ته مرګ ژوبله واوښته.دریجنگ منجر به تلفات سنگین شد، با تخمین های یک تا سه میلیون افغان کشته شد. این درگیری اغلب به عنوان عامل اصلی در انحلال اتحاد جماهیر شوروی در سال ۱۹۹۱ ذکر می شود.^[10]EnglishThe conflict is often cited as a primary factor in the dissolution of the Soviet Union in 1991.پښتودا شخړه ډیری وختونه په ۱۹۹۱ کې د شوروي اتحاد د منحل کیدو اصلي فاکتور په توګه ذکر کیږي.دریاین درگیری اغلب به عنوان عامل اصلی در انحلال اتحاد جماهیر شوروی در سال ۱۹۹۱ ذکر می شود. به دلیل تاثیر آن بر دولت شوروی، این درگیری اغلب در تاریخ شناسی به عنوان "ویتنام اتحاد شوروی" توصیف می شود.^[10]EnglishBecause of its impact on the Soviet state, the conflict is frequently characterized in historiography as 'the Soviet Union's Vietnam'.پښتوپه شوروي دولت باندې د هغې د اغیزې له امله، شخړه ډیری وختونه په تاریخ لیک کې د ' شوروي اتحاد ویتنام' په توګه پیژندل کیږي.دریبه دلیل تاثیر آن بر دولت شوروی، این درگیری اغلب در تاریخ شناسی به عنوان "ویتنام اتحاد شوروی" توصیف می شود. نیروهای شوروی تا زمان خروج از این کشور در سال ۱۹۸۸ در این کشور باقی ماندند.^[14]EnglishSoviet forces remained in the country until the withdrawal began in 1988.پښتوشوروي ځواکونه په هیواد کې پاتې شول تر هغه چې وتل په ۱۹۸۸ کې پیل شو.درینیروهای شوروی تا زمان خروج از این کشور در سال ۱۹۸۸ در این کشور باقی ماندند. این برداشت رسمی تا ۱۵ فبروری ۱۹۸۹ تکمیل شد.^[10][14]EnglishThe official withdrawal was completed by 15 February 1989.پښتورسمي وتل د ۱۵ فبروري ۱۹۸۹ پورې بشپړ شو.دریاین برداشت رسمی تا ۱۵ فبروری ۱۹۸۹ تکمیل شد.

میراث پس از شوروی و تاثیرات منطقه ای

بسیاری از افغان ها به روابط بین افغانستان و پاکستان و ایران فرار کردند.^[10][20][21]EnglishMany Afghans fled to Pakistan and Iran.پښتوډېری افغانان افغانستان او پاکستان اړیکې او ایران ته وتښتېدل.دریبسیاری از افغان ها به روابط بین افغانستان و پاکستان و ایران فرار کردند.

افغانستان روابط دیپلماتیک رسمی را با ترکمنستان در ۲۲ دسامبر ۱۹۹۱ آغاز کرد.^[1]EnglishAfghanistan began formal diplomatic relations with Turkmenistan on 22 December 1991.پښتوافغانستان د ۱۹۹۱ کال د دسمبر په ۲۲ نیټه له ترکمنستان سره رسمي دیپلوماتیکې اړیکې پیل کړې.دریافغانستان روابط دیپلماتیک رسمی را با ترکمنستان در ۲۲ دسامبر ۱۹۹۱ آغاز کرد. تاسیس این روابط پس از انحلال اتحاد جماهیر شوروی بود.^[1]EnglishThe establishment of these ties followed the dissolution of the Soviet Union.پښتود دغو اړیکو رامنځته کول د شوروي اتحاد له ړنګیدو وروسته پیل شول.دریتاسیس این روابط پس از انحلال اتحاد جماهیر شوروی بود.

منابع

1. د افغانستان او د ترکمنستان د اړیکو مخینې او د ښه والي فرصتونو ته کتنه – CSRS | مرکز مطالعات استراتیژيک و منطقوی | د ستراتېژیکو او سیمه ییزو څېړنو مرکز
2. Afghanistan–Russia relations - Wikipedia
3. “Burning with a Deadly Heat”: NewsHour Coverage of the Hot Wars of the Cold War
4. Soviet-Afghan Relations from Cooperation to Occupation - Jstor
5. Why the Soviet Union Invaded Afghanistan - HISTORY
6. جنگ شوروی در افغانستان - ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
7. •• • The Intervention in Afghanistan and the Fall of Detente * A Chronology
8. Milestones in the History of U.S. Foreign Relations - Office of the Historian
9. Soviet Union invades Afghanistan | December 24, 1979 | HISTORY
10. Soviet–Afghan War - Wikipedia
11. د یوې مداخلې بیاکتنه: افغانستان د شوروي لیکوالا نو په یادښتونو او...
12. Soviet invasion of Afghanistan | Summary & Facts - Britannica
13. د ثور اتمه په افغانستان کې د پخواني شوروي اتحاد د ماتې ورځ
14. له افغانستان نه د شوروي ځواکونو وتل - ويکيپېډيا
15. U.S.S.R. and Afghanistan sign “friendship treaty” | December 5, 1978
16. The United States and the Mujahideen | History of Western Civilization II
17. Afghanistan - Soviet Invasion, Mujahideen, Civil War | Britannica
18. Why did the Soviet Union invade Afghanistan? - World History Edu
19. Soviet Union invades Afghanistan | December 24, 1979 | HISTORY
20. PDF Research Briefing Expulsion of Afghans from Pakistan and Iran
21. Expulsion of Afghans from Pakistan and Iran - The House of Commons Library