انسیکلوپدیا افغانیکاEncyclopædia Afghanica

تاریخ · جغرافیا · مردم · فرهنگ · مکان‌ها · زبان‌هاخط زمانیشجره‌نامه‌هاواژه‌نامهکتابخانه

تسلط طالبان (۲۰۲۱)

تسلط طالبان در آگوست ۲۰۲۱ نشان دهنده پایان تقریباً دو دهه جنگ در افغانستان پس از حمله ایالات متحده بود.[1][2]EnglishThe Taliban takeover in August 2021 marked the end of nearly two decades of war in Afghanistan following the United States invasion.پښتود ۲۰۲۱ کال په اګست کې د طالبانو واکمنۍ د متحده ایالاتو له یرغل وروسته په افغانستان کې د نږدې دوه لسیزو جګړې پای ته رسولو نښه وه.دریتسلط طالبان در آگوست ۲۰۲۱ نشان دهنده پایان تقریباً دو دهه جنگ در افغانستان پس از حمله ایالات متحده بود. طالبان در ۱۵ اگست ۲۰۲۱ در پایتخت کابل به قدرت بازگشت.[1][3][4][5][6][7][8][9][10]EnglishThe taliban returned to power in the capital of Kabul on 15 August 2021.پښتوطالبانو ډله د اګست په ۱۵، ۲۰۲۱ کې د کابل په پلازمینه کې واک ته راستون شو.دریطالبان در ۱۵ اگست ۲۰۲۱ در پایتخت کابل به قدرت بازگشت. این انتقال زمانی اتفاق افتاد که ایالات متحده و نیرو های ناتو خروج خود را از این کشور تکمیل کردند.[1][2]EnglishThis transition occurred as the United States and NATO forces completed their withdrawal from the country.پښتودا لیږد په داسې حال کې ترسره شو چې د متحده ایالاتو او ناټو ځواکونو له هیواد څخه خپل وتل بشپړ کړل.دریاین انتقال زمانی اتفاق افتاد که ایالات متحده و نیرو های ناتو خروج خود را از این کشور تکمیل کردند.

زمینه خروج سربازان امریکایی

این حمله در پی قرارداد توافق برای آوردن صلح به افغانستان بود که در فبروری ۲۰۲۰ امضا شده بود.[11][29]EnglishThe offensive followed the Agreement for Bringing Peace to Afghanistan signed in February 2020.پښتودا برید د افغانستان کې د سولې راوستلو تړون تر لاسلیک وروسته و چې د ۲۰۲۰ په فبروري کې لاسلیک شو.دریاین حمله در پی قرارداد توافق برای آوردن صلح به افغانستان بود که در فبروری ۲۰۲۰ امضا شده بود. این توافقنامه چارچوبی را برای خروج نیروهای خارجی ایجاد کرد.[11]EnglishThis agreement established a framework for the withdrawal of foreign forces.پښتودې تړون د بهرنیو ځواکونو د وتلو لپاره چوکاټ رامینځته کړ.دریاین توافقنامه چارچوبی را برای خروج نیروهای خارجی ایجاد کرد. انتقال با یک سلسله از پایین به بالا از تسلیم های مذاکره شده یا پرداخت شده از سطح دهکده به بالا مشخص شد.[1]EnglishThe transition was characterized by a bottom-up succession of negotiated or paid surrenders from the village level upwards.پښتولیږد د کلي له کچې څخه پورته د خبرو اترو یا تادیه شوي تسلیمۍ لاندې څخه پورته تسلسل لخوا مشخص شوی و.دریانتقال با یک سلسله از پایین به بالا از تسلیم های مذاکره شده یا پرداخت شده از سطح دهکده به بالا مشخص شد.

حمله نظامی و پیشرفت سریع

آنها همچنان ادعا کردند که ۹۴ منطقه اضافی را تصرف کرده اند و در نهایت بین ۳۰۵ تا ۳۹۹ منطقه را کنترل کرده اند.[1]EnglishThey further claimed to capture an additional 94 districts, eventually controlling between 305 and 399 districts.پښتودوی د نورو ۹۴ ولسوالیو د نیولو ادعا وکړه، چې په پای کې یې د ۳۰۵ او ۳۹۹ ولسوالیو ترمنځ کنټرول درلود.دریآنها همچنان ادعا کردند که ۹۴ منطقه اضافی را تصرف کرده اند و در نهایت بین ۳۰۵ تا ۳۹۹ منطقه را کنترل کرده اند. این جنبش با موفقیت ۳۳ پایتخت از ۳۴ پایتخت ولایتی افغانستان را تصرف کرد.[1][12][13]EnglishThe movement successfully seized 33 of Afghanistan's 34 provincial capitals.پښتودغه غورځنګ په بریالیتوب سره د افغانستان د ۳۴ ولایتي مرکزونو څخه ۳۳ یې ونیول.دریاین جنبش با موفقیت ۳۳ پایتخت از ۳۴ پایتخت ولایتی افغانستان را تصرف کرد.

نیرو های طالبان، از جمله واحد سرخ، گردان شهادت، و گردان بدری ۳۱۳، توسط شبکه حقانی و القاعده حمایت می شدند.[1][14][15][16][17]EnglishThe Taliban's forces, including the Red Unit, Martyrdom Battalion, and Badri 313 Battalion, were supported by the Haqqani Network and al-Qaeda.پښتود طالبانو ځواکونه، په شمول د سور واحد، د شهیدانو لوا او د بدري ۳۱۳ لوا، د حقاني شبکه او القاعده له خوا ملاتړ کیده.درینیرو های طالبان، از جمله واحد سرخ، گردان شهادت، و گردان بدری ۳۱۳، توسط شبکه حقانی و القاعده حمایت می شدند. گزارش های سازمان ملل بین ۵۵۰۰۰ تا ۸۵۰۰۰ جنگجوی را پیشنهاد کرده است.[1]EnglishUnited Nations reports suggested a range of 55,000 to 85,000 fighters.پښتود ملګرو ملتونو راپورونه د ۵۵۰۰۰ څخه تر ۸۵۰۰۰ پورې جنګیالیو وړاندیز کوي.دریگزارش های سازمان ملل بین ۵۵۰۰۰ تا ۸۵۰۰۰ جنگجوی را پیشنهاد کرده است.

این حمله شامل تسخیر سخت افزارهای مهم نظامی بود.[1]EnglishThe offensive involved the capture of significant military hardware.پښتوپه برید کې د پام وړ نظامي تجهیزاتو نیول شامل دي.دریاین حمله شامل تسخیر سخت افزارهای مهم نظامی بود. طالبان حداقل ۱۹۸۰ کامیون و هموی را ضبط کردند.[33]EnglishThe Taliban seized at least 1,980 trucks and Humvees.پښتوطالبانو لږ تر لږه ۱۹۸۰ ټرکونه او هاموي موټر نیولي دي.دریطالبان حداقل ۱۹۸۰ کامیون و هموی را ضبط کردند.

سقوط کابل و شهرهای بزرگ

پیشروی سریع منجر به سقوط دولت جمهوری اسلامی افغانستان شد.[1][12]EnglishThe rapid advance led to the collapse of the Islamic Republic of Afghanistan government.پښتوچټک پرمختګ د افغانستان اسلامي جمهوریت حکومت د سقوط لامل شو.دریپیشروی سریع منجر به سقوط دولت جمهوری اسلامی افغانستان شد. بیشتر سربازان افغان در هفته های پایانی جنگ تسلیم شدند.[1][18][19]EnglishMost of the Afghan military surrendered during the final weeks of the conflict.پښتود جګړې په وروستیو اونیو کې د افغان پوځ ډېری سرتېري تسلیم شول.دریبیشتر سربازان افغان در هفته های پایانی جنگ تسلیم شدند. رئیس جمهور اشرف غنی با ورود طالبان به پایتخت از کشور فرار کرد.[1][4][20]EnglishPresident Ashraf Ghani fled the country as the Taliban entered the capital.پښتوولسمشر اشرف غني له هغه وخته چې طالبان پلازمېنې ته ننوتل، له هېواده وتښتېد.دریرئیس جمهور اشرف غنی با ورود طالبان به پایتخت از کشور فرار کرد.

طالبان اعلام کرده اند که امارت اسلامی افغانستان (۱۹۹۶ تا ۲۰۰۱) را بازسازی کرده اند.[1][21]EnglishThe Taliban declared the restoration of the Islamic Emirate of Afghanistan.پښتوطالبانو د افغانستان اسلامي امارت (۱۹۹۶ تر ۲۰۰۱) د بیا رغونې اعلان وکړ.دریطالبان اعلام کرده اند که امارت اسلامی افغانستان (۱۹۹۶ تا ۲۰۰۱) را بازسازی کرده اند. پس از خرید، این گروه شروع به اجرای ساختار حاکمیت خود کرد.[22][23]EnglishFollowing the takeover, the group began implementing its governance structure.پښتود استملاک وروسته، ګروپ د خپل حکومتدارۍ جوړښت پلي کول پیل کړل.دریپس از خرید، این گروه شروع به اجرای ساختار حاکمیت خود کرد.

تاثیر بشردوستانه و بحران پناهندگان

این تصاحب منجر به تلفات و آوارگی های قابل توجهی در بین غیرنظامیان شد.[1]EnglishThe takeover resulted in significant civilian casualties and displacement.پښتود واک د اخیستلو په پایله کې د پام وړ ملکي تلفات او بې ځایه کیدل رامنځته شول.دریاین تصاحب منجر به تلفات و آوارگی های قابل توجهی در بین غیرنظامیان شد. گزارش ها نشان می دهد که ۱۰۳۱ غیرنظامی کشته شده و ۲۰۴۳ زخمی شده اند.[1]EnglishReports indicate that 1,031 civilians were killed and 2,043 were injured during the offensive.پښتوراپورونه ښیي چې د برید په جریان کې ۱،۰۳۱ ملکي وګړي وژل شوي او ۲،۰۴۳ ټپیان شوي دي.دریگزارش ها نشان می دهد که ۱۰۳۱ غیرنظامی کشته شده و ۲۰۴۳ زخمی شده اند. تقریباً ۲۴۴۰۰۰ غیرنظامی بیجا شدند.[1]EnglishApproximately 244,000 civilians were displaced.پښتوشاوخوا ۲۴۴۰۰۰ ملکي وګړي بې ځایه شوي دي.دریتقریباً ۲۴۴۰۰۰ غیرنظامی بیجا شدند.

این درگیری همچنین باعث تخلیه گسترده غیرنظامیان و پرسنل نظامی شد.[1]EnglishThe conflict also triggered a massive evacuation of civilians and military personnel.پښتوشخړه د ملکي وګړو او نظامي پرسونل د پراخې کډوالۍ لامل هم شوه.دریاین درگیری همچنین باعث تخلیه گسترده غیرنظامیان و پرسنل نظامی شد. هزاران افغان تلاش کردند از طریق فرودگاه کابل از کشور فرار کنند.[21][30]EnglishThousands of Afghans attempted to flee the country through the Kabul airport.پښتوپه زرګونو افغانانو هڅه وکړه چې د کابل د هوايي ډګر له لارې له هېواده وتښتي.دریهزاران افغان تلاش کردند از طریق فرودگاه کابل از کشور فرار کنند. این مهاجرت با دو بمب گذاری انتحاری در خارج از فرودگاه همراه بود.[21][31]EnglishThis exodus was accompanied by two suicide bombings outside the airport.پښتودغه مهاجرت د هوايي ډګر څخه بهر د دوو ځانمرګو بمي بریدونو سره یوځای شوی و.دریاین مهاجرت با دو بمب گذاری انتحاری در خارج از فرودگاه همراه بود. بعد از تسخیر، طالبان شروع به اجرای قوانین سختگیرانه مذهبی کردند، که منجر به محدودیت های قابل توجهی در حقوق زن ها در افغانستان شد.[1][6][14][24][25][26]EnglishFollowing the takeover, the Taliban began enforcing strict religious codes, leading to significant restrictions on womens' rights in Afghanistan.پښتود واک له نیولو وروسته، طالبانو د سختو مذهبي مقرراتو پلي کول پیل کړل، چې د افغانستان کې د ښځو حقونه په اړه د پام وړ محدودیتونو لامل شو.دریبعد از تسخیر، طالبان شروع به اجرای قوانین سختگیرانه مذهبی کردند، که منجر به محدودیت های قابل توجهی در حقوق زن ها در افغانستان شد.

واکنش و شناخت بین المللی

پیروزی طالبان پیامدهای داخلی و بین المللی گسترده ای در رابطه با حقوق بشر و گسترش تروریسم داشت.[1]EnglishThe Taliban victory had widespread domestic and international ramifications regarding human rights and the proliferation of terrorism.پښتود طالبانو بریا د بشري حقونو او د ترهګرۍ د پراختیا په اړه پراخه کورني او نړیوالې اغیزې درلودې.دریپیروزی طالبان پیامدهای داخلی و بین المللی گسترده ای در رابطه با حقوق بشر و گسترش تروریسم داشت. بازگشت جنبش افراطی به قدرت نگرانی های مربوط به محرومیت زنان از زندگی عامه و آموزش را ایجاد کرد.[14][24][25]EnglishThe return of the hardline movement to power prompted concerns regarding the exclusion of women from public life and education.پښتوواک ته د سخت دریځه خوځښت بیرته راستنیدو د عامه ژوند او تعلیم څخه د میرمنو د ایستلو په اړه اندیښنې راپورته کړې.دریبازگشت جنبش افراطی به قدرت نگرانی های مربوط به محرومیت زنان از زندگی عامه و آموزش را ایجاد کرد. روابط بین افغانستان و همسایگان اش تغییر کرد و پاکستان تلاش کرد تا نفوذ خود را بر دولت جدید مدیریت کند.[27][32]EnglishRelations between Afghanistan and its neighbors shifted, with Pakistan seeking to manage its influence over the new administration.پښتود افغانستان او د هغه د ګاونډیانو ترمنځ اړیکې بدلې شوې، پاکستان هڅه کوي چې په نوې ادارې باندې خپل نفوذ اداره کړي.دریروابط بین افغانستان و همسایگان اش تغییر کرد و پاکستان تلاش کرد تا نفوذ خود را بر دولت جدید مدیریت کند. جامعه بین المللی همچنان در مورد به رسمیت شناختن رسمی حکومت طالبان تقسیم شده است.[23][28]EnglishThe international community remains divided on the formal recognition of the Taliban's government.پښتونړیواله ټولنه د طالبانو د حکومت د رسمي پیژندنې په اړه ویشل شوې ده.دریجامعه بین المللی همچنان در مورد به رسمیت شناختن رسمی حکومت طالبان تقسیم شده است.

منابع

  1. 2021 Taliban offensive - Wikipedia
  2. A timeline of events in Afghanistan in the 3 years since the Taliban's takeover
  3. د طالبانو تاریخ - ويکيپېډيا
  4. Timeline of events in Afghanistan since Taliban takeover | AP News
  5. صد روز تسلط طالبان؛ مروری بر آنچه در افغانستان گذشت
  6. افغانستان: د طالبانو د واکمنۍ پنځه کاله | Human Rights Watch
  7. د طالبانو ۵ کاله واکمني؛ افغانستان لا هم د سولې او امنیت ترمنځ ولاړ دی
  8. د طالبانو پنځه کلنه واکمني او د افغانانو وضعیت
  9. طالبانو د واکمنۍ پنځمه کلیزه ونمانځله
  10. پنځه کاله د طالبانو واکمني - dw.com
  11. طالبان - ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
  12. Taliban take over Afghanistan: What we know and what's next | AP News
  13. Conflict Between Afghanistan and Pakistan | Global Conflict Tracker
  14. Human rights in Afghanistan - Amnesty International
  15. Taliban | Definition, History, & Facts | Britannica
  16. History of the Taliban - Wikipedia
  17. طالبان - ويکيبيديا
  18. Taliban - Wikipedia
  19. The Taliban in Afghanistan - Council on Foreign Relations
  20. Hufaiza Parhat v. Robert M. Gates -- decided June 20, 2008
  21. A historical timeline of Afghanistan | PBS News
  22. زندگی تحت سلطهٔ طالبان: داستان دو دوره | گزارش ویژه صدای امریکا
  23. موسسه مطالعات راهبردي شرق - وضعیت حکومت طالبان 3 سال پس از به قدرت رسیدن
  24. Five years after the Taliban takeover: the normalization of the exclusion of women and girls in Afghanistan | UN Women – Headqua....
  25. پیشینه طالبان - ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
  26. طالبان - ویکی شیعه
  27. نگاهی به تنش‌های افغانستانِ تحت تسلط طالبان و پاکستان
  28. د طالبانو تر واک لاندې ژوند: د دوو دورو کیسه | د امریکا غږ ځانګړی راپور
  29. [Microsoft Word - 10_v1-T_Draft Text [English...] - Edited (For State).docx](https://www.state.gov/wp-content/uploads/2020/02/Agreement-For-Bringing-Peace-to-Afghanistan-02.29.20.pdf)
  30. Chaos At The Kabul Airport Reflects The Desperation Afghans Are Feeling
  31. Kabul explosions: 13 US soldiers and 72 Afghans killed in... - Euronews
  32. Pakistan vs. Afghanistan: From allies and neighbors to war
  33. Weapons in Afghanistan: The Taliban's Spoils of War