اسامه بن لادن

اولین سال های زندگی و تحصیل

اسامه بن لادن در ۱۰ مارچ ۱۹۵۷ در ریاض، عربستان سعودی متولد شد.^[1][2][3]EnglishOsama bin Laden was born on March 10, 1957, in Riyadh, Saudi Arabia.پښتواسامه بن لادن د ۱۹۵۷ کال د مارچ په ۱۰مه د سعودي عربستان په ریاض ښار کې زېږېدلی دی.دریاسامه بن لادن در ۱۰ مارچ ۱۹۵۷ در ریاض، عربستان سعودی متولد شد. پدرش یمنی و مادرش سوری بود.^[1]EnglishHis father was Yemeni, and his mother was Syrian.پښتود هغه پلار یمنی و، او مور یې سوریایي وه.دریپدرش یمنی و مادرش سوری بود. او پسر میلیاردر محمد بن عوض بن لادن بود.^[1][6]EnglishHe was the son of the billionaire Muhammad bin Awad bin Laden.پښتوهغه د میلیاردر محمد بن عواد بن لادن زوی و.دریاو پسر میلیاردر محمد بن عوض بن لادن بود. بن لادن به عنوان یک شهروند سعودی تا سال ۱۹۹۴ زندگی کرد.^[1][14]EnglishBin Laden lived as a Saudi citizen until 1994.پښتوبن لادن تر ۱۹۹۴ کال پورې د سعودي عربستان د وګړي په توګه ژوند کوه.دریبن لادن به عنوان یک شهروند سعودی تا سال ۱۹۹۴ زندگی کرد. او در پوهنتون شاه عبدالعزیز در جده تحصیل کرد و در آنجا عضو اخوان المسلمین شد.^[1][6]EnglishHe studied at King Abdul-Aziz University in Jeddah, where he became a member of the Muslim Brotherhood.پښتوهغه په جده کې د پاچا عبدالعزیز پوهنتون کې زده کړې کړې، چیرې چې هغه د مسلمان ورورولۍ غړی شو.دریاو در پوهنتون شاه عبدالعزیز در جده تحصیل کرد و در آنجا عضو اخوان المسلمین شد. او همچنان در رشته اقتصاد تحصیل کرده است.^[6]EnglishHe also earned a degree in economics.پښتوهغه د اقتصاد په برخه کې هم سند ترلاسه کړ.دریاو همچنان در رشته اقتصاد تحصیل کرده است. بن لادن به عنوان یک مهندس مدنی و یک تاجر کار می کرد.^[1][6]EnglishBin Laden worked as a civil engineer and a businessman.پښتوبن لادن د یو انجینر او یو سوداګر په توګه کار کوه.دریبن لادن به عنوان یک مهندس مدنی و یک تاجر کار می کرد. او در سن ۱۷ سالگی با نجوا غانم، یک زن سوری، ازدواج کرد.^[1]EnglishHe married at age 17 to Najwa Ghanem, a Syrian woman.پښتوهغه په ۱۷ کلنۍ کې له نجوا غنم سره واده وکړ، چې یوه سوریايي ښځه وه.دریاو در سن ۱۷ سالگی با نجوا غانم، یک زن سوری، ازدواج کرد. او یک پیرو سلفی بود.^[4]EnglishHe was a follower of Salafism.پښتوهغه د سلفيزم پیروان وو.دریاو یک پیرو سلفی بود.

ظهور القاعده

ریشه های القاعده به سال ۱۹۷۹ باز می گردد، زمانی که اسلام گرای فلسطینی عبدالله یوسف عزام مکتب الخدمت را در افغانستان تاسیس کرد.^[4]EnglishThe roots of al-Qaeda trace back to 1979, when Palestinian Islamist Abdullah Yusuf Azzam established the Maktab al-Khidamat in Afghanistan.پښتود القاعدې ریښې بیرته ۱۹۷۹ ته ځي، کله چې فلسطیني اسلامپال عبدالله یوسف عزام په افغانستان کې مکتب الخدمت تاسیس کړ.دریریشه های القاعده به سال ۱۹۷۹ باز می گردد، زمانی که اسلام گرای فلسطینی عبدالله یوسف عزام مکتب الخدمت را در افغانستان تاسیس کرد. عازم ها تلاش کرد تا داوطلبان عرب را برای مبارزه با حمله شوروی به افغانستان استخدام کند.^[4][12]EnglishAzzam sought to recruit Arab volunteers to fight the Soviet invasion of Afghanistan.پښتوعزام غوښتل چې د افغانستان د شوروي د یرغل پر وړاندې د مبارزې لپاره عربي رضاکاران استخدام کړي.دریعازم ها تلاش کرد تا داوطلبان عرب را برای مبارزه با حمله شوروی به افغانستان استخدام کند. در سال ۱۹۸۴، بن لادن با تاسیس اولین اردوگاه آموزش نظامی اش در پشاور، پاکستان، شروع به تأکید بر رهبری خود کرد.^[4]EnglishBy 1984, Bin Laden began asserting his own leadership by establishing his first military training camp in Peshawar, Pakistan.پښتوپه ۱۹۸۴ کال کې، بن لادن د پاکستان په پېښور کې د خپل لومړي پوځي روزنیز کمپ په جوړولو سره د خپل مشرتابه ټینګښت پیل کړ.دریدر سال ۱۹۸۴، بن لادن با تاسیس اولین اردوگاه آموزش نظامی اش در پشاور، پاکستان، شروع به تأکید بر رهبری خود کرد. در سال ۱۹۸۷، او به رهبری سی و پنج جنگجوی عرب به عقب انداختن یک شوروی پیشروی در جاجی ها، افغانستان.^[4]EnglishIn 1987, he led thirty-five Arab fighters to repulse a Soviet advance at Jaji, Afghanistan.پښتوپه ۱۹۸۷ کې، هغه د پنځه دېرش عرب جنګیالیو مشري وکړه ترڅو د افغانستان په جاجی کې د شوروي پرمختګ رد کړي.دریدر سال ۱۹۸۷، او به رهبری سی و پنج جنگجوی عرب به عقب انداختن یک شوروی پیشروی در جاجی ها، افغانستان. در سال ۱۹۸۸، بن لادن از سازمان عازم ها جدا شد و یک دفتر در پشاور تاسیس کرد تا یک پایگاه داده از جنگجویان مجاهدین را حفظ کند.^[4]EnglishBy 1988, Bin Laden split from Azzam’s organization and established an office in Peshawar to maintain a database of mujahideen fighters.پښتوپه ۱۹۸۸ کې، بن لادن د د عزم سازمان څخه جلا شو او په پیښور کې یې دفتر تاسیس کړ ترڅو د مجاهد جنګیالیو ډیټابیس وساتي.دریدر سال ۱۹۸۸، بن لادن از سازمان عازم ها جدا شد و یک دفتر در پشاور تاسیس کرد تا یک پایگاه داده از جنگجویان مجاهدین را حفظ کند. او این دفتر را القاعده نامید.^[4][13]EnglishHe named this register al-Qaeda.پښتوهغه دې راجستر ته القاعده نوم ورکړ.دریاو این دفتر را القاعده نامید. روابط بن لادن با شخصیت های کلیدی، از جمله ایمن الظواهری، ایدئولوژی سازمان را شکل داد.^[4]EnglishBin Laden's relationships with key figures, including Ayman al-Zawahiri, shaped the organization's ideology.پښتود بن لادن اړیکې د مهمو شخصیتونو سره، په شمول د ایمان الظواهري، د سازمان نظریات جوړ کړل.دریروابط بن لادن با شخصیت های کلیدی، از جمله ایمن الظواهری، ایدئولوژی سازمان را شکل داد.

عملیات ها در افغانستان

بن لادن در جریان جنگ شوروی-افغانستان در سال ۱۹۷۹ به افغانستان سفر کرد تا اسلحه و پول را به مجاهدین ارائه دهد.^[1] او برای چندین سال در این کشور ماند و در درگیری علیه اتحاد جماهیر شوروی شرکت کرد.^[1][13] در سال ۱۹۹۱، او به دلیل جنگ خلیج فارس مجبور شد به سودان مهاجرت کند.^[1][14] او در سال ۱۹۹۶ به دعوت برهان الدین ربانی و سایر جنگجویان سابق به افغانستان بازگشت.^[1] اون وقتی وارد کشور شد که گروه طالبان کنترول کشور رو بدست گرفت^[1][13] بن لادن اردوگاه های متعددی برای "مسلمانان واقعی" در این کشور ایجاد کرد.^[1] در سال ۲۰۰۱، پس از حمله های ایالات متحده به افغانستان، او به مناطق قبیله ای نقل مکان کرد.^[1] در سال ۲۰۰۴، او یک خانه در شهر ایبوت اباد ساخت.^[1]

تروریزم جهانی و ۱۱ سپتامبر

تحت رهبری بن لادن، القاعده به یک شبکه غیرمتمرکز تبدیل شد که به جهاد و ایجاد یک امپراطوری اسلامی متعهد بود.^[4]EnglishUnder Bin Laden's leadership, al-Qaeda evolved into a decentralized network committed to jihad and the establishment of an Islamic empire.پښتود بن لادن تر مشرۍ لاندې، القاعده په یوه غیرمرکزي شبکه بدله شوه چې جهاد او د اسلامي امپراتورۍ جوړولو ته ژمن وه.دریتحت رهبری بن لادن، القاعده به یک شبکه غیرمتمرکز تبدیل شد که به جهاد و ایجاد یک امپراطوری اسلامی متعهد بود. در فبروری ۱۹۹۸، او فتوی صادر کرد که اعلام کرد کشتن یهودیان و امریکایی ها یک وظیفه مذهبی برای مسلمانان است.^[1][15]EnglishIn February 1998, he issued a fatwa declaring it a religious duty for Muslims to kill Jews and Americans.پښتوپه فبروري ۱۹۹۸ کې، هغه یوه فتوا خپره کړه چې د مسلمانانو لپاره یې د یهودانو او امریکایانو وژل د مذهبي دندې په توګه اعلان کړل.دریدر فبروری ۱۹۹۸، او فتوی صادر کرد که اعلام کرد کشتن یهودیان و امریکایی ها یک وظیفه مذهبی برای مسلمانان است. او آنها را دشمنان اسلام و یک "گروه برده" توصیف کرد. او همچنین اظهار داشت که تاریخ امریکا بین غیرنظامیان و نظامی، از جمله زنان و کودکان، تمایز قائل نمی شود.^[1][7] القاعده فعالیت های خود را در طول دهه ۱۹۹۰ گسترش داد، که در بمب گذاری های ۱۹۹۸ سفارتخانه های ایالات متحده در کنیا و تانزانیا به اوج رسید.^[4][16]EnglishAl-Qaeda expanded its operations throughout the 1990s, culminating in the 1998 bombings of U.S. embassies in Kenya and Tanzania.پښتوالقاعده د ۱۹۹۰ لسیزې په اوږدو کې خپل عملیات پراخ کړل، چې په ۱۹۹۸ کې په کینیا او تنزانیا کې د متحده ایالاتو سفارتونو بمبارۍ کې پای ته ورسید.دریالقاعده فعالیت های خود را در طول دهه ۱۹۹۰ گسترش داد، که در بمب گذاری های ۱۹۹۸ سفارتخانه های ایالات متحده در کنیا و تانزانیا به اوج رسید. حمله های این سازمان با حمله های ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ به ایالات متحده به اوج خود رسید.^[4][8]EnglishThe organization's attacks peaked with the September 11, 2001, attacks on the United States.پښتود دغه سازمان بریدونه په متحده ایالاتو د ۲۰۰۱ کال د سپتمبر په ۱۱ د بریدونو سره لوړ شول.دریحمله های این سازمان با حمله های ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ به ایالات متحده به اوج خود رسید.

مرگ و ارث

در ۲ می ۲۰۱۱، نیروهای امریکایی به محل بن لادن در ایبوت اباد حمله کردند.^[1][9]EnglishOn May 2, 2011, U.S. forces raided Bin Laden's compound in Abbottabad.پښتود ۲۰۱۱ کال د مې په ۲مه، امریکايي ځواکونو په ایبټ اباد کې د بن لادن په کمپ کې برید وکړ.دریدر ۲ می ۲۰۱۱، نیروهای امریکایی به محل بن لادن در ایبوت اباد حمله کردند. او در جریان عملیات کشته شد.^[1][10]EnglishHe was killed during the operation.پښتوهغه د عملیاتو په ترڅ کې ووژل شو.دریاو در جریان عملیات کشته شد. مرگ او نشانگر پایان توانایی او برای انجام حملات بیشتر بود.^[10]EnglishHis death marked the end of his ability to perpetrate further attacks.پښتود هغه مړینه د نورو بریدونو ترسره کولو لپاره د هغه وړتیا پای ته ورسوله.دریمرگ او نشانگر پایان توانایی او برای انجام حملات بیشتر بود. بعد از مرگ او، جسد او در دریا دفن شد.^[1][17][18]EnglishFollowing his death, his body was buried at sea.پښتود هغه له مړینې وروسته، د هغه جسد په سمندر کې خاورو ته وسپارل شو.دریبعد از مرگ او، جسد او در دریا دفن شد. پروژه او توسط بعضی ها به عنوان یک شکست در دستیابی به اهداف اصلی آن دیده می شود.^[11]EnglishHis project is viewed by some as a failure in achieving its core goals.پښتود هغه پروژه د ځینو لخوا د خپلو اصلي اهدافو په ترلاسه کولو کې د ناکامۍ په توګه لیدل کیږي.دریپروژه او توسط بعضی ها به عنوان یک شکست در دستیابی به اهداف اصلی آن دیده می شود.

منابع

1. اسامه بن لادن - ويکيپېډيا
2. أسامة بن لادن - ويکيبيديا
3. اسامه بن لادن - ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
4. Osama Bin Laden Forms al-Qaeda | History | Research Starters
5. اسامه بن لادن؛ له جګړې تر مرګه د «افغانستان په جګړه کې ښکېل د یوه...
6. اسامه بن لادن - ويکيبيديا
7. Osama bin Laden - Wikipedia
8. Osama bin Laden and al Qaida - Clinton Presidential Library
9. کشتن اسامه بن لادن - ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
10. بيان اللجنة بشأن اسامة بن لادن | مجلس الأمن - the United Nations
11. بعد ربع قرن على هجمات 11 سبتمبر، لماذا فشل مشروع أسامة بن لادن؟ - BBC
12. Abdullah Yusuf Azzam - New World Encyclopedia
13. Osama bin Laden — FBI | Federal Bureau of Investigation
14. Osama bin Laden | Biography, al-Qaeda, Terrorist Attacks, Death, & Facts | Britannica
15. PDF Osama Bin Laden'S 1998 Fatwa
16. East African Embassy Bombings - FBI.gov
17. Bin Laden Buried at Sea > U.S. Pacific Fleet > News
18. Why Did US Forces Bury Osama Bin Laden's Body at Sea? | HISTORY