انرژی های آبی در افغانستان — انسیکلوپدیا افغانیکا

انرژی آبی یک منبع اصلی انرژی تجدید پذیر در افغانستان است که توسط زمین های کوهستانی گسترده و منابع قابل توجه آب این کشور ایجاد می شود.^[1]^[2]^[3]EnglishHydropower is a primary source of renewable energy in Afghanistan, driven by the country's extensive mountainous terrain and significant water resources.پښتود اوبو بریښنا په افغانستان کې د نوي کیدونکي انرژۍ لومړنۍ سرچینه ده، چې د هیواد پراخه غرنۍ ځمکې او د اوبو د پام وړ سرچینو لخوا پرمخ وړل کیږي.دریانرژی آبی یک منبع اصلی انرژی تجدید پذیر در افغانستان است که توسط زمین های کوهستانی گسترده و منابع قابل توجه آب این کشور ایجاد می شود. در حالیکه این کشور در حال حاضر یک مصرف انرژی سرانه پایین دارد، دارای پتانسیل جغرافیایی برای توسعه طیف گسترده ای از سیستم های برق مبتنی بر آب است.^[1]^[4]^[5]EnglishWhile the nation currently has a low per capita energy consumption, it possesses the geographical potential to develop a wide variety of water-based power systems.پښتوپداسې حال کې چې ملت اوس مهال د سړي په سر د انرژي کم مصرف لري، دا د اوبو پراساس بریښنا سیسټمونو پراخه پراختیا لپاره جغرافیوي ظرفیت لري.دریدر حالیکه این کشور در حال حاضر یک مصرف انرژی سرانه پایین دارد، دارای پتانسیل جغرافیایی برای توسعه طیف گسترده ای از سیستم های برق مبتنی بر آب است. ظرفیت های هیدرولیکی این کشور به بیش از ۲۳۰۰۰ مگاوات برآورد شده است.^[2]^[5]^[6]EnglishThe country's hydro potential is estimated to exceed 23,000 megawatts.پښتود هیواد د هیدرولیک ظرفیت اټکل کیږي چې له ۲۳,۰۰۰، میګا واټ څخه ډیر وي.دریظرفیت های هیدرولیکی این کشور به بیش از ۲۳۰۰۰ مگاوات برآورد شده است.

خلاصه ای از منابع انرژی های تجدید پذیر

بخش انرژی های تجدیدپذیر افغانستان شامل انرژی های آبی، خورشیدی، بادی، و بایوماس است.^[1]^[7]^[8]EnglishAfghanistan's renewable energy sector includes hydropower, solar, wind, and biomass.پښتود افغانستان د نوي کیدونکې انرژۍ سکتور کې هیدرولیک، لمریز، باد او بایوماس شامل دي.دریبخش انرژی های تجدیدپذیر افغانستان شامل انرژی های آبی، خورشیدی، بادی، و بایوماس است. این کشور دارای پتانسیل بالایی برای انرژی خورشیدی است، با توانایی تولید بیش از ۲۲۲۰۰۰ مگاوات با استفاده از پانل های خورشیدی.^[2]^[6]EnglishThe country has a high potential for solar energy, with the ability to produce over 222,000 megawatts using solar panels.پښتودغه هیواد د لمریز انرژۍ لپاره لوړ ظرفیت لري، د لمریز پینلونو په کارولو سره د ۲۲۲,۰۰۰، میګا واټ څخه ډیر تولید کولو وړتیا سره.دریاین کشور دارای پتانسیل بالایی برای انرژی خورشیدی است، با توانایی تولید بیش از ۲۲۲۰۰۰ مگاوات با استفاده از پانل های خورشیدی. میانگین سالیانه اشعه خورشیدی از ۴ تا ۶.۵ کیلو وات ساعت/متر مربع در روز است، با بیش از ۳۰۰ روز آفتابی در سال.^[1]^[9]EnglishThe average annual solar radiation ranges from 4 to 6.5 kWh/m² per day, with more than 300 sunny days per year.پښتواوسط کلنی لمریز وړانګو د ورځې له ۴ څخه تر ۶.۵ کیلو واټ / متر مربع پورې اړه لري، په کال کې له ۳۰۰ څخه ډیر لمر ورځې لري.دریمیانگین سالیانه اشعه خورشیدی از ۴ تا ۶.۵ کیلو وات ساعت/متر مربع در روز است، با بیش از ۳۰۰ روز آفتابی در سال. انرژی بادی نیز پتانسیل قابل توجهی را با ظرفیت تخمین زده شده بیش از ۶۶۰۰۰ مگاوات ارائه می دهد.^[2]^[6]EnglishWind energy also offers significant potential, with an estimated capacity of over 66,000 megawatts.پښتود باد انرژي هم د پام وړ ظرفیت وړاندې کوي، د اټکل شوي ظرفیت سره چې له ۶۶,۰۰۰، میګا واټ څخه ډیر دی.دریانرژی بادی نیز پتانسیل قابل توجهی را با ظرفیت تخمین زده شده بیش از ۶۶۰۰۰ مگاوات ارائه می دهد. مناطق شرق و شمال افغانستان برای انرژی بادی مناسب ترین مناطق محسوب می شوند.^[8]^[10]EnglishRegions in eastern and northern Afghanistan are considered the most viable for wind power.پښتود افغانستان په ختیځ او شمال کې سیمې د باد د انرژۍ لپاره تر ټولو مناسب ګڼل کیږي.دریمناطق شرق و شمال افغانستان برای انرژی بادی مناسب ترین مناطق محسوب می شوند. علاوه بر این، زیست توده پتانسیل تولید حدود ۴۰۰۰ مگاوات برق را دارد.^[6]^[7]EnglishAdditionally, biomass has the potential to generate approximately 4,000 megawatts of electricity.پښتوسربیره پردې، بایوماس د نږدې ۴,۰۰۰، میګاواټ بریښنا تولید کولو ظرفیت لري.دریعلاوه بر این، زیست توده پتانسیل تولید حدود ۴۰۰۰ مگاوات برق را دارد. در حال حاضر، حدود ۹۰٪ از تقاضا برای انرژی از طریق منابع بیوماس سنتی مانند هیزم و کود حیوانی تامین می شود.^[1]^[11]^[12]EnglishCurrently, about 90% of energy demand is met through traditional biomass sources like firewood and animal manure.پښتواوس مهال، د انرژۍ شاوخوا ۹۰٪ اړتیا د دوديزو بایوماس سرچینو لکه د اور لپاره د لرګیو او د څارویو د کثافاتو له لارې پوره کیږي.دریدر حال حاضر، حدود ۹۰٪ از تقاضا برای انرژی از طریق منابع بیوماس سنتی مانند هیزم و کود حیوانی تامین می شود.

توسعه تاریخی و دوره طلایی (۱۹۵۰ تا ۱۹۷۰)

دوره بین سال های ۱۹۵۰ تا اواسط دهه ۱۹۷۰ به عنوان عصر طلایی توسعه برق آبی در افغانستان در نظر گرفته می شود.^[13]EnglishThe period between 1950 and the mid-1970s is considered the golden era of hydropower development in Afghanistan.پښتود ۱۹۵۰ او ۱۹۷۰ کلونو تر منځ دوره په افغانستان کې د اوبو د بریښنا د پراختیا زرین دور ګڼل کیږي.دریدوره بین سال های ۱۹۵۰ تا اواسط دهه ۱۹۷۰ به عنوان عصر طلایی توسعه برق آبی در افغانستان در نظر گرفته می شود. در این مدت، سرمایه گذاری های قابل توجهی در زیرساخت های انرژی کشور انجام شد.^[13]EnglishDuring this time, significant investments were made in the country's energy infrastructure.پښتود دې وخت په جریان کې، د هیواد په انرژي زیربنا کې د پام وړ پانګوونې ترسره شوې.دریدر این مدت، سرمایه گذاری های قابل توجهی در زیرساخت های انرژی کشور انجام شد. سد های مقیاس بزرگ با کمک فنی اتحاد جماهیر شوروی و ایالات متحده ساخته شدند.^[13]EnglishLarge-scale dams were constructed with technical assistance from the Soviet Union and the United States.پښتود شوروي اتحاد او متحده ایالاتو له تخنیکي مرستې سره په لویه کچه بندونه جوړ شوي.دریسد های مقیاس بزرگ با کمک فنی اتحاد جماهیر شوروی و ایالات متحده ساخته شدند. پروژه های کلیدی آغاز شده در این دوره شامل سد کجکی در منطقه کجکی در ولایت هلمند و سد ناگلو در منطقه ساروبی در ولایت کابل است.^[2]^[13]EnglishKey projects initiated during this period include the Kajaki Dam in the Kajaki District of Helmand Province and the Naghlu Dam in the Sarobi District of Kabul Province.پښتوپدې موده کې پیل شوي کلیدي پروژې د هلمند ولایت په کجکي ولسوالۍ کې د کجکي بند او د کابل ولایت په سروبي ولسوالۍ کې د ناګلو بند شامل دي.دریپروژه های کلیدی آغاز شده در این دوره شامل سد کجکی در منطقه کجکی در ولایت هلمند و سد ناگلو در منطقه ساروبی در ولایت کابل است.

حوضه های اصلی رودخانه ها و منابع آب

افغانستان به پنج حوضه اصلی رودخانه و ۴۲ حوضه فرعی تقسیم شده است.^[14]EnglishAfghanistan is divided into five major river basins and 42 sub-basins.پښتوافغانستان په پنځو لویو سیندونو او ۴۲ فرعي حوضونو ویشل شوی دی.دریافغانستان به پنج حوضه اصلی رودخانه و ۴۲ حوضه فرعی تقسیم شده است. این سیستم ها کل جریان سالانه آب سطحی حدود ۷۵ میلیارد متر مکعب دارند.^[14]EnglishThese systems have a total annual surface water flow of approximately 75 billion cubic meters.پښتودا سیسټمونه د شاوخوا ۷۵ ملیارد مکعب متره کلنۍ سطحي اوبو جریان لري.دریاین سیستم ها کل جریان سالانه آب سطحی حدود ۷۵ میلیارد متر مکعب دارند. آمو داریا یک منبع آب مهم است و پتانسیل آن برای تولید برق آبی قابل توجه است.^[15]^[24]EnglishThe Amu Darya is a major water resource, and its potential for hydropower is significant.پښتوامو دریا د اوبو لوی سرچینه ده، او د دې د هایډرو پاور لپاره ظرفیت د پام وړ دی.دریآمو داریا یک منبع آب مهم است و پتانسیل آن برای تولید برق آبی قابل توجه است. رودخانه هلمند همچنین منابع آب ضروری را برای مناطق جنوبی فراهم می کند.^[16]^[25]EnglishThe Helmand River also provides essential water resources for the southern regions.پښتوهلمند سیند د سویلي سیمو لپاره د اوبو اړین سرچینې هم چمتو کوي.دریرودخانه هلمند همچنین منابع آب ضروری را برای مناطق جنوبی فراهم می کند. هندوکش کوه، پوشیده از برف، در حال حاضر میزبان تاسیسات برق آبی است که برای تولید ۳۰۴ مگاوات طراحی شده است، که در حال حاضر ۱۸۳ مگاوات تولید می شود.^[1]^[5]EnglishThe Hindu Kush mountains, covered in snow, currently host hydropower facilities designed to produce 304 megawatts, of which 183 megawatts are currently produced.پښتود هندوکش غرونه، په واورې پوښل شوي، اوس مهال د ۳۰۴ میګاواټ تولید لپاره ډیزاین شوي هایډرو الیکټریک تاسیسات کوربه کوي، چې اوس مهال یې ۱۸۳ میګاواټ تولید شوي.دریهندوکش کوه، پوشیده از برف، در حال حاضر میزبان تاسیسات برق آبی است که برای تولید ۳۰۴ مگاوات طراحی شده است، که در حال حاضر ۱۸۳ مگاوات تولید می شود.

زیرساخت ها و ظرفیت های فعلی

با این حال، افغانستان تقریباً ۸۰۰ مگاوات برق را از ایران، تاجیکستان، ترکمنستان و ازبکستان وارد می کند که سالانه بین ۲۵۰ تا ۲۸۰ میلیون دالر هزینه می کند.^[2]^[4]^[17]EnglishHowever, Afghanistan imports roughly 800 megawatts of electricity from Iran, Tajikistan, Turkmenistan, and Uzbekistan, costing the country between $250 and $280 million annually.پښتوپه هرصورت، افغانستان له ایران، تاجکستان، ترکمنستان او ازبکستان څخه شاوخوا ۸۰۰ میګاواټ بریښنا واردوي، چې په کال کې د ۲۵۰ او ۲۸۰ ملیون ډالرو ترمنځ لګښت لري.دریبا این حال، افغانستان تقریباً ۸۰۰ مگاوات برق را از ایران، تاجیکستان، ترکمنستان و ازبکستان وارد می کند که سالانه بین ۲۵۰ تا ۲۸۰ میلیون دالر هزینه می کند. سد ناگلو یکی از بزرگ ترین سد های کشور است که برق را به ولایت کابل، ولایت ننگرهار و ولایت کاپیسا فراهم می کند.^[2]EnglishThe Naghlu Dam is one of the largest in the country, providing electricity to Kabul Province, Nangarhar Province, and Kapisa Province.پښتود ناګلو بند په هیواد کې یو له ترټولو لوی دی، چې کابل ولایت، ننګرهار ولایت، او کاپیسا ولایت ته بریښنا چمتو کوي.دریسد ناگلو یکی از بزرگ ترین سد های کشور است که برق را به ولایت کابل، ولایت ننگرهار و ولایت کاپیسا فراهم می کند. سد کجکی تا ۱۵۱ مگاوات برق را برای ولایت هلمند و ولایت قندهار فراهم می کند.^[2]^[8]EnglishThe Kajaki Dam provides up to 151 megawatts of electricity to Helmand Province and Kandahar Province.پښتود کجکي بند د هلمند ولایت او کندهار ولایت ته تر ۱۵۱ میګاواټ بریښنا چمتو کوي.دریسد کجکی تا ۱۵۱ مگاوات برق را برای ولایت هلمند و ولایت قندهار فراهم می کند.

مایکرو هیدرولیک در دهکده های دورافتاده

از انرژی های مایکرو هیدرولیکی برای تامین برق به روستاهای دورافتاده افغانستان استفاده می شود. (MHP ها)^[1]^[6]^[18] این سیستم ها برای تامین روشنایی اساسی یا گرمایش آب برای خانوارها در مناطق روستایی که شبکه ملی هنوز در دسترس نیست، طراحی شده اند.^[1]^[14] یک پروژه توسط ایالات متحده نیروی انجینری ارتش روی آموزش، تولید و نصب این نیروگاه های مایکرو هیدرولیک تمرکز کرده است.^[6] این ابتکارات با هدف بهبود فرهنگ جوامع روستایی با اتصال آنها به منابع محلی انرژی انجام می شود.^[6]

چالش ها و پتانسیل های آینده

افغانستان در توسعه منابع برق آبی اش با چندین چالش مواجه است، از جمله فقدان تکنالوژی پیشرفته زمین شناسی برای برخی از مکان های سد.^[19]EnglishAfghanistan faces several challenges in developing its hydropower resources, including a lack of advanced geological surveying technology for some dam locations.پښتوافغانستان د خپلو هیدرولیک انرژۍ سرچینو په پراختیا کې له څو ننګونو سره مخ دی، پشمول د ځینو بندونو ځایونو لپاره د پرمختللي جیولوژیکي سروې ټیکنالوژۍ نشتوالی.دریافغانستان در توسعه منابع برق آبی اش با چندین چالش مواجه است، از جمله فقدان تکنالوژی پیشرفته زمین شناسی برای برخی از مکان های سد. زمین کوهستانی، در حالی که پتانسیل بالایی را فراهم می کند، گسترش شبکه ملی برق را پیچیده می کند.^[5]^[14]^[20]EnglishThe mountainous terrain, while providing high potential, complicates the expansion of the national electricity grid.پښتوغرنۍ سیمه، پداسې حال کې چې لوړ ظرفیت چمتو کوي، د ملي بریښنا شبکې پراختیا پیچلې کوي.دریزمین کوهستانی، در حالی که پتانسیل بالایی را فراهم می کند، گسترش شبکه ملی برق را پیچیده می کند. تغییرات آب و هوایی و گرمایش جهانی منجر به کاهش جریان آب های سطحی در سال های اخیر شده است.^[14]EnglishClimate change and global warming have led to a reduction in surface water flows in recent years.پښتود اقلیم بدلون او نړیواله تودوخه په وروستیو کلونو کې د سطحي اوبو جریان کمولو لامل شوي.دریتغییرات آب و هوایی و گرمایش جهانی منجر به کاهش جریان آب های سطحی در سال های اخیر شده است. علاوه بر این، کشور باید استفاده از آب برای برق آبی را با نیاز به آبیاری و امنیت ملی متعادل نماید.^[4]^[21]^[22]EnglishAdditionally, the country must balance water usage for hydropower with needs for irrigation and national security.پښتوسربیره پردې، هیواد باید د اوبو بریښنا لپاره د اوبو کارول د اوبو لګولو او ملي امنیت اړتیاو سره متوازن کړي.دریعلاوه بر این، کشور باید استفاده از آب برای برق آبی را با نیاز به آبیاری و امنیت ملی متعادل نماید. برای پاسخگویی به تقاضای پیش بینی شده آینده ۱۰،۰۰۰ مگاوات، افغانستان به دنبال کمک فنی از کشورهای همسایه است تا زیرساخت های سد خود را گسترش دهد.^[2]^[14]EnglishTo meet a projected future demand of 10,000 megawatts, Afghanistan is seeking technical assistance from neighboring countries to expand its dam infrastructure.پښتوافغانستان د خپلو بندونو د زیربنا د پراختیا لپاره د ګاونډیو هیوادونو څخه تخنیکي مرستې په لټه کې دی ترڅو د راتلونکي لپاره د ۱۰،۰۰۰ میګاواټو اټکل شوې غوښتنې پوره کړي.دریبرای پاسخگویی به تقاضای پیش بینی شده آینده ۱۰،۰۰۰ مگاوات، افغانستان به دنبال کمک فنی از کشورهای همسایه است تا زیرساخت های سد خود را گسترش دهد. پیش بینی می شود که پروژه CASA-۱۰۰۰ پس از تکمیل ۳۰۰ مگاوات برق اضافی را به افغانستان ارائه دهد.^[2]^[23]EnglishThe CASA-1000 project is expected to provide an additional 300 megawatts of electricity to Afghanistan upon completion.پښتوتمه کیږي چې د CASA-۱۰۰۰ پروژه به د بشپړیدو وروسته افغانستان ته ۳۰۰ میګاواټ اضافي بریښنا چمتو کړي.دریپیش بینی می شود که پروژه CASA-۱۰۰۰ پس از تکمیل ۳۰۰ مگاوات برق اضافی را به افغانستان ارائه دهد.