انسیکلوپدیا افغانیکاEncyclopædia Afghanica

تاریخ · جغرافیا · مردم · فرهنگ · مکان‌ها · زبان‌هاخط زمانیشجره‌نامه‌هافرهنگکتابخانه

کمپانی هند شرقی

شرکت هند شرقی بریتانیایی (EIC) یک شرکت سهام انگلیسی و بعداً بریتانیایی بود که در سال ۱۶۰۰ تاسیس شد و در سال ۱۸۷۴ منحل شد.[1]EnglishThe British East India Company (EIC) was an English, and later British, joint-stock company founded in 1600 and dissolved in 1874.پښتوبرتانیا د ختیځ هند شرکت (EIC) یو انګلیسي، او وروسته بریتانیا، د سټاک شرکت و چې په ۱۶۰۰ کې تاسیس شوی او په ۱۸۷۴ کې منحل شوی.دریشرکت هند شرقی بریتانیایی (EIC) یک شرکت سهام انگلیسی و بعداً بریتانیایی بود که در سال ۱۶۰۰ تاسیس شد و در سال ۱۸۷۴ منحل شد. این برای تجارت در اقیانوس هند تاسیس شد و در ابتدا هند شرقی را هدف قرار داد و بعداً به شرق آسیا گسترش یافت.[1]EnglishIt was established for trade in the Indian Ocean, initially targeting the East Indies and later expanding into East Asia.پښتودا په هندي سمندر کې د سوداګرۍ لپاره رامینځته شوی، په پیل کې د ختیځ هندوستان په نښه کول او وروسته ختیځ آسیا ته پراخه کول.دریاین برای تجارت در اقیانوس هند تاسیس شد و در ابتدا هند شرقی را هدف قرار داد و بعداً به شرق آسیا گسترش یافت. این شرکت از یک شرکت تجاری به یک نیروی امپریالیستی قدرتمند تبدیل شد که بخش های بزرگی از شبه قاره هند را کنترل می کرد.[1][2]EnglishThe company evolved from a commercial enterprise into a powerful imperial force that controlled large parts of the Indian subcontinent.پښتودا شرکت د سوداګریزې ادارې څخه یو پیاوړي امپراتوري ځواک ته وده ورکړه چې د هند د فرعي براعظم لویې برخې کنټرولوي.دریاین شرکت از یک شرکت تجاری به یک نیروی امپریالیستی قدرتمند تبدیل شد که بخش های بزرگی از شبه قاره هند را کنترل می کرد. در اوج خود، یکی از بزرگترین شرکت های جهان بود و نیروهای مسلح خود را حفظ می کرد که در یک نقطه شامل حدود ۲۶۰،۰۰۰ سرباز بود.[1][3]EnglishAt its peak, it was one of the largest corporations in the world and maintained its own armed forces, which at one point included approximately 260,000 soldiers.پښتوپه خپل اوج کې، دا په نړۍ کې یو له لوی شرکتونو څخه و او خپل وسله وال ځواکونه یې ساتل، چې په یو وخت کې شاوخوا ۲۶۰,۰۰۰، عسکر پکې شامل وو.دریدر اوج خود، یکی از بزرگترین شرکت های جهان بود و نیروهای مسلح خود را حفظ می کرد که در یک نقطه شامل حدود ۲۶۰،۰۰۰ سرباز بود.

بنیاد و انحصار

این شرکت پس از یک منشور سلطنتی که توسط ملکه الیزابت اول در ۳۱ دسامبر ۱۶۰۰ اعطا شد، تشکیل شد.[1][4][5]EnglishThe company was formed following a royal charter granted by Queen Elizabeth I on December 31, 1600.پښتودغه کمپنۍ د ۱۶۰۰ کال د دسمبر په ۳۱مه د ملکې الیزابت لومړۍ له خوا د یوې شاهي منشور له مخې جوړه شوې وه.دریاین شرکت پس از یک منشور سلطنتی که توسط ملکه الیزابت اول در ۳۱ دسامبر ۱۶۰۰ اعطا شد، تشکیل شد. این شرکت در ابتدا به عنوان یک گروه از تجار از لندن که به دنبال تجارت در اقیانوس هند بودند، سازماندهی شد.[4][6]EnglishThe company was initially organized as a group of merchants from London seeking to trade in the Indian Ocean.پښتودا شرکت په پیل کې د لندن څخه د سوداګرو ډلې په توګه تنظیم شوی و چې په هندي بحر کې سوداګري غواړي.دریاین شرکت در ابتدا به عنوان یک گروه از تجار از لندن که به دنبال تجارت در اقیانوس هند بودند، سازماندهی شد. در مراحل اولیه، این شرکت در درجه اول بر تجارت متمرکز بود و قصد ایجاد یک امپراطوری را نداشت.[3][4]EnglishIn its early stages, the company focused primarily on trade and did not intend to establish an empire.پښتوپه لومړیو پړاوونو کې، شرکت په عمده توګه په سوداګرۍ تمرکز وکړ او د امپراتورۍ رامینځته کولو اراده یې نه درلوده.دریدر مراحل اولیه، این شرکت در درجه اول بر تجارت متمرکز بود و قصد ایجاد یک امپراطوری را نداشت.

گسترش امپراطوری در هند

اهداف این شرکت در طول قرن ۱۸ به سمت گسترش قلمرو تغییر کرد زیرا تعداد امپراطوری مغول کاهش یافت.[4]EnglishThe company's objectives shifted toward territorial expansion during the 18th century as the Mughal Empire declined.پښتود شرکت اهدافو د ۱۸ پیړۍ په جریان کې د ځمکنۍ پراختیا په لور حرکت وکړ ځکه چې مغلو امپراتورۍ کم شو.دریاهداف این شرکت در طول قرن ۱۸ به سمت گسترش قلمرو تغییر کرد زیرا تعداد امپراطوری مغول کاهش یافت. این شروع به رقابت با رقبای فرانسوی کرد که منجر به درگیری هایی مانند جنگ های کارناتیک در دهه های ۱۷۴۰ و ۱۷۵۰ شد.[4][12][13]EnglishIt began to compete with French rivals, leading to conflicts such as the Carnatic Wars in the 1740s and 1750s.پښتودا د فرانسوي سیالانو سره سیالي پیل کړه، چې د ۱۷۴۰ او ۱۷۵۰ لسیزو کې د کارناټیک جګړو په څیر شخړو ته لار هواروي.دریاین شروع به رقابت با رقبای فرانسوی کرد که منجر به درگیری هایی مانند جنگ های کارناتیک در دهه های ۱۷۴۰ و ۱۷۵۰ شد. کنترول منطقه بنگال و قدرت سیاسی قابل توجهی در هند بعد از پیروزی های بریتانیایی در نبرد های پلاسی و بوکسار تضمین شد.[4]EnglishControl of the Bengal region and significant political power in India were secured following British victories at the battles of Plassey and Buxar.پښتوپه هند کې د بنګال د سیمې کنټرول او د پام وړ سیاسي ځواک د پلاسي او بکسر په جګړو کې د برتانیا بریا وروسته خوندي شو.دریکنترول منطقه بنگال و قدرت سیاسی قابل توجهی در هند بعد از پیروزی های بریتانیایی در نبرد های پلاسی و بوکسار تضمین شد. این شرکت به تدریج مالکیت خود را در سراسر شبه قاره هند گسترش داد، یا مستقیماً یا از طریق حاکمان محلی که با معاهدات به این شرکت وابسته بودند.[4]EnglishThe company gradually expanded its holdings across the Indian subcontinent, either directly or through local rulers who were tied to the company by treaties.پښتودغه شرکت په تدریجي ډول د هند په نیمه وچې کې خپل ملکیتونه پراخ کړل، یا په مستقیم ډول یا د ځایی واکمنانو له لارې چې د تړونونو له مخې شرکت سره تړلي وو.دریاین شرکت به تدریج مالکیت خود را در سراسر شبه قاره هند گسترش داد، یا مستقیماً یا از طریق حاکمان محلی که با معاهدات به این شرکت وابسته بودند. در اواسط دهه ۱۷۰۰ و اوایل دهه ۱۸۰۰، این شرکت نیمی از تجارت جهانی را تشکیل می داد، به ویژه در کالاهایی مانند پنبه، ابریشم، نیلوفر، ادویه جات، چای و تریاک.[1]EnglishBy the mid-1700s and early 1800s, the company accounted for half of the world's trade, specifically in commodities such as cotton, silk, indigo, spices, tea, and opium.پښتود ۱۷۰۰ لسیزې په مینځ کې او د ۱۸۰۰ لسیزې په پیل کې، شرکت د نړۍ د سوداګرۍ نیمایي برخه درلوده، په ځانګړي توګه په توکو کې لکه پنبه، ورېښمو، انډیګو، مصالحې، چای، او تریاک.دریدر اواسط دهه ۱۷۰۰ و اوایل دهه ۱۸۰۰، این شرکت نیمی از تجارت جهانی را تشکیل می داد، به ویژه در کالاهایی مانند پنبه، ابریشم، نیلوفر، ادویه جات، چای و تریاک.

منافع ستراتیژیک در افغانستان

این شرکت هند را به عنوان یک بخش مهم امپراطوری بریتانیایی می دید و حفاظت از آن را در اولویت قرار می داد.[7]EnglishThe company viewed India as a critical component of the British Empire, making its protection a paramount priority.پښتودغه شرکت هند ته د برتانیا د امپراتورۍ د یوې مهمې برخې په توګه کتل، چې د هغې ساتنه یې تر ټولو لومړیتوب درلود.دریاین شرکت هند را به عنوان یک بخش مهم امپراطوری بریتانیایی می دید و حفاظت از آن را در اولویت قرار می داد. به دلیل موقعیت استراتژیک افغانستان بین هند و امپراطوری روسیه، این شرکت به دنبال اطمینان از ماندن یک امیر طرفدار بریتانیایی در تخت افغانستان بود.[7]EnglishDue to Afghanistan's strategic position between India and the Russian Empire, the company sought to ensure a pro-British emir remained on the Afghan throne.پښتود هند او روسي امپراتورۍ ترمنځ د افغانستان د ستراتیژیک موقعیت له امله، شرکت هڅه وکړه چې ډاډ ترلاسه کړي چې د برتانیا پلوه امیر د افغانستان په تخت کې پاتې شو.دریبه دلیل موقعیت استراتژیک افغانستان بین هند و امپراطوری روسیه، این شرکت به دنبال اطمینان از ماندن یک امیر طرفدار بریتانیایی در تخت افغانستان بود. این شرکت در چندین ایالت همسایه، از جمله نپال، برمه و پارس مداخله کرد.[8]EnglishThe company intervened in several neighboring states, including Nepal, Burma, and Persia.پښتودغه شرکت د نیپال، برما او فارس په ګډون په څو ګاونډیو ایالتونو کې مداخله وکړه.دریاین شرکت در چندین ایالت همسایه، از جمله نپال، برمه و پارس مداخله کرد.

جنگ نخست انگلستان و افغانستان (۱۸۳۸ تا ۱۸۴۲)

جنگ جنگ نخست بین انگلستان و افغانستان بین کمپانی هند شرقی بریتانیایی و کمپانی امارت افغانستان (۱۸۲۳ تا ۱۹۲۶) انجام شد.[9]EnglishThe First Anglo-Afghan War was fought between the British East India Company and the Emirate of Afghanistan.پښتود لومړۍ انګلیسي - افغان جګړه جګړه د برتانیا د ختیځ هند شرکت او د افغانستان امارت (۱۸۲۳ تر ۱۹۲۶) ترمنځ وشوه.دریجنگ جنگ نخست بین انگلستان و افغانستان بین کمپانی هند شرقی بریتانیایی و کمپانی امارت افغانستان (۱۸۲۳ تا ۱۹۲۶) انجام شد. بریتانیایی ها انگیزه داشتند تا افغانستان را کنترل کنند تا از گسترش روسیه در جنوب آسیا جلوگیری کنند.[7][9]EnglishThe British were motivated to control Afghanistan to prevent Russian expansion into South Asia.پښتوبرتانویان د افغانستان د کنټرول لپاره هڅول شوي وو ترڅو سویلي آسیا ته د روسیې د پراختیا مخه ونیسي.دریبریتانیایی ها انگیزه داشتند تا افغانستان را کنترل کنند تا از گسترش روسیه در جنوب آسیا جلوگیری کنند. الکساندر برنس به عنوان افسر سیاسی اصلی شرکت در افغانستان در جریان این درگیری فعالیت می کرد.[10]EnglishAlexander Burnes served as the company's chief political officer in Afghanistan during this conflict.پښتوالکساندر برنس د دې جګړې په جریان کې په افغانستان کې د شرکت د سیاسي مشر په توګه دنده ترسره کوله.دریالکساندر برنس به عنوان افسر سیاسی اصلی شرکت در افغانستان در جریان این درگیری فعالیت می کرد.

عقب نشینی از کابل

در طول جنگ، یک قیام در سال کابل، ویلیام الفینستون را مجبور کرد تا به سمت گارنیسون بریتانیایی در جلال اباد عقب نشینی کند.[14]EnglishDuring the war, an uprising in Kabul forced William Elphinstone to fall back toward the British garrison at Jalalabad.پښتود جګړې په جریان کې، په کابل کې پاڅون ویلیم ایلفینسټون دې ته اړ کړ چې په جلال اباد کې د برتانیا ګارنیشن په لور بیرته راشي.دریدر طول جنگ، یک قیام در سال کابل، ویلیام الفینستون را مجبور کرد تا به سمت گارنیسون بریتانیایی در جلال اباد عقب نشینی کند. عقب نشینی از کابل (۱۸۴۲) بعدی در اوایل سال ۱۸۴۲ رخ داد.[15]EnglishThe subsequent Retreat from Kabul (1842) occurred in early 1842.پښتوراتلونکی کابل څخه وتل (۱۸۴۲) د ۱۸۴۲ په پیل کې پیښ شو.دریعقب نشینی از کابل (۱۸۴۲) بعدی در اوایل سال ۱۸۴۲ رخ داد. این عقب نشینی به عنوان یک تحقیر قابل توجه برای امپراطوری بریتانیا در نظر گرفته شد و به شدت شهرت آن را تلخ کرد.[11]EnglishThe withdrawal was considered a significant humiliation for the British Empire and severely tarnished its reputation.پښتودا وتل د برتانوي امپراتورۍ لپاره د پام وړ ذلت ګ په پام کې نیول شويل کیده او د هغې شهرت یې سخت خراب کړ.دریاین عقب نشینی به عنوان یک تحقیر قابل توجه برای امپراطوری بریتانیا در نظر گرفته شد و به شدت شهرت آن را تلخ کرد.

انحلال و میراث

نقش این شرکت در حکومت هند در سال ۱۸۵۸ پس از شورش هند در سال ۱۸۵۷ به پایان رسید.[4]EnglishThe company's role in governing India concluded in 1858 following the Indian Rebellion of 1857.پښتود هند په حکومت کولو کې د شرکت رول د ۱۸۵۷ د هندي بغاوت وروسته په ۱۸۵۸ کې پای ته ورسید.درینقش این شرکت در حکومت هند در سال ۱۸۵۸ پس از شورش هند در سال ۱۸۵۷ به پایان رسید. قانون حکومت هند ۱۸۵۸ منجر به کنترول مستقیم تاج بریتانیایی از هند، پاکستان، بنگلادش و میانمار به عنوان British Raj شد.[1][2]EnglishThe Government of India Act 1858 resulted in the British Crown assuming direct control of India, Pakistan, Bangladesh, and Myanmar as the British Raj.پښتود هند د حکومت قانون د ۱۸۵۸ په پایله کې د برتانیا تاج د British Raj په توګه د هند، پاکستان، بنګله دیش او میانمار مستقیم کنټرول په غاړه واخیست.دریقانون حکومت هند ۱۸۵۸ منجر به کنترول مستقیم تاج بریتانیایی از هند، پاکستان، بنگلادش و میانمار به عنوان British Raj شد. با وجود مداخله مکرر دولت، این شرکت با مشکلات ملی مکرر مواجه بود.[1]EnglishDespite frequent government intervention, the company faced recurring financial difficulties.پښتود حکومت له مکررو مداخلو سره سره، دغه شرکت له تکراري ملي ستونزو سره مخامخ و.دریبا وجود مداخله مکرر دولت، این شرکت با مشکلات ملی مکرر مواجه بود. قانون بازپرداخت سود سهام هند شرقی در سال ۱۸۷۳ منجر به انحلال رسمی این شرکت در تاریخ ۱ جون ۱۸۷۴ شد.[1][4]EnglishThe East India Stock Dividend Redemption Act of 1873 led to the formal dissolution of the company on June 1, 1874.پښتود ۱۸۷۳ د ختیځ هند سټاک ګټې اخیستنې بیرته اخیستنې قانون د جون په ۱، ۱۸۷۴ کې د شرکت رسمي تحلیل لامل شو.دریقانون بازپرداخت سود سهام هند شرقی در سال ۱۸۷۳ منجر به انحلال رسمی این شرکت در تاریخ ۱ جون ۱۸۷۴ شد. در زمان انحلال، وظایف اداری و نیروهای نظامی شرکت توسط دستگاه رسمی امپراطوری بریتانیا جذب شده بود.[1][4]EnglishAt the time of dissolution, the company's administrative functions and military forces had been absorbed by the official machinery of the British Empire.پښتود منحل کیدو په وخت کې، د شرکت اداري دندې او نظامي ځواکونه د بریتانیا امپراتورۍ رسمي ماشین لخوا جذب شوي و.دریدر زمان انحلال، وظایف اداری و نیروهای نظامی شرکت توسط دستگاه رسمی امپراطوری بریتانیا جذب شده بود.

منابع

  1. East India Company - Wikipedia
  2. East India Company - World History Encyclopedia
  3. East India Company | History, John Company, Battle of Plassey, Definition, & Facts | Britannica
  4. کمپانی هند شرقی بریتانیا - ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
  5. تاسیس کمپانی هند شرقی
  6. The East India Company | History Decoded
  7. First Afghan War | National Army Museum
  8. Armies of the East India Company | National Army Museum
  9. First Anglo-Afghan War - World History Encyclopedia
  10. First Anglo-Afghan War - Wikipedia
  11. Britain's Retreat from Kabul 1842 - Historic UK
  12. Carnatic Wars | Anglo-French, Mughal, Maratha | Britannica
  13. Carnatic Wars | History | Research Starters | EBSCOhost
  14. Elphinstone's 1842 Kabul Retreat During the First Anglo-Afghan War - Warfare History Network
  15. Timeline of the 1842 retreat from Kabul - The History Press