انسیکلوپدیا افغانیکاEncyclopædia Afghanica

تاریخ · جغرافیا · مردم · فرهنگ · مکان‌ها · زبان‌هاخط زمانیشجره‌نامه‌هافرهنگکتابخانه

سلسله سادوزای

سلسله سدوزای خانه حاکم سال امپراطوری دورانی بود که حاکمیت افغانستان را در سال ۱۷۴۷ تاسیس کرد.[1]EnglishThe Sadozai dynasty was the ruling house of the Durrani Empire, establishing Afghan sovereignty in 1747.پښتود سادوزي سلسله د دراني امپراتورۍم کال د واکمنۍ کورنۍ وه، چې په ۱۷۴۷م کال کې یې د افغانستان حاکمیت رامنځته کړ.دریسلسله سدوزای خانه حاکم سال امپراطوری دورانی بود که حاکمیت افغانستان را در سال ۱۷۴۷ تاسیس کرد. همچنین به عنوان سدوزای ها شناخته می شود، سلسله توسط احمد شاه درانی در قندهار تاسیس شد.[1][2]EnglishAlso known as the Sadozais, the dynasty was founded by Ahmad Shah Durrani at Kandahar.پښتود سډوزایز په نوم هم پیژندل کیږي، سلسله په احمد شاه دراني کې په کندهار کې تاسیس شوې.دریهمچنین به عنوان سدوزای ها شناخته می شود، سلسله توسط احمد شاه درانی در قندهار تاسیس شد.

منشاء و سلطنت سدوزای

سلسله نسب سدوزای ها ریشه در سلسله پاپالزای گروه عبدیلی پشتون ها دارد.[1][3]EnglishThe lineage of the Sadozais is rooted in the Popalzai line of the Abdali group of Pashtuns.پښتود سدوزايانو نسب د پښتنو د ابدالي ډلې په پوپلزي کرښه کې ريښه لري.دریسلسله نسب سدوزای ها ریشه در سلسله پاپالزای گروه عبدیلی پشتون ها دارد. قبل از تاسیس امپراطوری، یک سلطنتی سدوزای بین سال های ۱۷۱۶ تا ۱۷۳۲ وجود داشت.[4][5]EnglishBefore the establishment of the empire, a Sadozai Sultanate existed between 1716 and 1732.پښتود امپراتورۍ له تاسیس څخه دمخه، د ۱۷۱۶ او ۱۷۳۲ ترمینځ د سډوزای سلطانیت شتون درلود.دریقبل از تاسیس امپراطوری، یک سلطنتی سدوزای بین سال های ۱۷۱۶ تا ۱۷۳۲ وجود داشت. این دوره قبل از ظهور امپراطوری دورانی وسیع تر تحت رهبری احمد شاه دورانی بود.[4][5]EnglishThis period preceded the rise of the broader Durrani Empire under Ahmad Shah Durrani's leadership.پښتودا دوره د احمد شاه دراني تر مشرۍ لاندې د پراخه دراني امپراتورۍ له راپورته کیدو څخه مخکې وه.دریاین دوره قبل از ظهور امپراطوری دورانی وسیع تر تحت رهبری احمد شاه دورانی بود.

ظهور احمدشاه درانی

او با متحد کردن قبیله های مختلف پشتون به قدرت دست یافت.[1]EnglishHe achieved power by uniting the various Pashtun tribes.پښتوهغه د پښتنو د مختلفو قبایلو د یوځای کولو له لارې واک ترلاسه کړ.دریاو با متحد کردن قبیله های مختلف پشتون به قدرت دست یافت. او قادر به تاسیس پادشاهی سادوزای بود.[1][2]EnglishHe was able to establish the Sadozai Kingdom.پښتوهغه د دې وړتیا درلوده چې د سډوزای سلطنت رامینځته کړي.دریاو قادر به تاسیس پادشاهی سادوزای بود.

گسترش امپراطوری دورانی

تحت رهبری حاکمان سادوزای، امپراطوری دورانی به طور قابل توجهی گسترش یافت.[1][6]EnglishUnder the leadership of the Sadozai rulers, the Durrani Empire expanded significantly.پښتود سادوزای واکمنانو تر مشرۍ لاندې، دراني امپراتورۍ د پام وړ پراخه شو.دریتحت رهبری حاکمان سادوزای، امپراطوری دورانی به طور قابل توجهی گسترش یافت. سلسله یک دولت متمرکز را تاسیس کرد که به زبان فارسی برای بوروکراسی و زبان پشتو به عنوان زبان اصلی تکیه می کرد.[1]EnglishThe dynasty established a centralized state that relied on Persian for bureaucracy and Pashto as the primary language.پښتوسلسله یو مرکزي دولت رامینځته کړ چې د بیوروکراسۍ لپاره په فارسي او پښتو ژبه کې د لومړنۍ ژبې په توګه تکیه کوله.دریسلسله یک دولت متمرکز را تاسیس کرد که به زبان فارسی برای بوروکراسی و زبان پشتو به عنوان زبان اصلی تکیه می کرد. امپراطوری نیز با پایبندی به اسلام سنی مشخص می شد.[1]EnglishThe empire was also characterized by its adherence to Sunni Islam.پښتوامپراتورۍ هم د سني اسلام سره د هغې د پابندۍ لخوا مشخص شوی و.دریامپراطوری نیز با پایبندی به اسلام سنی مشخص می شد.

درگیری های داخلی و جانشینی

سلسله با پویایی های داخلی مختلف در رابطه با رهبری و کنترول منطقه ای روبرو شد.[4][5]EnglishThe dynasty faced various internal dynamics regarding leadership and regional control.پښتوسلسله د مشرتابه او سیمه ایز کنټرول په اړه مختلف داخلي متحرکاتو سره مخامخ وه.دریسلسله با پویایی های داخلی مختلف در رابطه با رهبری و کنترول منطقه ای روبرو شد. بعد از احمد شاه دورانی، تیمور شاه درانی به عنوان حاکم خدمت کرد و از سال ۱۷۷۲ تا زمان مرگ او در سال ۱۷۹۳ حکومت کرد.[1]EnglishFollowing Ahmad Shah Durrani, Timur Shah Durrani served as a ruler, governing from 1772 until his death in 1793.پښتود احمد شاه دراني په تعقیب، تيمور شاه دراني د واکمن په توګه دنده ترسره کړه، چې په ۱۷۷۲ کې د هغه تر مرګ پورې په ۱۷۹۳ کې حکومت وکړ.دریبعد از احمد شاه دورانی، تیمور شاه درانی به عنوان حاکم خدمت کرد و از سال ۱۷۷۲ تا زمان مرگ او در سال ۱۷۹۳ حکومت کرد.

سقوط سلسله

سلسله سادوزای در نهایت در ۲۸ اپریل ۱۸۵۶ منحل شد.[1]EnglishThe Sadozai dynasty eventually dissolved on 28 April 1856.پښتود سادوزای سلسله په پای کې په ۲۸ اپریل ۱۸۵۶ کې منحل شوه.دریسلسله سادوزای در نهایت در ۲۸ اپریل ۱۸۵۶ منحل شد. آخرین حاکم سلسله در زمینه امپراطوری سلطان شاهپور دورانی بود.[1]EnglishThe final ruler of the dynasty in the context of the empire was Sultan Shahpur Durrani.پښتود امپراتورۍ په شرایطو کې د کورنۍ وروستی واکمن سلطان شاهپور دراني و.دریآخرین حاکم سلسله در زمینه امپراطوری سلطان شاهپور دورانی بود. در حالیکه اقتدار مرکزی سلسله در امپراطوری کاهش یافت، محمد-یوسف میرزا دورانی همچنان به حکومت خود در سال های هرات (۱۷۹۳ تا ۱۸۶۳) ادامه داد.[1]

منابع

  1. Durrani dynasty
  2. Sadozai - Wikipedia
  3. Popalzai - Wikipedia
  4. Durrani Empire - Wikipedia
  5. History of the Jews in Afghanistan - Wikipedia
  6. Durrani Empire - New World Encyclopedia