Saffarid Dynasty

به عنوان یکی از اولین سلسله های بومی فارسی که پس از فتح اسلامی ظهور کرد، صفری ها به عنوان بخشی از انترمیزو ایرانی در نظر گرفته می شدند.^[1]^[2]EnglishAs one of the first indigenous Persian dynasties to emerge following the Islamic conquest, the Saffarids were considered part of the Iranian Intermezzo.پښتولکه څنګه چې د لومړي اصلي فارسي سلطنتونو څخه یو چې د اسلامي فتح وروسته راپورته شو، صفاريان د ایراني انټرمیزو برخه ګ په پام کې نیول شويل کیده.دریبه عنوان یکی از اولین سلسله های بومی فارسی که پس از فتح اسلامی ظهور کرد، صفری ها به عنوان بخشی از انترمیزو ایرانی در نظر گرفته می شدند. این سلسله به عنوان یک سلسله سنی ایرانی از سال سیستان مشخص می شود که بر یک منطقه بزرگ شرق ایران با پایتخت خود در زارنج (افغانستان امروزی) حکومت می کرد.^[3]^[4]^[5]EnglishThe dynasty is characterized as a Sunni Iranian dynasty from Sistan that ruled a large area of eastern Iran with its capital at Zaranj (modern-day Afghanistan).پښتودا سلسله د سیستاني څخه د سني ایراني سلسله په توګه ځانګړې شوې چې د ختیځ ایران په لویه سیمه کې یې په زرنج (ننني افغانستان) کې پلازمینه درلوده.دریاین سلسله به عنوان یک سلسله سنی ایرانی از سال سیستان مشخص می شود که بر یک منطقه بزرگ شرق ایران با پایتخت خود در زارنج (افغانستان امروزی) حکومت می کرد.

منشاء در سیستان

سلسله توسط یعقوب بن لیث الصفار، یک پیتل ساز با منشأ شرقی ایرانی تاسیس شد.^[1]^[2]^[6]EnglishThe dynasty was founded by Ya'qub ibn Layth al-Saffar, a coppersmith of eastern Iranian origins.پښتود دې سلسله بنسټ د یعقوب بن لیث الصفار لخوا ایښودل شوی و، چې د ختیځ ایراني اصلي څخه د مسو جوړونکی و.دریسلسله توسط یعقوب بن لیث الصفار، یک پیتل ساز با منشأ شرقی ایرانی تاسیس شد. او به شهر زارنج نقل مکان کرد، جایی که او از تجارت خود به یک آیار تبدیل شد و در نهایت به عنوان یک حاکم مستقل قدرت را به دست گرفت.^[1]^[2]^[3]^[6]EnglishHe moved to the city of Zaranj, where he transitioned from his trade to become an Ayyār and eventually seized power as an independent ruler.پښتوهغه د زرنج ښار ته لاړ، چیرې چې هغه د خپل تجارت څخه د آیار کیدو لپاره بدل شو او په پای کې یې د خپلواک واکمن په توګه واک واخیست.دریاو به شهر زارنج نقل مکان کرد، جایی که او از تجارت خود به یک آیار تبدیل شد و در نهایت به عنوان یک حاکم مستقل قدرت را به دست گرفت. او حدود سال ۸۶۶ کنترول ولایت سیستان را در دست گرفت.^[5]^[7]EnglishHe took control of the Sistan province around 866.پښتوهغه د ۸۶۶ په شاوخوا کې د سیستاني ولایت کنټرول واخیست.دریاو حدود سال ۸۶۶ کنترول ولایت سیستان را در دست گرفت. صفاری ها ادعا می کردند که از سال امپراطوری ساسانی به بعد از آن به سلطنت های کیانی و پیشدادی تعلق دارند.^[2]^[6]EnglishThe Saffarids claimed lineage from the Sasanian Empire, through which they traced their ancestry to the Kayanian and Pishdadian kings.پښتوصفاریانو د ساسانیانو امپراتورۍ څخه د نسب ادعا وکړه، چې له لارې یې دوی د کیانیان او پیشډادیانو پاچاهانو ته خپل نسب تعقیب کړ.دریصفاری ها ادعا می کردند که از سال امپراطوری ساسانی به بعد از آن به سلطنت های کیانی و پیشدادی تعلق دارند. این ادعاها ریشه در اعتقاد به فرر یزدان پادشاهان باستانی ایران داشت.EnglishThese claims were rooted in the belief in the farr-e Yazdan (divine glory) of ancient Iranian monarchs.پښتودا ادعاګانې د لرغونو ایراني پاچاهانو د فرر یزدان په باور کې ریښې لري.دریاین ادعاها ریشه در اعتقاد به فرر یزدان پادشاهان باستانی ایران داشت. (تجلیل الهی)^[2]^[9]

ظهور یعقوب بن لیت

یعقوب بن لیت شروع به گسترش نفوذ خود از پایگاه خود در زارنج کرد.^[1]EnglishYa'qub ibn Layth began expanding his influence from his base in Zaranj.پښتویعقوب بن لیث په زرنج کې د خپلې اډې څخه د خپل نفوذ پراخول پیل کړل.درییعقوب بن لیت شروع به گسترش نفوذ خود از پایگاه خود در زارنج کرد. او بعداً سرزمین هایی از جمله بامیان، بلخ، بادغیس و غور را فتح کرد.^[1]EnglishHe subsequently conquered territories including Bamyan, Balkh, Badghis, and Ghor.پښتوهغه وروسته د بامیان، بلخ، بادغیس، او غور په ګډون سیمې فتح کړې.دریاو بعداً سرزمین هایی از جمله بامیان، بلخ، بادغیس و غور را فتح کرد. این مناطق قبل از اینکه به نام اسلام تسخیر شوند عمدتاً توسط سرداران قبیله ای بودایی اداره می شدند.^[1]^[10]EnglishThese regions were primarily ruled by Buddhist tribal chiefs before being taken in the name of Islam.پښتودا سیمې په عمده توګه د بودایی توکمونو مشرانو لخوا اداره شوې مخکې لدې چې د اسلام په نوم ونیول شي.دریاین مناطق قبل از اینکه به نام اسلام تسخیر شوند عمدتاً توسط سرداران قبیله ای بودایی اداره می شدند. در طول این کمپین ها، یعقوب مقدار قابل توجهی از برده ها و غنایم را تصرف کرد.^[1]^[11]EnglishDuring these campaigns, Ya'qub seized significant quantities of slaves and plunder.پښتود دې کمپاینونو په جریان کې، یعقوب د پام وړ مقدار غلامان او غلا ونیول.دریدر طول این کمپین ها، یعقوب مقدار قابل توجهی از برده ها و غنایم را تصرف کرد.

گسترش به خراسان

سلسله بعد از تسخیر شهر طاهری هرات در سال ۸۷۰ به سمت غرب گسترش یافت.^[1]^[12]EnglishThe dynasty expanded westward after capturing the Tahirid city of Herat in 870.پښتودغه سلسله په ۸۷۰ کال کې د هرات کال د طاهریدیانو د ښار له نیولو وروسته لویدیځ ته پراخه شوه.دریسلسله بعد از تسخیر شهر طاهری هرات در سال ۸۷۰ به سمت غرب گسترش یافت. کمپین یعقوب در منطقه بادغیس منجر به دستگیری خاریجی ها شد که بعداً گروه جاش الشورات را در ارتش او تشکیل دادند.^[1]EnglishYa'qub's campaign in the Badghis region led to the capture of Kharijites, who later formed the Djash al-Shurat contingent in his army.پښتوپه بادغیس سیمه کې د یعقوب کمپاین د خاریجیانو د نیولو لامل شو، څوک چې وروسته د هغه په اردو کې د جاش الشورات کنټینجنټ رامینځته کړ.دریکمپین یعقوب در منطقه بادغیس منجر به دستگیری خاریجی ها شد که بعداً گروه جاش الشورات را در ارتش او تشکیل دادند. سپس تمرکز خود را روی خراسان، خوزستان، کرمان و فارس متمرکز کرد.^[1]EnglishHe then turned his focus toward Khorasan, Khuzestan, Kerman, and Fars.پښتوهغه بیا د خراسان، خوزستان، کرمان، او فارس په لور خپل تمرکز بدل کړ.دریسپس تمرکز خود را روی خراسان، خوزستان، کرمان و فارس متمرکز کرد. در سال ۸۷۳، صفاری ها با سرنگونی سلسله طاهری ها، خراسان را به خود ملحق کردند.^[1]^[8]EnglishIn 873, the Saffarids annexed Khorasan by overthrowing the Tahirid dynasty.پښتوپه ۸۷۳ کې، صفاریانو د خراسان سره ضمیمه کړه چې د طاهرید سلسله یې نسکور کړه.دریدر سال ۸۷۳، صفاری ها با سرنگونی سلسله طاهری ها، خراسان را به خود ملحق کردند. در زمان مرگ او، فتوحات او شامل دره کابل، توخارستان، مکران، کرمان، فارس و خراسان بود.^[1]EnglishBy the time of his death, his conquests included the Kabul Valley, Tokharistan, Makran, Kerman, Fars, and Khorasan.پښتود هغه د مړینې په وخت کې، د هغه فتحو کې د کابل دره، توخارستان، مکران، کرمان، فارس، او خراسان شامل وو.دریدر زمان مرگ او، فتوحات او شامل دره کابل، توخارستان، مکران، کرمان، فارس و خراسان بود. او همچنین تقریباً به بغداد رسید، اگرچه در نهایت توسط نیروهای عباسی مغلوب شد.^[1]EnglishHe also nearly reached Baghdad, though he was ultimately defeated by the Abbasid forces.پښتوهغه نږدې بغداد ته هم ورسید، که څه هم هغه په پای کې د عباسیانو ځواکونو لخوا مات شو.دریاو همچنین تقریباً به بغداد رسید، اگرچه در نهایت توسط نیروهای عباسی مغلوب شد. خلافت عباسی ها بالاخره او را به عنوان حاکم سیستان، فارس و کرمان به رسمیت شناخت.^[1]EnglishThe Abbasid Caliphate eventually recognized him as the governor of Sistan, Fars, and Kerman.پښتود عباسیانو خلافت په پای کې هغه د سیستان، فارس او کرمان د والي په توګه وپیژندل.دریخلافت عباسی ها بالاخره او را به عنوان حاکم سیستان، فارس و کرمان به رسمیت شناخت.

قدرت اقتصادی و نظامی

صفاری ها یک پایگاه برای گسترش تهاجمی هم به سمت شرق و هم به سمت غرب از زارنج ایجاد کردند.^[1]^[12]EnglishThe Saffarids established a base for aggressive expansion both eastward and westward from Zaranj.پښتوصفاریانو د زرنج څخه ختیځ او لویدیځ دواړو ته د تیري پراختیا لپاره اډه جوړه کړه.دریصفاری ها یک پایگاه برای گسترش تهاجمی هم به سمت شرق و هم به سمت غرب از زارنج ایجاد کردند. آنها در سال دره پنجشیر از معدن نقره برای ضرب سکه های نقره استفاده کردند.^[1]^[8]EnglishThey exploited silver mines in the Panjshir Valley to mint silver coins.پښتودوی په پنجشیر دره کې د سپینو زرو کانونو څخه ګټه پورته کړه ترڅو د سپینو زرو سکې جوړې کړي.دریآنها در سال دره پنجشیر از معدن نقره برای ضرب سکه های نقره استفاده کردند. به نام سلسله، سکه ها در حدود ۸۷۰ میلادی پس از تسخیر شهر در کابل صادر شدند.^[1]EnglishIn the name of the dynasty, coins were issued in Kabul around 870 CE following the capture of the city.پښتود سلطنت په نوم، سکې د ښار له نیولو وروسته شاوخوا ۸۷۰ میلادی په کابل کې خپرې شوې.دریبه نام سلسله، سکه ها در حدود ۸۷۰ میلادی پس از تسخیر شهر در کابل صادر شدند. این سکه ها بر اساس سبک هندو شاهی طراحی شده بودند و یک گوساله دراز کشیده با افسانه های ناگاری را نشان می داد.^[1]^[13]EnglishThese coins were modeled on the Hindu Shahi style and featured a recumbent bull with Nagari legends.پښتودا سکې د هندو شاهي سټایل ماډل شوي او د ناګاري افسانو سره یو پروت بیل ښیې.دریاین سکه ها بر اساس سبک هندو شاهی طراحی شده بودند و یک گوساله دراز کشیده با افسانه های ناگاری را نشان می داد. یعقوب بن لیت دستور داد که در قصر او فقط به زبان فارسی صحبت شود و برای صحبت کردن به زبان عربی مجازات هایی را وضع کرد. او همچنین به حمایت از شاعران متعدد مشهور بود.^[2]^[2]EnglishYa'qub ibn Layth mandated that only Persian be spoken in his palace, imposing penalties for speaking Arabic. He was also known to support numerous poets.پښتویعقوب بن لیث امر وکړ چې یوازې په فارسي ژبه د هغه په ماڼۍ کې خبرې وشي، د عربي ژبې د ویلو لپاره یې سزاګانې وضع کړې. هغه د ډیری شاعرانو ملاتړ کولو لپاره هم پیژندل شوی و.درییعقوب بن لیت دستور داد که در قصر او فقط به زبان فارسی صحبت شود و برای صحبت کردن به زبان عربی مجازات هایی را وضع کرد. او همچنین به حمایت از شاعران متعدد مشهور بود.

سقوط سلسله

تسلط سلسله بعد از مرگ یعقوب بن لیت شروع به کاهش کرد.^[1]EnglishThe dynasty's dominance began to decline after the death of Ya'qub ibn Layth.پښتود یعقوب بن لیث له مړینې وروسته د کورنۍ واکمنۍ کمیدل پیل کړل.دریتسلط سلسله بعد از مرگ یعقوب بن لیت شروع به کاهش کرد. برادر و جانشین او، عمرو بن الایت، در نبرد بلخ در سال ۹۰۱ توسط سامانیان شکست خورد.^[1]EnglishHis brother and successor, Amr ibn al-Layth, was defeated by the Samanids at the Battle of Balkh in 901.پښتود هغه ورور او جانشین، عمرو بن الایت، په ۹۰۱ کې د بلخ په جګړه کې د سامانیانو لخوا مات شو.دریبرادر و جانشین او، عمرو بن الایت، در نبرد بلخ در سال ۹۰۱ توسط سامانیان شکست خورد. این شکست منجر به از دست دادن خراسان به امپراطوری سامانید شد.^[1]EnglishThis defeat resulted in the loss of Khorasan to the Samanid Empire.پښتود دې ماتې په پایله کې د سامانیډ امپراتورۍ ته د خراسان ضایع کیدو پایله درلوده.دریاین شکست منجر به از دست دادن خراسان به امپراطوری سامانید شد. صفری ها بعداً به ولایت های فارس، کرمان و سیستان محدود شدند.^[1]EnglishThe Saffarids were subsequently reduced to the provinces of Fars, Kerman, and Sistan.پښتوصفاريان وروسته د فارس، کرمان، او سیستان ولایتونو ته راټیټ شول.دریصفری ها بعداً به ولایت های فارس، کرمان و سیستان محدود شدند. تحت حکومت طاهر بن محمد بن عمرو (۹۰۱ تا ۹۰۸)، سلسله برای حفظ کنترول بر فارس به جنگ با عباسی ها ادامه داد.^[1]EnglishUnder Tahir ibn Muhammad ibn Amr (901-908), the dynasty continued to fight the Abbasids to maintain control over Fars.پښتود طاهر بن محمد بن عمرو (۹۰۱ تر ۹۰۸) په واکمنۍ کې، سلسله د فارس کنټرول ساتلو لپاره د عباسیانو سره جګړې ته دوام ورکړ.دریتحت حکومت طاهر بن محمد بن عمرو (۹۰۱ تا ۹۰۸)، سلسله برای حفظ کنترول بر فارس به جنگ با عباسی ها ادامه داد. با این حال، یک جنگ داخلی در سیستان در سال ۹۰۸ بین طاهر و یک مدعی به نام الایت بن علی شروع شد.^[1]EnglishHowever, a civil war erupted in Sistan in 908 between Tahir and a pretender named al-Layth ibn Ali.پښتوپه هرصورت، په سیستان کې په ۹۰۸ کې د طاهر او د الایت بن علي په نوم د یوه ادعا کونکي ترمینځ کورنۍ جګړه پیل شوه.دریبا این حال، یک جنگ داخلی در سیستان در سال ۹۰۸ بین طاهر و یک مدعی به نام الایت بن علی شروع شد. این سلسله در نهایت به تابع سامانی ها و جانشینان آنها تبدیل شد.^[1]EnglishThe dynasty eventually became vassals of the Samanids and their successors.پښتودغه سلسله په پای کې د سامانیانو او د هغوی د جانشینانو تابعین شول.دریاین سلسله در نهایت به تابع سامانی ها و جانشینان آنها تبدیل شد. آخرین حاکم سلسله خلف بن احمد بود که تا سال های ۱۰۰۲/۱۰۰۳ سلطنت کرد.^[1]^[2]EnglishThe final ruler of the dynasty was Khalaf ibn Ahmad, who reigned until 1002/1003.پښتود کورنۍ وروستی واکمن خلف بن احمد و، چې تر ۱۰۰۲/۱۰۰۳ پورې یې واکمني کوله.دریآخرین حاکم سلسله خلف بن احمد بود که تا سال های ۱۰۰۲/۱۰۰۳ سلطنت کرد.