انسیکلوپدیا افغانیکاEncyclopædia Afghanica

تاریخ · جغرافیا · مردم · فرهنگ · مکان‌ها · زبان‌هاخط زمانیشجره‌نامه‌هاواژه‌نامهکتابخانه

زارانج

زارنج یک شهر در جنوب غربی افغانستان است که به عنوان پایتخت ولایت نمروز عمل می کند.[1][2]EnglishZaranj is a city in southwestern Afghanistan that serves as the capital of Nimruz Province.پښتوزرنج د افغانستان په جنوب لویدیځ کې یو ښار دی چې د نیمروز ولایت کال د پلازمینې په توګه کار کوي.دریزارنج یک شهر در جنوب غربی افغانستان است که به عنوان پایتخت ولایت نمروز عمل می کند. این شهر در حوزه قضایی ضلع زارانج واقع شده است.[2]EnglishIt is situated within the jurisdiction of the Zaranj District.پښتودا د زرنج ولسوالۍ په واک کې موقعیت لري.دریاین شهر در حوزه قضایی ضلع زارانج واقع شده است.

ریشه شناسی و جغرافیا

نام زارنج از کلمه پارسی باستانی زارانکا مشتق شده است که به معنی "زمین آبی" است. برخی از سنت های زبانی نشان می دهند که این معنی را دارد "مکان بسیاری از سنگ ها" یا "یک مکان سنگی" در گویش محلی پشتون ها ها.[2][3]EnglishThe name Zaranj is derived from the ancient Old Persian word zaranka, which translates to "waterland." Some linguistic traditions suggest it means "a place of many stones" or "a rocky place" in local Pashtuns dialect.پښتود زرنج نوم د لرغوني فارسي کلمې زارانکا څخه اخیستل شوی، کوم چې د "اوبو ځمکې" په توګه ژباړل شوی. ځینې ژبپوهنې دودونه وړاندیز کوي چې دا په ځایی پښتون لهجې کې "د ډیری ډبرو ځای" یا "د ډبرې ځای" معنی لري.درینام زارنج از کلمه پارسی باستانی زارانکا مشتق شده است که به معنی "زمین آبی" است. برخی از سنت های زبانی نشان می دهند که این معنی را دارد "مکان بسیاری از سنگ ها" یا "یک مکان سنگی" در گویش محلی پشتون ها ها. این نام همچنین با کلمه فارسی زارانج مرتبط است، که به زمین خشک و سنگی این منطقه اشاره دارد.[3]EnglishThe name is also associated with the Persian word zaranj, referring to the arid, stony terrain of the area.پښتونوم د فارسي کلمې زارنج سره هم تړاو لري، چې د سیمې وچې، ډبرې ځمکې ته اشاره کوي.دریاین نام همچنین با کلمه فارسی زارانج مرتبط است، که به زمین خشک و سنگی این منطقه اشاره دارد. در یونانی، این نام تبدیل به درانجیانا شد.[2]EnglishIn Greek, the name became Drangiana.پښتوپه یوناني کې، نوم ډرینګیانا شو.دریدر یونانی، این نام تبدیل به درانجیانا شد.

زارانج در تقاطع مسیرهای تجارتی که آسیای مرکزی، آسیای شرقی و آسیای جنوبی را با خاورمیانه متصل می کند قرار دارد.[2]EnglishZaranj is positioned at the crossroads of trade routes connecting Central Asia, East Asia, and South Asia with the Middle East.پښتوزرنج د سوداګریزو لارو په تقاطع کې موقعیت لري چې مرکزي آسیا، ختیځ آسیا، او سویلي آسیا د مینځني ختیځ سره وصل کوي.دریزارانج در تقاطع مسیرهای تجارتی که آسیای مرکزی، آسیای شرقی و آسیای جنوبی را با خاورمیانه متصل می کند قرار دارد. این شهر از طریق بزرگراه ها به گرگوری و لشکرگاه در شرق، فراه در شمال و مرز مرز بین ایران و افغانستان در غرب متصل است.[2]EnglishIt is connected by highways to Ghurghuri and Lashkargah to the east, Farah to the north, and the Iran border to the west.پښتودا په ختیځ کې د ګورګوري او لشکرګاه، شمال ته فراه، او لویدیز ته د ایران او افغانستان ترمنځ پوله پولې سره د لویو لارو له لارې وصل دی.دریاین شهر از طریق بزرگراه ها به گرگوری و لشکرگاه در شرق، فراه در شمال و مرز مرز بین ایران و افغانستان در غرب متصل است. گذرگاه مرزی پل-ای-ابراهیم در قسمت غربی شهر واقع شده است.[2]EnglishThe Pul-i-Abresham border crossing is located in the western part of the city.پښتود پل ابراهیم سرحدي کراسینګ د ښار په لویدیځه برخه کې موقعیت لري.دریگذرگاه مرزی پل-ای-ابراهیم در قسمت غربی شهر واقع شده است.

تاریخ قدیم و سیستان

تاریخچه زارنج به بیش از ۲۵۰۰ سال قبل باز می گردد.[2]EnglishThe history of Zaranj dates back over 2,500 years.پښتود زرنج تاریخ تر ۲۵۰۰ کاله پخوانۍ ده.دریتاریخچه زارنج به بیش از ۲۵۰۰ سال قبل باز می گردد. از نظر تاریخی بخشی از منطقه سیستان بود.[1][2]EnglishIt was historically part of the Sistan region.پښتودا په تاریخي ډول د سیستاني سیمې برخه وه.دریاز نظر تاریخی بخشی از منطقه سیستان بود. در دوره اخمنی ها، این منطقه با نام درانجیانا شناخته می شد.[2][7]EnglishDuring the Achaemenid period, the region was known as Drangiana.پښتود اچیمینیډ دورې په جریان کې، سیمه د ډرینګیانا په نوم پیژندل شوې وه.دریدر دوره اخمنی ها، این منطقه با نام درانجیانا شناخته می شد. پایتخت اخمنی ها در درانجیان در دهان گولان جنوب شرقی زابل در ایران واقع شده بود.[2]EnglishThe Achaemenid capital of Drangiana was located at Dahan-e Gholaman, southeast of Zabol in Iran.پښتود ډرینګیانا د اچیمینیډ پلازمینه د ایران د زابل په سویل ختیځ کې په دهان ګولامان کې موقعیت درلود.دریپایتخت اخمنی ها در درانجیان در دهان گولان جنوب شرقی زابل در ایران واقع شده بود. بعد از ترک این شهر، نام زارنگ یا زارنج به مراکز اداری بعدی در این منطقه منتقل شد.[2][8]EnglishAfter that city was abandoned, the name Zarang or Zaranj was transferred to subsequent administrative centers in the region.پښتووروسته له هغه چې دا ښار پریښودل شو، د زرینګ یا زرینج نوم په سیمه کې راتلونکو اداري مرکزونو ته لیږدول شوی و.دریبعد از ترک این شهر، نام زارنگ یا زارنج به مراکز اداری بعدی در این منطقه منتقل شد.

قبل از زارنج قرون وسطی، پایتخت سیستان در رام شهرستان واقع شده بود.EnglishPrior to medieval Zaranj, the capital of Sistan was located at Ram Shahristan (Abar shariyar).پښتود منځنۍ پیړۍ د زرنج څخه دمخه، د سیستان پلازمینه په رام شهرستان کې موقعیت درلود.دریقبل از زارنج قرون وسطی، پایتخت سیستان در رام شهرستان واقع شده بود. (بار شریار)[2][4] این سایت از طریق یک کانال از رودخانه هلمند با آب تامین می شد.[2]EnglishThis site was supplied with water by a canal from the Helmand River.پښتو(د بار شريار) دا سایټ د هلمند سیند څخه د کانال لخوا د اوبو سره چمتو شوی و.دری(بار شریار) این سایت از طریق یک کانال از رودخانه هلمند با آب تامین می شد. زمانیکه سد شکسته شد و منطقه از آب محروم شد، مردم سه روز راهپیمایی کردند تا زرنج را تاسیس کنند.[2]EnglishWhen the dam broke and the area was deprived of water, the populace moved three days' march to found Zaranj.پښتوکله چې ډیم مات شو او سیمه د اوبو څخه بې برخې شوه، خلکو د زرنج د موندلو لپاره د دریو ورځو لاریون وکړ.دریزمانیکه سد شکسته شد و منطقه از آب محروم شد، مردم سه روز راهپیمایی کردند تا زرنج را تاسیس کنند. این شهر در نقشه پوتینگر اواخر دوران باستان ظاهر شده است.[2]EnglishThe city appears on the Peutinger Map of late Antiquity.پښتوښار د وروستي لرغوني دورې په پوټینجر نقشه کې څرګندیږي.دریاین شهر در نقشه پوتینگر اواخر دوران باستان ظاهر شده است.

این منطقه در سال ۶۵۲ تحت حاکمیت مسلمانان قرار گرفت وقتی که زارنج به حاکم خراسان تسلیم شد.[2]EnglishThe area came under Muslim rule in 652 when Zaranj surrendered to the governor of Khurāsān.پښتودا سیمه په ۶۵۲ کې د مسلمانانو تر واک لاندې راغله کله چې زرینج د خراسان والي ته تسلیم شو.دریاین منطقه در سال ۶۵۲ تحت حاکمیت مسلمانان قرار گرفت وقتی که زارنج به حاکم خراسان تسلیم شد. یک جامعه مسیحی نستوری در قرن ششم در این شهر ثبت شده است.[2]EnglishA Nestorian Christian community was recorded in the city in the sixth century.پښتوپه شپږمه پیړۍ کې په ښار کې د نیسټورین عیسوي ټولنه ثبت شوې.درییک جامعه مسیحی نستوری در قرن ششم در این شهر ثبت شده است. در انتهای قرن هشتم، یک اسقفستان جیکوبیت زارانج وجود داشت.[2]EnglishBy the end of the eighth century, there was a Jacobite diocese of Zaranj.پښتود اتمې پیړۍ په پای کې، د زرینج یوه جیکوبیت ډیوسیس شتون درلود.دریدر انتهای قرن هشتم، یک اسقفستان جیکوبیت زارانج وجود داشت. در قرن نهم، این شهر به پایتخت Saffarid Dynasty تبدیل شد.[2][9]EnglishIn the 9th century, the city became the capital of the Saffarid dynasty.پښتوپه نهمه پیړۍ کې، ښار د سفارد دودانه پلازمینه شوه.دریدر قرن نهم، این شهر به پایتخت Saffarid Dynasty تبدیل شد. بعداً تحت حکومت غزنوی ها، غوری ها، تریمورید ها و صفوی ها قرار گرفت.[2]EnglishIt later fell under the rule of the Ghaznavids, Ghorids, Trimurids, and Safavids.پښتودا وروسته د غزنویانو، ګوریډز، تریموریډز، او صفویانو تر واک لاندې راغی.دریبعداً تحت حکومت غزنوی ها، غوری ها، تریمورید ها و صفوی ها قرار گرفت. بعد از یک شکست توسط سامانید ها در سال ۹۰۰، صفاری ها اهمیت منطقه ای خود را تا زمانی که توسط محمود غزنی در سال ۱۰۰۳ فتح شدند، از دست دادند.[2]EnglishFollowing a defeat by the Samanids in 900, the Saffarids lost regional importance until being conquered by Mahmud of Ghazni in 1003.پښتوپه ۹۰۰ کې د سامانیانو له خوا د ماتې وروسته، صفاریانو سیمه ایز اهمیت له لاسه ورکړ تر هغه چې په ۱۰۰۳ کې د غزني محمود لخوا فتح شي.دریبعد از یک شکست توسط سامانید ها در سال ۹۰۰، صفاری ها اهمیت منطقه ای خود را تا زمانی که توسط محمود غزنی در سال ۱۰۰۳ فتح شدند، از دست دادند. زارانج بعداً به عنوان پایتخت ملیک های نصرانی (۱۰۲۹ تا ۱۲۲۵) و میهرابانی (۱۲۳۶ تا ۱۵۳۷) نمروز بود.[2]EnglishZaranj subsequently served as the capital for the Nasrid (1029-1225) and Mihrabānid (1236-1537) maliks of Nīmrūz.پښتوزرنج وروسته د نصرین (۱۰۲۹ تر ۱۲۲۵) او میهربانید (۱۲۳۶ تر ۱۵۳۷) د نمروز د ملکونو لپاره د پلازمینې په توګه خدمت وکړ.دریزارانج بعداً به عنوان پایتخت ملیک های نصرانی (۱۰۲۹ تا ۱۲۲۵) و میهرابانی (۱۲۳۶ تا ۱۵۳۷) نمروز بود.

در اوایل قرن ۱۸، شهر توسط قندهاری سلسله هوتک اشغال شد.[2]EnglishIn the early 18th century, the city was captured by the Kandahari Hotak dynasty.پښتود ۱۸ پیړۍ په پیل کې، ښار د کندهاري هوتک سلسله لخوا ونیول شو.دریدر اوایل قرن ۱۸، شهر توسط قندهاری سلسله هوتک اشغال شد. آنها در سال ۱۷۳۸ توسط نادر شاه در سال خراسان از قدرت برکنار شدند.[2]EnglishThey were removed from power in 1738 by Nader Shah of Khorasan.پښتودوی په ۱۷۳۸ کې د خراسان د نادر شاه لخوا له واک څخه لرې کړل شول.دریآنها در سال ۱۷۳۸ توسط نادر شاه در سال خراسان از قدرت برکنار شدند. این شهر در اواسط قرن ۱۸ تحت حکومت خانات کلات قرار گرفت.[2]EnglishThe city came under the Khanate of Kalat in the mid-18th century.پښتوښار د ۱۸ پیړۍ په مینځ کې د کلات خانت لاندې راغی.دریاین شهر در اواسط قرن ۱۸ تحت حکومت خانات کلات قرار گرفت.

ارقام جمعیتی

برآورد جمعیت زارانج با توجه به منبع متفاوت است.[2][5]EnglishPopulation estimates for Zaranj vary by source.پښتود زرنج د نفوس اټکلونه د سرچینې له مخې توپیر لري.دریبرآورد جمعیت زارانج با توجه به منبع متفاوت است. در سال ۲۰۰۴، جمعیت در حدود ۴۹،۸۵۱ نفر تخمین زده شد.[1][5]EnglishIn 2004, the population was estimated at approximately 49,851 people.پښتوپه ۲۰۰۴ کې، نفوس شاوخوا ۴۹,۸۵۱، کسان اټکل شوی و.دریدر سال ۲۰۰۴، جمعیت در حدود ۴۹،۸۵۱ نفر تخمین زده شد. یک سرشماری در سال ۲۰۱۵ یک جمعیت ۱۶۰،۹۰۲ را ثبت کرد.[1]EnglishA 2015 census recorded a population of 160,902.پښتود ۲۰۱۵ سرشمیرنې د ۱۶۰,۹۰۲ نفوس ثبت کړی.درییک سرشماری در سال ۲۰۱۵ یک جمعیت ۱۶۰،۹۰۲ را ثبت کرد. داده های اخیر سال ۲۰۲۵ جمعیت را در ۷۲۲۷۲ نفر تخمین می زند.[2]EnglishMore recent 2025 data estimates the population at 72,272 people.پښتود ۲۰۲۵ ډیر وروستي معلومات د ۷۲,۲۷۲، خلکو نفوس اټکل کوي.دریداده های اخیر سال ۲۰۲۵ جمعیت را در ۷۲۲۷۲ نفر تخمین می زند. تراکم جمعیت تقریباً ۱۵۰۰ نفر در هر کیلومتر مربع است.[2]EnglishThe population density is approximately 1,500 people per km².پښتود نفوس کثافت په هر کیلو متر مربع کې شاوخوا ۱,۵۰۰ خلک دي.دریتراکم جمعیت تقریباً ۱۵۰۰ نفر در هر کیلومتر مربع است. ترکیب جمعیتی شامل بلوچ ها (۴۴٪)، پشتون ها (۳۴٪)، و تاجیک ها (۲۲٪) است.[1][5]EnglishThe demographic composition includes Baloch people (44%), Pashtuns (34%), and Tajiks (22%).پښتوپه ډیموګرافیک ترکیب کې بلوڅان (۴۴٪)، پښتانه (۳۴٪)، او تاجکان (۲۲٪) شامل دي.دریترکیب جمعیتی شامل بلوچ ها (۴۴٪)، پشتون ها (۳۴٪)، و تاجیک ها (۲۲٪) است.

زیرساخت های مدرن و تجارت

زارانج به عنوان یک مرکز شهری اصلی برای ولایت نمروز عمل می کند.[2]EnglishZaranj serves as a primary urban center for Nimruz Province.پښتوزرنج د نیمروز ولایت لپاره د لومړني ښاري مرکز په توګه کار کوي.دریزارانج به عنوان یک مرکز شهری اصلی برای ولایت نمروز عمل می کند. این شهر دارای کارخانه های مختلف، بازارها، مراکز تجاری، پارک های عمومی، بانک ها، هتل ها، رستوران ها، مسجد و بیمارستان ها است.[2]EnglishThe city contains various factories, bazaars, business centers, public parks, banks, hotels, restaurants, mosques, and hospitals.پښتوپه ښار کې مختلف فابریکې، بازارونه، سوداګریز مرکزونه، عامه پارکونه، بانکونه، هوټلونه، رستورانتونه، جوماتونه او روغتونونه شتون لري.دریاین شهر دارای کارخانه های مختلف، بازارها، مراکز تجاری، پارک های عمومی، بانک ها، هتل ها، رستوران ها، مسجد و بیمارستان ها است. این خانه دانشگاه نمروز است که در بخش شرقی شهر واقع شده است.[2]EnglishIt is home to Nimruz University, located in the eastern part of the city.پښتودا د نیمروز پوهنتون کور دی، چې د ښار په ختیځه برخه کې موقعیت لري.دریاین خانه دانشگاه نمروز است که در بخش شرقی شهر واقع شده است. فرودگاه جدید زارانج تقریباً ۲۰ کیلومتر در شرق شهر در کنار بزرگراه دلارام - زارانج واقع شده است.EnglishThe new Zaranj Airport is situated approximately 20 km (12 mi) to the east of the city next to the Delaram-Zaranj Highway.پښتونوی زرنج هوایی ډګر د ډیلارام - زرنج لویې لارې ته څیرمه د ښار ختیځ ته شاوخوا ۲۰ کیلومتره کې موقعیت لري.دریفرودگاه جدید زارانج تقریباً ۲۰ کیلومتر در شرق شهر در کنار بزرگراه دلارام - زارانج واقع شده است. (۱۲ مایل)[2]

دستگیری توسط طالبان

طالبان در ۶ اگست ۲۰۲۱ زارانج را تسخیر کرد.[6][10]EnglishThe Taliban captured Zaranj on 6 August 2021.پښتوطالبانو ډله په ۶ اګست ۲۰۲۱ کې زرنج ونیو.دریطالبان در ۶ اگست ۲۰۲۱ زارانج را تسخیر کرد. مقامات محلی گزارش دادند که تنها اداره ملی امنیت و نیرو های آن قبل از تسلیم شدن درگیر جنگ شدند.EnglishLocal officials reported that only the National Directorate of Security (NDS) and its forces engaged in a fight before surrendering.پښتوځایی چارواکو راپور ورکړی چې یوازې د ملي امنیت ریاست او د هغې ځواکونه د تسلیم کیدو دمخه په جګړه کې ښکیل دي.دریمقامات محلی گزارش دادند که تنها اداره ملی امنیت و نیرو های آن قبل از تسلیم شدن درگیر جنگ شدند. (NDS ها)[6]

منابع

  1. زرنج - ويکيبيديا
  2. Zaranj - Wikipedia
  3. Zaranj (definition and history) - Wisdom Library
  4. Zaranj Facts for Kids
  5. Zaranj District - Wikipedia
  6. Capture of Zaranj - Wikipedia
  7. Drangiana - Livius.org
  8. Zaranj - Jatland Wiki
  9. Saffarid dynasty | History, Founder, & Facts - Britannica
  10. Afghanistan war: Taliban capture regional capital Zaranj - BBC News