مجلس ملی افغانستان (زبان پشتو: ملی شورا، دریایی ها: شورای ملی) در بین سال های ۱۹۳۱ تا ۲۰۲۱ به شکل های مختلف به عنوان قوه مقننه ملی افغانستان فعالیت می کرد.[1][2] این در دوره های پادشاهی، جمهوری، کمونیستی و لیبرال دموکراتیک تاریخ کشور فعالیت می کرد.[1][3] این مجمع یک نهاد دو اتاقی بود که شامل مسرانو جرگا ها (خانه بزرگان) و ولسی جرگه (خانه مردم) بود.[1][2]
تکامل تاریخی
منشأ مجلس ملی را می توان به عصر سال امان الله خان بر میگرداند، که تاسیس چنین نهاد را در مقررات اساسی دولت خود گنجانده بود.[1][4] با این حال، این مجمع در زمان حکومت او عمدتاً مشورتی بود.[1] در زمان نادیر خان، پارلمان به مجمع ملی و شورای اشراف سازماندهی شد.[1][5] اولین دوره مجلس ملی در ۱۸ سانبولا ۱۳۱۰ هجری شمسی با ۱۱۱ عضو آغاز شد و در خانه سلام در ارگ گردهم آمد.[1][5]
بین این دوره و کودتای داود خان، مجمع برای سیزده دوره قانونگذاری فعالیت کرد، که در آن بیشتر نمایندگان به جای انتخاب شده بودند.[1] پس از کودتا، داود خان مجلس ملی را منحل کرد و قصد داشت یک نهاد یک مجلس را به نام ملی جرگه تاسیس کند که هیچ وقت عملیاتی را آغاز نکرد.[1] مجلس ملی بعداً در دوران حکومت نجیب الله دوباره تشکیل شد و فقط یک دوره دوم آورد.[1] افغانستان تا زمان تاسیس جمهوری اسلامی بدون قدرت قانون گذاری باقی ماند.[1]
ساختار و نقش های قانونی
مجلس ملی به عنوان بالاترین ارگان قانونگذاری عمل می کرد و اراده مردم و منافع ملت را نمایندگی می کرد.[2][6] این از ۳۵۲ صندلی تشکیل شده بود: ۲۵۰ برای ولسی جرگه و ۱۰۲ برای میزرانو جرگه.[1][2]
تصویب، اصلاح یا لغو قوانین یا فرمان های قانونی.[1][2]
- تائید برنامه های توسعه اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و تکنالوژیکی.[1][2]
- تائید بودجه دولت و مجوز برای وام ها.[1][2]
- ایجاد، اصلاح یا لغو واحدهای اداری.[1][2]
- تصویب معاهدات و موافقت نامه های بین المللی یا لغو عضویت افغانستان در آنها.[1][2]
نامزد ها برای این مجلس باید حداقل ۲۵ سال سن داشته باشند، شهروند باشند، رای دهندگان ثبت شده باشند، و از هرگونه اتهام جنایت علیه بشریت آزاد باشند.[2]
میزرانو جرگا از یک ترکیب از اعضاء انتخابی و انتخابی تشکیل شده بود.[2] یک سوم از ۳۴ عضو آن توسط شوراهای منطقه ای، یک سوم توسط شوراهای استانی و یک سوم توسط رئیس جمهور نامزد شده بودند.[2] نامزد های رئیس جمهور کرزی توسط یک هیئت مستقل تحت حمایت سازمان ملل بررسی شدند و باید ۵۰٪ از آنها زن بودند.[2]
دوره های سلطنتی و جمهوری
این مجمع از طریق تغییرات سیاسی مختلف، از جمله دوره سلطنت و دوره های بعدی جمهوری، فعالیت می کرد.[1][3] بین سال های ۱۹۹۲ تا ۲۰۰۵ به دلیل جنگ در حال انجام، به طور موثر تعلیق شد.[2] پس از فروپاشی اولین رژیم طالبان، در سال ۲۰۰۵ دوباره تشکیل شد.[2]
این مجلس در ۱۵ اگست ۲۰۲۱ زمانی که گروه طالبان دوباره کنترول کشور را بدست آورد، منحل شد.[2] پس از انحلال، قدرت قانون گذاری به شورای رهبری منتقل شد.[2] در می ۲۰۲۲، طالبان مجلس ملی و چندین سازمان سابق دولتی دیگر را به دلیل بحران ملی از اولین بودجه ملی خارج کرد.[2][6]
کتابخانه مجلس ملی
کتابخانه مجلس ملی یک نهاد تخصصی است که به نیازهای قوه مقننه اختصاص داده شده است.[7] این ساختمان رسماً در ۱۰ اپریل ۲۰۰۶ افتتاح شد.[7] کتابخانه به عنوان یک مرکز ملی برای اسناد، اطلاعات و جمع آوری فعالیت می کند.[7]
منابع
- شورای ملی افغانستان - ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
- National Assembly (Afghanistan) - Wikipedia
- د افغانستان ملي شورا - ويکيپېډيا
- د افغانستان ملي شورا؛ مخينه او راتلونکې ننګونې
- نخسین مجلس شورای ملی افغانستان چگونه تشکیل شد؟ - BBC
- Afghanistan - Constitutional history of - ConstitutionNet
- History of the National Assembly of Afghanistan