انسیکلوپدیا افغانیکاEncyclopædia Afghanica

تاریخ · جغرافیا · مردم · فرهنگ · مکان‌ها · زبان‌هاخط زمانیشجره‌نامه‌هافرهنگکتابخانه

قبیله بارکزی

سلسله بارکزی یک قبیله برجسته پشتون است که در افغانستان و جنوب شرقی ایران واقع شده است.[1][2][3][4]EnglishThe Barakzai are a prominent Pashtun tribe located in Afghanistan and southeastern Iran.پښتوبارکزي سلسله یو مشهور پښتون قبیله ده چې په افغانستان او سویل ختیځ ایران کې موقعیت لري.دریسلسله بارکزی یک قبیله برجسته پشتون است که در افغانستان و جنوب شرقی ایران واقع شده است. این قبیله جزء اصلی کنفدراسیون دورانی است که به طور خاص به شاخه زیراک تعلق دارد.[1][2][3]EnglishThe tribe is a major component of the Durrani confederation, specifically belonging to the Zirak branch.پښتوقبیله د دراني کنفدراسیون یوه لویه برخه ده، په ځانګړي توګه د زیراک څانګې پورې اړه لري.دریاین قبیله جزء اصلی کنفدراسیون دورانی است که به طور خاص به شاخه زیراک تعلق دارد. آنها در درجه اول بخاطر نفوذ مهم تاریخی و سیاسی شان در منطقه شناخته شده اند.[2][3]EnglishThey are primarily known for their significant historical and political influence in the region.پښتودوی په لومړي سر کې په سیمه کې د دوی د پام وړ تاریخي او سیاسي نفوذ لپاره پیژندل شوي.دریآنها در درجه اول بخاطر نفوذ مهم تاریخی و سیاسی شان در منطقه شناخته شده اند.

ریشه شناسی و منشأ

نام بارکزی از کلمات زبان پشتو بارک و زای گرفته شده است که به معنی "پسر بارک" است.[2][4][5]EnglishThe name Barakzai is derived from the Pashto words Barak and Zay, meaning "son of Barak".پښتود بارکزي نوم د پښتو ژبه کلمو بارک او زای څخه اخیستل شوی، چې معنی یې "د بارک زوی" ده.درینام بارکزی از کلمات زبان پشتو بارک و زای گرفته شده است که به معنی "پسر بارک" است. در فولکلور پشتون، نام های باراک، الاک و پوپل با سه برادر که قبیله های مختلف را تاسیس کرده اند مرتبط است.[1]EnglishIn Pashtun folklore, the names Barak, Alak, and Popol are associated with three brothers who founded different tribes.پښتوپه پښتون فولکلور کې، د بارک، الک، او پوپل نومونه د دریو ورو وروڼهو سره تړاو لري چې بیلابیل قبیلې یې تاسیس کړې.دریدر فولکلور پشتون، نام های باراک، الاک و پوپل با سه برادر که قبیله های مختلف را تاسیس کرده اند مرتبط است.

توزیع جغرافیایی

جمعیت بارکزی به طور گسترده در سراسر افغانستان و ایران توزیع شده اند.[1][4]EnglishBarakzai populations are widely distributed across Afghanistan and Iran.پښتود برکزي نفوس په افغانستان او ایران کې په پراخه کچه ویشل شوي دي.دریجمعیت بارکزی به طور گسترده در سراسر افغانستان و ایران توزیع شده اند. در افغانستان، آنها در ولایت های مختلف، از جمله قندهار و مناطق بین هرات و قندهار واقع شده اند.[2][3]EnglishIn Afghanistan, they are situated in various provinces, including Kandahar and the areas between Herat and Kandahar.پښتوپه افغانستان کې، دوی په مختلفو ولایتونو کې موقعیت لري، په شمول د کندهار او د هرات او کندهار ترمنځ سیمې.دریدر افغانستان، آنها در ولایت های مختلف، از جمله قندهار و مناطق بین هرات و قندهار واقع شده اند. آنها همچنان در منطقه سیستان در جنوب شرقی ایران حضور دارند.[1]EnglishThey also have a presence in the Sistan region of southeastern Iran.پښتودوی د ایران په سویل ختیځ کې په سیستاني سیمه کې هم شتون لري.دریآنها همچنان در منطقه سیستان در جنوب شرقی ایران حضور دارند.

در ایران، یک گروه از قبیله در سال های سیستان و گذرگاه بولان در اواسط قرن ۱۳ میلادی ساکن شدند.[1][6]EnglishIn Iran, a group of the tribe settled in Sistan and Balochistan during the mid-13th century.پښتوپه ایران کې، د قوم یوه ډله د ۱۳ پیړۍ په مینځ کې په سیستاني او بولان تېرېدل کې میشته شوه.دریدر ایران، یک گروه از قبیله در سال های سیستان و گذرگاه بولان در اواسط قرن ۱۳ میلادی ساکن شدند. این گروه های ایرانی از نظر تاریخی به عنوان بارانزهی یا بارانزهی شناخته می شدند.[1][7]EnglishThese Iranian groups were historically known as Baranzahi or Baranzahi.پښتودا ایراني ډلې په تاریخي ډول د باران زاهیانو یا باران زاهیانو په نوم پیژندل شوي.دریاین گروه های ایرانی از نظر تاریخی به عنوان بارانزهی یا بارانزهی شناخته می شدند. بعضی شاخه های قبیله نیز در ولایت گذرگاه بولان پاکستان سکونت دارند.[1][2]EnglishSome branches of the tribe also reside in the Balochistan Province of Pakistan.پښتود قبیلې ځینې څانګې د پاکستان په بولان تېرېدل ولایت کې هم اوسېږي.دریبعضی شاخه های قبیله نیز در ولایت گذرگاه بولان پاکستان سکونت دارند.

نقش تاریخی در افغانستان

بعد از ترور پیندا خان، سرداران بارکزی تحت فرمان دوست محمد خان، سلسله سادوزای را برکنار کردند و حکومت خود را تاسیس کردند.[2]EnglishFollowing the assassination of Painda Khan, Barakzai chiefs under Dost Muhammad Khan ousted the Sadozai Dynasty and established their own rule.پښتود پاینډا خان تر وژل کیدو وروسته، د دوست محمد خان لاندې بارکزي مشرانو سادوزای سلسله لرې کړ او خپله واکمني یې رامینځته کړه.دریبعد از ترور پیندا خان، سرداران بارکزی تحت فرمان دوست محمد خان، سلسله سادوزای را برکنار کردند و حکومت خود را تاسیس کردند. از سال ۱۸۲۶ تا ۱۹۷۸، بیشتر حاکمان افغانستان به دو شاخه سلسله بارکزی تعلق داشتند که از زیر قبیله محمدی نژاد بودند.[2][8]EnglishFrom 1826 to 1978, most rulers of Afghanistan belonged to the two branches of the Barakzai Dynasty, which descended from the Muhammadzai sub-tribe.پښتود ۱۸۲۶ څخه تر ۱۹۷۸ پورې، د افغانستان ډیری واکمنان د بارکزي سلسله دوه څانګو پورې اړه درلوده، کوم چې د محمدي فرعي ټبر څخه راوتلی و.دریاز سال ۱۸۲۶ تا ۱۹۷۸، بیشتر حاکمان افغانستان به دو شاخه سلسله بارکزی تعلق داشتند که از زیر قبیله محمدی نژاد بودند.

این قبیله از نظر تاریخی دارای زمین و ثروت قابل توجهی بود و به عنوان نماینده شاه در تمام ولایت ها خدمت می کرد.[1]EnglishThe tribe historically held significant land and wealth, serving as representatives of the Shah in all provinces.پښتوقبیله په تاریخي ډول د پام وړ ځمکه او شتمني درلوده، چې په ټولو ولایتونو کې د شاه استازو په توګه خدمت کوي.دریاین قبیله از نظر تاریخی دارای زمین و ثروت قابل توجهی بود و به عنوان نماینده شاه در تمام ولایت ها خدمت می کرد. در طول دهه جنگ شوروی-افغانستان، اعضای قبیله در گروه های مختلف مجاهدین دخیل بودند، اگرچه گاهی اوقات اصطکاک داخلی قبیله رخ می داد، مانند نزاع بین قبیله بارکزی و قبیله اچاکزی.[3]EnglishDuring the Soviet-Afghan War, members of the tribe were involved in various mujahideen groups, though internal tribal friction sometimes occurred, such as the falling out between the Barakzai and the Achakzai tribe.پښتود شوروي او افغانستان جګړه په جریان کې، د قبیلې غړي په بیلابیلو مجاهدینو ډلو کې ښکیل وو، که څه هم ځینې وختونه داخلي قبیلوي شخړې پیښیږي، لکه د بارکزي او اڅکزي قبیلې ترمینځ.دریدر طول دهه جنگ شوروی-افغانستان، اعضای قبیله در گروه های مختلف مجاهدین دخیل بودند، اگرچه گاهی اوقات اصطکاک داخلی قبیله رخ می داد، مانند نزاع بین قبیله بارکزی و قبیله اچاکزی.

روابط با قبایل دیگر

در حالیکه آنها از نظر تاریخی برجسته بودند، پایان سیستم فئودالی منجر به کاهش اعتبار سابق آنها شد.[1]EnglishWhile they were historically prominent, the end of the feudal system led to a decline in their former prestige.پښتوپداسې حال کې چې دوی په تاریخ کې مشهور وو، د فیوډال سیسټم پای د دوی پخواني وقار کې کموالی لامل شو.دریدر حالیکه آنها از نظر تاریخی برجسته بودند، پایان سیستم فئودالی منجر به کاهش اعتبار سابق آنها شد. آنها همچنان با اسحاقزایی ها و دیگر قبایل محلی در مناطق مختلف تعامل داشته اند.[4]EnglishThey have also interacted with the Isahqzai and other local tribes in various districts.پښتودوی په بیلابیلو ولسوالیو کې د عیسیقزایی او نورو ځایی قبایلو سره هم اړیکه نیولې ده.دریآنها همچنان با اسحاقزایی ها و دیگر قبایل محلی در مناطق مختلف تعامل داشته اند.

نفوذ سیاسی

زیر قبیله محمدی ها قوی ترین شاخه برکزی ها هستند.[2]EnglishThe Muhammadzai sub-tribe is the most powerful branch of the Barakzai.پښتود محمدزايي فرعي ټبر د برکزي تر ټولو ځواکمن څانګه ده.دریزیر قبیله محمدی ها قوی ترین شاخه برکزی ها هستند. این سلسله چندین رهبر برجسته از جمله شیر علی خان، امیر یعقوب خان، عبدالرحمن خان و امیر حبیب الله خان را تولید کرد.[2]EnglishThis lineage produced several prominent leaders, including Emir Sher Ali Khan, Emir Yaqub Khan, Abdur Rahman Khan, and Emir Habibullah Khan.پښتودې سلسله څو مشهور مشران تولید کړل، پشمول د شېر علي خان، امیر یعقوب خان، عبدالرحمن خان، او امیر حبیب الله خان.دریاین سلسله چندین رهبر برجسته از جمله شیر علی خان، امیر یعقوب خان، عبدالرحمن خان و امیر حبیب الله خان را تولید کرد. این سلسله همچنین شامل امیر امان الله خان بود که بعداً پادشاه افغانستان شد.[2]EnglishThe dynasty also included Emir Amanullah Khan, who later became the King of Afghanistan.پښتوپه دې سلسله کې امیر امان الله خان هم شامل و، چې وروسته د افغانستان پاچا شو.دریاین سلسله همچنین شامل امیر امان الله خان بود که بعداً پادشاه افغانستان شد.

تاثیر بارکزی با سیاست اجتناب از خشونت و تمرین سخاوت مشخص شد که به آنها کمک کرد تا در مناطق مختلف پذیرفته شوند.[1]EnglishThe Barakzai's influence was characterized by a policy of avoiding violence and practicing magnanimity, which helped them gain acceptance across various regions.پښتود بارکزي نفوذ د تاوتریخوالي څخه د مخنیوي او سخاوت تمرین کولو پالیسي لخوا مشخص شوی، کوم چې دوی سره مرسته کړې چې په مختلفو سیمو کې منل شوي.دریتاثیر بارکزی با سیاست اجتناب از خشونت و تمرین سخاوت مشخص شد که به آنها کمک کرد تا در مناطق مختلف پذیرفته شوند. در زمان های مدرن، تسلط سیاسی قبیله به دلیل از دست دادن حمایت یک حاکم علی کاهش یافته است.[1]EnglishIn modern times, the tribe's political dominance has diminished due to the loss of the support of a supreme ruler.پښتوپه عصري وختونو کې، د قوم سیاسي تسلط د لوړې واکمنې د ملاتړ له لاسه ورکولو له امله کم شوی.دریدر زمان های مدرن، تسلط سیاسی قبیله به دلیل از دست دادن حمایت یک حاکم علی کاهش یافته است.

منابع

  1. بارکزی (طایفه) - ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
  2. Barakzai - Wikipedia
  3. The Other Side of the Mountain: Mujahideen Tactics in the Soviet-Afghan War/Chapter 11
  4. 07KABUL2130
  5. Surname Barakzai: Meaning Origin Variants - iGENEA
  6. Afghanistan at War
  7. مرکز پژوهش‌های ایرانی و اسلامی - بارکزایی | دائرةالمعارف بزرگ اسلامی
  8. Bārakzay dynasty | Afghan History, Rulers & Dynasties | Britannica