سدوزای ها

منشاء و نژاد

سلسله نسب سدوزای در کنفدراسیون قبیله ای پشتون های دورانی ریشه دارد.^[1][3][5]EnglishThe lineage of the Sadozai is rooted in the Durrani Pashtuns tribal confederation.پښتود سډوزای نسل د دراني پښتانه قبیلوي کنفدراسیون کې ریښې لري.دریسلسله نسب سدوزای در کنفدراسیون قبیله ای پشتون های دورانی ریشه دارد. خود قبیله سدوزای شاخه ای از قبیله پوپالزای است.^[5]EnglishThe Sadozai tribe itself is a branch of the Popalzai tribal group.پښتود سادوزای قبیله پخپله د پاپالزای قبیلي ډلې یوه څانګه ده.دریخود قبیله سدوزای شاخه ای از قبیله پوپالزای است. به طور سنتی گفته می شود که این قبیله از سدو خان، یک رئیس با نفوذ قرن ۱۷ که "خدای افغان ها" نامیده می شد، سرچشمه می گیرد. سلسله سادوزای در سال ۱۷۴۷ توسط احمد شاه درانی در قندهار تاسیس شد.^[1][2][3] سلسله در سال ۱۸۶۳ سقوط کرد.^[4]EnglishThe dynasty collapsed in 1863.پښتودغه سلسله په ۱۸۶۳ کال کې له منځه ولاړه.دریسلسله در سال ۱۸۶۳ سقوط کرد. احمد شاه پسر محمد زمان و برادر کوچک ذوالفقار خان سدوزای بود.^[6]EnglishAhmad Shah was the son of Muhammad Zaman and the younger brother of Zulfiqar Khan Sadozai.پښتواحمد شاه د محمد زمان زوی او د ذوالفقار خان سادوزي ځوان ورور و.دریاحمد شاه پسر محمد زمان و برادر کوچک ذوالفقار خان سدوزای بود. مادر او زرگونا کوزی، خواهر عبدالغنی بود.^[6]EnglishHis mother was Zarguna al-Kuzi, the sister of Abdul Ghani.پښتود هغه مور د عبدالغني خور زرغون الکوزي وه.دریمادر او زرگونا کوزی، خواهر عبدالغنی بود. عبدالغنی بعد از فتح شهر در سال نادیر شاه بحیث حاکم قندهار منصوب شد.^[6]EnglishAbdul Ghani was appointed governor of Kandahar by Nadir Shah after the conquest of the city.پښتوعبدالغني د کندهار له فتحې وروسته په نادیر شاه کال کې د کندهار والي وټاکل شو.دریعبدالغنی بعد از فتح شهر در سال نادیر شاه بحیث حاکم قندهار منصوب شد.

ساختار اجتماعی و زیر قبیله ها

قبیله سادوزای شاخه های مختلف و گروه های مرتبط را شامل می شود.^[1]EnglishThe Sadozai tribe includes various branches and related groups.پښتود سادوزای قبیلې کې مختلف څانګې او اړوندې ډلې شاملې دي.دریقبیله سادوزای شاخه های مختلف و گروه های مرتبط را شامل می شود. یکی از شاخه های برجسته سدوزای وزیرزاده است که در منطقه خیبر پختونخوا پاکستان متمرکز شده است.^[1][5]EnglishOne prominent branch is the Sadozai Wazirzada, which is concentrated in the Khyber Pakhtunkhwa region of Pakistan.پښتویوه مشهوره څانګه د سادوزي وزیرزاده ده، کوم چې د پاکستان په خیبر پښتونخوا سیمه کې متمرکز دی.درییکی از شاخه های برجسته سدوزای وزیرزاده است که در منطقه خیبر پختونخوا پاکستان متمرکز شده است. سلطنتی سدوزای در سال هرات توسط افغان های عبدالی در سال ۱۷۱۶ تاسیس شد.^[1][7]EnglishA Sadozai Sultanate of Herat was founded in 1716 by the Abdali Afghans.پښتود هرات سدوزي سلطانیت په ۱۷۱۶ کې د ابدالي افغانانو لخوا تاسیس شو.دریسلطنتی سدوزای در سال هرات توسط افغان های عبدالی در سال ۱۷۱۶ تاسیس شد. این ایالت در سال ۱۷۳۲ به دست افشار ها سقوط کرد.^[7]EnglishThis state fell to the Afsharids in 1732.پښتودا دولت په ۱۷۳۲ کال کې د افشاریانو لاس ته ورغی.دریاین ایالت در سال ۱۷۳۲ به دست افشار ها سقوط کرد. قبیله سودان همچنان خود را سودوزای می نامند.EnglishThe Sudhan (Azad Kashmiri) tribe also refers to themselves as Sudhozai.پښتود سوډان قبیله هم ځان ته د سوډوزای په نوم یادوي.دریقبیله سودان همچنان خود را سودوزای می نامند. (زاد کشمیری)^[1]

نقش در تاریخ افغانستان

حکومت به رهبری سادوزایی بیش از یک قرن چشم انداز سیاسی افغانستان را شکل داد.^[3][6]EnglishThe Sadozai-led government shaped the political landscape of Afghanistan for over a century.پښتود سادوزي په مشرۍ حکومت د یوې پیړۍ راهیسې د افغانستان سیاسي منظره جوړه کړه.دریحکومت به رهبری سادوزایی بیش از یک قرن چشم انداز سیاسی افغانستان را شکل داد. احمد شاه دورانی دولت مستقل افغانستان را تاسیس کرد و امپراطوری گسترده ای را که بخش هایی از خراسان، هند و فلات ایران را شامل می شد، تاسیس کرد.^[3][6]EnglishAhmad Shah Durrani founded the independent Afghan state and established a vast empire spanning parts of Khorasan, India, and the Iranian plateau.پښتواحمد شاه دراني د افغانستان خپلواک دولت جوړ کړ او یوه پراخه امپراتورۍ یې جوړه کړه چې د خراسان، هند او د ایران په لوړو کې یې برخه درلوده.دریاحمد شاه دورانی دولت مستقل افغانستان را تاسیس کرد و امپراطوری گسترده ای را که بخش هایی از خراسان، هند و فلات ایران را شامل می شد، تاسیس کرد. او قندهار را به عنوان پایتخت دولت جدید انتخاب کرد.^[6]EnglishHe chose Kandahar as the capital of the new state.پښتوهغه کندهار د نوي دولت د پلازمینې په توګه وټاکه.دریاو قندهار را به عنوان پایتخت دولت جدید انتخاب کرد. ارتش احمدشاه شامل بلوچ ها، پشتون ها، ازبک ها، قزلباش ها، مردم هزاره ها و نیروهای تاجیک بود.^[6]EnglishThe military of Ahmad Shah included Baloch, Pashtun, Uzbek, Qizilbash, Hazara, and Tajik forces.پښتود احمد شاه په پوځ کې بلوڅ، پښتون، ازبک، قزلباش، هزاره ګانو خلک، او تاجک ځواکونه شامل وو.دریارتش احمدشاه شامل بلوچ ها، پشتون ها، ازبک ها، قزلباش ها، مردم هزاره ها و نیروهای تاجیک بود. احمد شاه چندین کمپین نظامی را به هند انجام داد که تا لاهور و دهلی رسید.^[6]EnglishAhmad Shah conducted several military campaigns into India, reaching as far as Lahore and Delhi.پښتواحمد شاه په هند کې څو پوځي کمپاینونه ترسره کړل، چې تر لاهور او ډیلي پورې ورسیدل.دریاحمد شاه چندین کمپین نظامی را به هند انجام داد که تا لاهور و دهلی رسید. تجربه نظامی او به عنوان فرمانده نادر شاه به او یک دیدگاه حرفه ای در مورد دولت سازی را فراهم کرد.^[8]EnglishHis military experience as Nader Shah's commander provided him with a professionalized perspective on statecraft.پښتود نادر شاه د قوماندان په توګه د هغه پوځي تجربې هغه ته د دولت جوړونې په اړه مسلکي لید وړاندې کړ.دریتجربه نظامی او به عنوان فرمانده نادر شاه به او یک دیدگاه حرفه ای در مورد دولت سازی را فراهم کرد. سلسله سدوزای-دورانی همچنان شاهد زنده میراث ماندگار رهبری، شجاعت و تداوم تاریخی در سراسر افغانستان و آسیای جنوبی و مرکزی است.^[9]EnglishThe Sadozai-Durrani lineage remains a living testament to an enduring legacy of leadership, valor, and historical continuity across Afghanistan and South-Central Asia.پښتود سادوزي - دراني سلسله د افغانستان او سویلي - مرکزي آسیا په اوږدو کې د مشرتابه، زړورتیا، او تاریخي تسلسل د تلپاتې میراث ژوندی ثبوت پاتې دی.دریسلسله سدوزای-دورانی همچنان شاهد زنده میراث ماندگار رهبری، شجاعت و تداوم تاریخی در سراسر افغانستان و آسیای جنوبی و مرکزی است. نیرو های او مالیات سالانه را از سرزمین هایی از جمله سیالکوت، اورنگاباد و باتیندا دریافت می کردند.^[6]EnglishHis forces secured annual taxes from territories including Sialkot, Aurangabad, and Bathinda.پښتود هغه ځواکونو د سیالکوټ، اورنګ اباد، او بټینډا په شمول له سیمو څخه کلني مالیه خوندي کړه.درینیرو های او مالیات سالانه را از سرزمین هایی از جمله سیالکوت، اورنگاباد و باتیندا دریافت می کردند. افکار و اعمال احمد شاه درانی تاثیر قابل توجهی بر زندگی سیاسی ملت افغانستان داشته است و مسیر تاریخ را در این کشور از یک طرف به طرف دیگر کشیده است.^[6]EnglishThe thoughts and actions of Ahmad Shah Durrani have had a significant influence on the political life of the Afghan nation and have pulled the course of history in this country from one side to another.پښتود احمد شاه دراني افکارو او کړنو د افغان ملت په سیاسي ژوند کې د پام وړ اغیز درلود او د دې هیواد د تاریخ جریان یې له یو اړخ څخه بل اړخ ته اړولی دی.دریافکار و اعمال احمد شاه درانی تاثیر قابل توجهی بر زندگی سیاسی ملت افغانستان داشته است و مسیر تاریخ را در این کشور از یک طرف به طرف دیگر کشیده است.

شعبه سدوزای وزیرزاده

وزیرزاده ها شاخه ای از قبیله سدوزای هستند.^[1][5]EnglishThe Wazirzada's are a branch of the Sadozai tribe.پښتووزيرزاده د سادوزي قبيلې يوه څانګه ده.دریوزیرزاده ها شاخه ای از قبیله سدوزای هستند.

میراث ها

جمعیت آنها عمدتاً در مناطق خیبر پختونخوا در پاکستان متمرکز شده است.^[5]EnglishTheir population is primarily concentrated in the regions of Khyber Pakhtunkhwa in Pakistan.پښتود دوی نفوس په عمده توګه په پاکستان کې د خیبر پښتونخوا په سیمو کې متمرکز دی.دریجمعیت آنها عمدتاً در مناطق خیبر پختونخوا در پاکستان متمرکز شده است. پس از برکناری سلسله سلطنتی سدوزای از حاکمیت بر امپراطوری در حال فروپاشی دورانی و جایگزینی بعدی توسط سلسله بارکزی، بسیاری از سدوزای ها از جمله شاخه وزیرزاده با چشم انداز انتقامی سیاسی توسط قبیله بارکزی و محمدزایی به دلیل درگیری ها و اختلافات خود روبرو شدند.^[5]EnglishAfter the removal of the royal Sadozai dynasty from rulership over the collapsing Durrani Empire and subsequent replacement by the Barakzai dynasty, many of the Sadozais including the Wazirzada branch faced prospects of political reprisal by the Barakzai and Muhammadzai due to their conflict and disputes.پښتود دراني امپراتورۍ د ړنګیدو څخه د شاهي سډوزای سلسله د واکمنۍ څخه لرې کیدو او وروسته د بارکزي سلسله لخوا ځای په ځای کیدو وروسته، د وزیرزاده څانګې په ګډون ډیری سډوزای د بارکزي قبیله او محمداشای لخوا د سیاسي غچ اخیستنې امکاناتو سره مخ شوي د دوی د شخړو او شخړو له امله.دریپس از برکناری سلسله سلطنتی سدوزای از حاکمیت بر امپراطوری در حال فروپاشی دورانی و جایگزینی بعدی توسط سلسله بارکزی، بسیاری از سدوزای ها از جمله شاخه وزیرزاده با چشم انداز انتقامی سیاسی توسط قبیله بارکزی و محمدزایی به دلیل درگیری ها و اختلافات خود روبرو شدند. بیشتر سدوزای ها با تبعید از امارت افغانستان مواجه شدند و به سمت شبه قاره هند رفتند، و وزیرزاده ها تحت فرمانروایی وزیر اعظم سابق عثمان خان در سال ۱۸۴۲ به پشاور رسیدند و در آنجا ساکن شدند.^[5]EnglishMost of the Sadozais faced exile from the Emirate of Afghanistan and headed towards the Indian subcontinent, with the Wazirzadas under the former Grand Vizier Usman Khan landing and settling in Peshawar in 1842.پښتود سادوزايانو ډيری د افغانستان له امارت څخه د جلاوطنۍ سره مخامخ شول او د هند د برصغیر په لور روان شول، د وزيرزاده په مشرۍ د پخواني لوی وزير عثمان خان په مشرۍ په ۱۸۴۲ کې په پېښور کې ځمکه او استوګنه وکړه.دریبیشتر سدوزای ها با تبعید از امارت افغانستان مواجه شدند و به سمت شبه قاره هند رفتند، و وزیرزاده ها تحت فرمانروایی وزیر اعظم سابق عثمان خان در سال ۱۸۴۲ به پشاور رسیدند و در آنجا ساکن شدند.

منابع

1. Sadozai - Wikipedia
2. Sadozai (Pashtun tribe) - Alchetron, the free social encyclopedia
3. Durrani Empire - Wikipedia
4. امپراتوری درانی - ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
5. Sadozai Wazirzada - Wikipedia
6. افغانستان در عصر سلسله ی سدوزایی - علی اکبر فیاض
7. سلطنت سدوزایی هرات - ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
8. The Durrani Legacy: How One Dynasty Still Shapes Afghan Politics - Pak Asia youth forum
9. The Making of an Empire: Ahmad Shah Abdali and the Sadozai Legacy