حامد کرزی یک سیاستمدار افغان است که از سال ۲۰۰۲ تا ۲۰۱۴ به عنوان هفتمین رئیس جمهور افغانستان خدمت کرده است.[1][2][3]EnglishHamid Karzai is an Afghan politician who served as the seventh president of Afghanistan from 2002 to 2014.پښتوحامد کرزی یو افغان سیاستوال دی چې له ۲۰۰۲ څخه تر ۲۰۱۴ پورې د افغانستان د اووم ولسمشر په توګه دنده ترسره کړې ده.دریحامد کرزی یک سیاستمدار افغان است که از سال ۲۰۰۲ تا ۲۰۱۴ به عنوان هفتمین رئیس جمهور افغانستان خدمت کرده است. او مقام رئیس اداره موقت افغانستان را از دسامبر ۲۰۰۱ تا جون ۲۰۰۲ بر عهده داشت.[1][2]EnglishHe held the position of chairman of the Afghan Interim Administration from December 2001 to June 2002.پښتوهغه د ۲۰۰۱ کال د دسمبر څخه تر جون ۲۰۰۲ کال پورې د افغانستان د موقتې ادارې د مشر په توګه دنده تر سره کړې ده.دریاو مقام رئیس اداره موقت افغانستان را از دسامبر ۲۰۰۱ تا جون ۲۰۰۲ بر عهده داشت. کرزی عضوی از قبیله پوپالزی پشتون های دورانی است.[1][2]EnglishKarzai is a member of the Popalzai tribe of Durrani Pashtuns.پښتوکرزی د دراني پښتانه د پوپلزي قبیلې غړی دی.دریکرزی عضوی از قبیله پوپالزی پشتون های دورانی است.
زندگی اولیه و پیشینه قبیله ای
کرزی در ۲۴ دسامبر ۱۹۵۷ در قریه کرز در نزدیکی شماره قندهار در جنوب افغانستان متولد شد.[1][2][4][5][6]EnglishKarzai was born on 24 December 1957 in the village of Karz near Kandahar in southern Afghanistan.پښتوکرزی د ۱۹۵۷ کال د دسمبر په ۲۴مه نېټه د افغانستان په جنوب کې د کندهار ته نږدې د کرز په کلي کې زېږېدلی دی.دریکرزی در ۲۴ دسامبر ۱۹۵۷ در قریه کرز در نزدیکی شماره قندهار در جنوب افغانستان متولد شد. پدربزرگ او، خیر محمد خان، در جنگ استقلال افغانستان خدمت نموده و به عنوان معاون رئیس مجلس سنا خدمت نموده است.[4][7][8]EnglishHis grandfather, Khair Muhammad Khan, served in Afghanistan's war of independence and served as the Deputy Speaker of the Senate.پښتود هغه نیکه، خیر محمد خان، د افغانستان د خپلواکۍ په جګړه کې دنده ترسره کړې او د سنا د مرستیال سپیکر په توګه یې دنده ترسره کړې.دریپدربزرگ او، خیر محمد خان، در جنگ استقلال افغانستان خدمت نموده و به عنوان معاون رئیس مجلس سنا خدمت نموده است. پدر او، عبدالاحد کرزی، یک بزرگ قبیله پوپالزی برجسته بود و در دهه ۱۹۶۰ به عنوان معاون رئیس پارلمان افغانستان خدمت می کرد.[4][7][8]EnglishHis father, Abdul Ahad Karzai, was a prominent Popalzai tribal elder and served as the Deputy Speaker of the Afghan Parliament during the 1960s.پښتود هغه پلار، عبدالاحد کرزی، د پوپلزی قبیلې یو مشهور مشر و او د ۱۹۶۰ لسیزې په جریان کې د افغانستان د پارلمان د مرستیال په توګه دنده ترسره کړې.دریپدر او، عبدالاحد کرزی، یک بزرگ قبیله پوپالزی برجسته بود و در دهه ۱۹۶۰ به عنوان معاون رئیس پارلمان افغانستان خدمت می کرد. خانواده کرزی پادشاه گرایان بودند که از محمد زاهیر شاه، آخرین پادشاه افغانستان حمایت می کردند.[2][5][7]EnglishThe Karzai family were monarchists who supported Muhammad Zahir Shah, the last king of Afghanistan.پښتود کرزي کورنۍ د سلطنت پلویان وو چې د افغانستان د وروستي پاچا د محمد ظاهر شاه ملاتړ یې کوه.دریخانواده کرزی پادشاه گرایان بودند که از محمد زاهیر شاه، آخرین پادشاه افغانستان حمایت می کردند.
کرزی در مکتب ابتدایی محمود هوتاکی در قندهار و مکتب سید جمال الدین افغان در سال کابل تحصیل کرده است.[5][6]EnglishKarzai attended Mahmud Hotaki Primary School in Kandahar and the Sayed Jamaluddin Afghani School in Kabul.پښتوکرزي په کندهار کې د محمود هوتکي لومړني ښوونځي او په کابل کې د سید جمال الدین افغاني ښوونځي کې زده کړې کړې.دریکرزی در مکتب ابتدایی محمود هوتاکی در قندهار و مکتب سید جمال الدین افغان در سال کابل تحصیل کرده است. او در سال ۱۹۷۶ از دبیرستان حبیبی در کابل فارغ التحصیل شد.[5][9]EnglishHe graduated from Habibia High School in Kabul in 1976.پښتوهغه په ۱۹۷۶ کال کې په کابل کې د حبیبیه له علي لیسې څخه فارغ شو.دریاو در سال ۱۹۷۶ از دبیرستان حبیبی در کابل فارغ التحصیل شد. در سال ۱۹۷۶، او به عنوان یک دانش آموز تبادل به هند رفت تا تحصیلات علی را ادامه دهد.[5][9]EnglishIn 1976, he went to India as an exchange student to pursue higher education.پښتوپه ۱۹۷۶ کې، هغه د تبادلې زده کونکي په توګه هند ته لاړ ترڅو لوړې زده کړې ته دوام ورکړي.دریدر سال ۱۹۷۶، او به عنوان یک دانش آموز تبادل به هند رفت تا تحصیلات علی را ادامه دهد. او در رشته روابط بین الملل و علوم سیاسی از پوهنتون هیماچال پردیش در شیملا مدرک کارشناسی ارشد گرفت.[2][5][9]EnglishHe obtained a master's degree in international relations and political science from Himachal Pradesh University in Shimla.پښتوهغه په شیملا کې د هماچل پردیش پوهنتون څخه په نړیوالو اړیکو او سیاسي علومو کې ماسټرۍ ترلاسه کړې.دریاو در رشته روابط بین الملل و علوم سیاسی از پوهنتون هیماچال پردیش در شیملا مدرک کارشناسی ارشد گرفت.
رسیدن به قدرت و اداره موقت
او همچنان به عنوان یک جمع کننده کمک های ملی برای مجاهدین در پاکستان عمل کرد.[1][2]EnglishHe also acted as a fundraiser for the mujahideen in Pakistan.پښتوهغه په پاکستان کې د مجاهدینو لپاره د پیسو راټولولو په توګه هم کار کوه.دریاو همچنان به عنوان یک جمع کننده کمک های ملی برای مجاهدین در پاکستان عمل کرد. کرزی برای مدت کوتاهی به عنوان معاون وزیر امور خارجه دولت اسلامی افغانستان فعالیت کرد.[1][5]EnglishKarzai served briefly as the Deputy Foreign Minister of the Islamic State of Afghanistan.پښتوکرزي په لنډ وخت کې د افغانستان د اسلامي دولت د بهرنیو چارو د سرپرست وزیر په توګه دنده ترسره کړې.دریکرزی برای مدت کوتاهی به عنوان معاون وزیر امور خارجه دولت اسلامی افغانستان فعالیت کرد. زمانیکه طالبان در اواخر دهه ۱۹۹۰ قدرت را تصاحب کردند، کرزی به اپوزیسیون پیوست و در مقاومت مسلحانه شرکت کرد.[1][5]EnglishWhen the Taliban seized power in the late 1990s, Karzai joined the opposition and engaged in armed resistance.پښتوکله چې طالبانو د ۱۹۹۰ لسیزې په وروستیو کې واک واخیست، کرزی له مخالفینو سره یوځای شو او په وسله وال مقاومت کې یې برخه واخیسته.دریزمانیکه طالبان در اواخر دهه ۱۹۹۰ قدرت را تصاحب کردند، کرزی به اپوزیسیون پیوست و در مقاومت مسلحانه شرکت کرد.
در جولای ۱۹۹۹، پدر کرزی در کویتا، پاکستان توسط طالبان ترور شد.[1][5][7]EnglishIn July 1999, Karzai's father was assassinated in Quetta, Pakistan, by the Taliban.پښتود ۱۹۹۹ کال په جولای کې د کرزي پلار د پاکستان په کوټه کې د طالبانو له خوا ووژل شو.دریدر جولای ۱۹۹۹، پدر کرزی در کویتا، پاکستان توسط طالبان ترور شد. کرزی بعداً به عنوان رئیس قبیله پاپالزی جانشین پدرش شد.[1][5]EnglishKarzai subsequently succeeded his father as the head of the Popalzai tribe.پښتوکرزي وروسته د خپل پلار په ځای د پوپلزي قبیلې د مشر په توګه وټاکل شو.دریکرزی بعداً به عنوان رئیس قبیله پاپالزی جانشین پدرش شد. پس از حمله ایالات متحده به افغانستان در اکتبر ۲۰۰۱، کرزی مردم پشتون ها قبیله را در داخل و اطراف قندهار در یک قیام علیه طالبان رهبری کرد.[1][2]EnglishFollowing the United States invasion of Afghanistan in October 2001, Karzai led the Pashtun tribes in and around Kandahar in an uprising against the Taliban.پښتود ۲۰۰۱ کال د اکتوبر په میاشت کې د افغانستان د متحده ایالاتو له یرغل وروسته، کرزي په کندهار او شاوخوا کې د پښتنو خلک قبایلو مشري وکړه او د طالبانو پر ضد یې پاڅون وکړ.دریپس از حمله ایالات متحده به افغانستان در اکتبر ۲۰۰۱، کرزی مردم پشتون ها قبیله را در داخل و اطراف قندهار در یک قیام علیه طالبان رهبری کرد. او بعد از سرنگونی حکومت طالبان در اواخر سال ۲۰۰۱ به عنوان یک شخصیت سیاسی مسلط ظاهر شد.[1][2]EnglishHe emerged as a dominant political figure after the Taliban regime was removed in late 2001.پښتوهغه د ۲۰۰۱ کال په وروستیو کې د طالبانو د رژیم له لیرې کېدو وروسته د یوه مهم سیاسي شخصیت په توګه راڅرګند شو.دریاو بعد از سرنگونی حکومت طالبان در اواخر سال ۲۰۰۱ به عنوان یک شخصیت سیاسی مسلط ظاهر شد.
در جریان کنفرانس بین المللی در مورد افغانستان در آلمان در دسامبر ۲۰۰۱، چهره های برجسته سیاسی افغان کرزی را به عنوان رئیس دولت موقت انتخاب کردند.[1][2]EnglishDuring the International Conference on Afghanistan in Germany in December 2001, prominent Afghan political figures selected Karzai to serve as chairman of the Interim Administration.پښتود ۲۰۰۱ کال د دسمبر په میاشت کې په جرمني کې د افغانستان په اړه د نړیوال کنفرانس په ترڅ کې، مشهور افغان سیاسي شخصیتونو کرزی د موقتې ادارې د رییس په توګه وټاکه.دریدر جریان کنفرانس بین المللی در مورد افغانستان در آلمان در دسامبر ۲۰۰۱، چهره های برجسته سیاسی افغان کرزی را به عنوان رئیس دولت موقت انتخاب کردند. در سال ۲۰۰۲، او برای یک دوره دو ساله به عنوان رئیس جمهور موقت در جریان لویا جرگه در کابل انتخاب شد.[1][2]EnglishIn 2002, he was chosen for a two-year term as interim president during the loya jirga in Kabul.پښتوپه ۲۰۰۲ کې، هغه په کابل کې د لویا جرګه په جریان کې د لنډمهاله ولسمشر په توګه د دوه کلنې دورې لپاره وټاکل شو.دریدر سال ۲۰۰۲، او برای یک دوره دو ساله به عنوان رئیس جمهور موقت در جریان لویا جرگه در کابل انتخاب شد.
ریاست جمهوری و بازسازی ملی
کرزی در انتخابات ریاست جمهوری سال ۲۰۰۴ با بیش از ۵۵ فیصد رای ها پیروز شد.[1][5][10]EnglishKarzai won the 2004 presidential election with over 55 percent of the vote.پښتوکرزي د ۲۰۰۴ کال ولسمشریزې ټاکنې د ۵۵ سلنه رایو په ترلاسه کولو سره وګټلې.دریکرزی در انتخابات ریاست جمهوری سال ۲۰۰۴ با بیش از ۵۵ فیصد رای ها پیروز شد. او اولین رئیس جمهور منتخب دموکراتیک جمهوری اسلامی افغانستان شد.[3][10]EnglishHe became the first democratically elected president of the Islamic Republic of Afghanistan.پښتوهغه د افغانستان اسلامي جمهوریت لومړی دیموکراتیک انتخاب شوی ولسمشر شو.دریاو اولین رئیس جمهور منتخب دموکراتیک جمهوری اسلامی افغانستان شد. او برای یک دوره پنج ساله دوم در سال ۲۰۰۹ دوباره انتخاب شد.[1][3][10]EnglishHe was re-elected for a second five-year term in 2009.پښتوهغه په ۲۰۰۹ کال کې د دویمې پنځه کلنې دورې لپاره بیا وټاکل شو.دریاو برای یک دوره پنج ساله دوم در سال ۲۰۰۹ دوباره انتخاب شد. ریاست جمهوری او در سپتامبر ۲۰۱۴ به پایان رسید و اشرف غنی جانشین او شد.[1][2][3]EnglishHis presidency concluded in September 2014, when he was succeeded by Ashraf Ghani.پښتود هغه د ولسمشرۍ دوره د ۲۰۱۴ کال په سپتمبر کې پای ته ورسیده، کله چې هغه د اشرف غني لخوا بریالی شو.دریریاست جمهوری او در سپتامبر ۲۰۱۴ به پایان رسید و اشرف غنی جانشین او شد.
در دوران حکومت خود، کرزی در سطح بین المللی به عنوان یک سازنده اتحاد بین جوامع چند قومی افغانستان شناخته شد.[2]EnglishDuring his tenure, Karzai was recognized internationally as an alliance builder between Afghanistan's multi-ethnic communities.پښتود هغه د واکمنۍ پر مهال، کرزی په نړیواله کچه د افغانستان د څو قومي ټولنو ترمنځ د اتحاد جوړونکي په توګه پیژندل شوی و.دریدر دوران حکومت خود، کرزی در سطح بین المللی به عنوان یک سازنده اتحاد بین جوامع چند قومی افغانستان شناخته شد. او همچنان برای تقویت روابط بین افغانستان و پاکستان کار کرد.[2]EnglishHe also worked to strengthen relations between Afghanistan and Pakistan.پښتوهغه د افغانستان او پاکستان ترمنځ د اړیکو د پیاوړتیا لپاره هم کار وکړ.دریاو همچنان برای تقویت روابط بین افغانستان و پاکستان کار کرد. کرزی در رابطه با موضع گیری اش در مورد افراط گرایی و تروریسم مورد انتقاد قرار گرفت.[2]EnglishKarzai faced criticism regarding his stance on extremism and terrorism.پښتوکرزي د افراطیت او ترهګرۍ په اړه د خپل دریځ په اړه له نیوکو سره مخ شو.دریکرزی در رابطه با موضع گیری اش در مورد افراط گرایی و تروریسم مورد انتقاد قرار گرفت. او طالبان را به عنوان برادران خود توصیف کرد و هشدار داد که تاکتیک های ضد شورشی سخت دست، شورش را احیا خواهد کرد.[2]EnglishHe described the Taliban as his brothers and warned that heavy-handed counterinsurgency tactics would revive the insurgency.پښتوهغه طالبان د خپلو وروڼو په توګه وبلل او خبرداری یې ورکړ چې د وسله والو مخالفینو ضد تاکتیکونه به بغاوت بیا راژوندي کړي.دریاو طالبان را به عنوان برادران خود توصیف کرد و هشدار داد که تاکتیک های ضد شورشی سخت دست، شورش را احیا خواهد کرد. او از ایالات متحده خواست تا روی سرکوب حمایت پاکستان از رهبری طالبان تمرکز کند، اما درخواست های او تا حد زیادی نادیده گرفته شد.[2]EnglishHe urged the United States to focus on suppressing Pakistan's support for the Taliban leadership, but his requests were largely ignored.پښتوهغه د متحده ایالاتو څخه وغوښتل چې د طالبانو د مشرتابه لپاره د پاکستان د ملاتړ په ځپلو تمرکز وکړي، مګر د هغه غوښتنې په لویه کچه له پامه غورځول شوې.دریاو از ایالات متحده خواست تا روی سرکوب حمایت پاکستان از رهبری طالبان تمرکز کند، اما درخواست های او تا حد زیادی نادیده گرفته شد. کرزی همچنان در دوران ریاست جمهوری اش به فساد متهم شده است.[2][11][12][13]EnglishKarzai was also accused of corruption during his presidency.پښتوکرزي د خپلې ولسمشرۍ پر مهال په فساد هم تورن شوی و.دریکرزی همچنان در دوران ریاست جمهوری اش به فساد متهم شده است.
بعد از ریاست جمهوری و وضعیت فعلی
کرزی توسط یک لویا جرگه تعیین شد و در مذاکرات شرکت کرد.[4][15]EnglishKarzai was designated by a loya jirga and participated in negotiations.پښتوکرزي د لویا جرګه په نوم نومول شوی و او په مذاکراتو کې یې برخه اخیستې وه.دریکرزی توسط یک لویا جرگه تعیین شد و در مذاکرات شرکت کرد. گزارش ها نشان می دهد که یک شورای هماهنگی برای مدیریت دولت واقعی تشکیل شده است که شامل عبدالله عبدالله و گلبدین حکمتیار است.[4][14][15]EnglishReports indicated that a council de coordination was formed to manage the de facto government, involving Abdullah Abdullah and Gulbuddin Hekmatyar.پښتود راپورونو له مخې د عبدالله عبدالله او ګلبدین حکمتیار په ګډون د حکومت د مدیریت لپاره د همغږۍ شورا جوړه شوې وه.دریگزارش ها نشان می دهد که یک شورای هماهنگی برای مدیریت دولت واقعی تشکیل شده است که شامل عبدالله عبدالله و گلبدین حکمتیار است. کرزی همچنان در افغانستان است و در یک خانه تحت نظارت دولت در کابل زندگی می کند.[16][17]EnglishKarzai remains in Afghanistan, living in a government-monitored house in Kabul.پښتوکرزی په افغانستان کې پاتې دی، په کابل کې د حکومت تر څارنې لاندې په یوه کور کې ژوند کوي.دریکرزی همچنان در افغانستان است و در یک خانه تحت نظارت دولت در کابل زندگی می کند.
منابع
- حامد کرزی - ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد
- Hamid Karzai - Wikipedia
- CIA World Fact Book, 2004/Afghanistan
- Hamid Karzai - World Leaders Forum - Columbia University
- Hamid Karzai on the Taliban and Afghanistan 25 Years After 9/11
- حامد کرزی کیست و چگونه به قدرت رسید؟ - العربية
- Presidency of Hamid Karzai - Wikipedia
- بیوگرافی کامل "حامد کرزی" + تصاویر - خبرگزاری میزان
- Former Afghan president Hamid Karzai: 'We need a country for everyone'
- Hamid Karzai
- Unclassified Summary of Evidence for Administrative Review Board in the case of Khairkhwa, Khirullah Said Wali (October 7 2005)
- Joint Statement from the Department of State and Department of Defense: Update on Afghanistan
- azu_acku_serial_ds371_2_a33_v2005
- Hamid Karzai | Biography, Presidency, & Facts | Britannica
- Hamid Karzai — Wikipédia
- حامد کرزی: از اینکه کشورم را ترک نکردم خوشحالم - BBC News دری
- On Shaky Ground, Former President Karzai Stays in Afghanistan...