انسیکلوپدیا افغانیکاEncyclopædia Afghanica

تاریخ · جغرافیا · مردم · فرهنگ · مکان‌ها · زبان‌هاخط زمانیشجره‌نامه‌هاواژه‌نامهکتابخانه

نورستان

نورستان یک ولایت در شرق افغانستان است.[1][2]EnglishNuristan is a province in eastern Afghanistan.پښتونورستان د افغانستان په ختیځ کې یو ولایت دی.درینورستان یک ولایت در شرق افغانستان است. در تاریخ با نام کافیرستان شناخته شده بود.[1][2][3][3][4][5][6]EnglishIt was historically known as Kafiristan.پښتودا په تاریخي ډول د کفريستان په نوم پیژندل شوی و.دریدر تاریخ با نام کافیرستان شناخته شده بود.

جغرافیا و توپوگرافی

این ولایت در شمال شرقی کشور در دره های هندوکش واقع شده است.[8][9][10]EnglishThe province is located in the northeast of the country within the valleys of the Hindu Kush.پښتودغه ولایت د هیواد په شمال ختیځ کې د هندوکش دره کې موقعیت لري.دریاین ولایت در شمال شرقی کشور در دره های هندوکش واقع شده است. این کشور با ولایت بدخشان در شمال، پاکستان در شرق، ولایت کوانار و ولایت لغمان در جنوب و دره پنجشیر در غرب مرزی دارد.[1][2][8]EnglishIt is bordered by Badakhshan Province to the north, Pakistan to the east, the Kunar Province and Laghman Province to the south, and the Panjshir Valley to the west.پښتودا په شمال کې د بدخشان ولایت، په ختیځ کې د پاکستان، په جنوب کې د کونړ ولایت او لغمان ولایت، او په لویدیز کې د پنجشیر دره سره پوله لري.دریاین کشور با ولایت بدخشان در شمال، پاکستان در شرق، ولایت کوانار و ولایت لغمان در جنوب و دره پنجشیر در غرب مرزی دارد.

توپوگرافی با کوه ها و دره های عمیق رودخانه مشخص می شود.[8][10]EnglishThe topography is characterized by mountains and deep river gorges.پښتوتوپوګرافي د غرونو او ژورو سیندونو په واسطه پیژندل کیږي.دریتوپوگرافی با کوه ها و دره های عمیق رودخانه مشخص می شود. متوسط ارتفاع ۲۹۰۰ متر است.[1]EnglishThe average elevation is 2,900 meters.پښتود اوسط لوړوالی ۲۹۰۰ متره دی.دریمتوسط ارتفاع ۲۹۰۰ متر است. بلندترین نقطه آن کوه تلکشا است که به ۶۴۳۵ متر می رسد.[1]EnglishIts highest point is Mount Telkesha, which reaches 6,435 meters.پښتود دې ترټولو لوړه نقطه د تلکشا غره ده، چې ۶,۴۳۵، مترو ته رسي.دریبلندترین نقطه آن کوه تلکشا است که به ۶۴۳۵ متر می رسد.

این منطقه شامل بسیاری از دره های باریک و راهرو مانند است که از شمال به جنوب شیب دارند.[1]EnglishThe region consists of many narrow, corridor-like valleys that slope from north to south.پښتودا سیمه د ډیری تنګ، دهلیز په څیر دره لري چې له شمال څخه سویل ته ښکته کیږي.دریاین منطقه شامل بسیاری از دره های باریک و راهرو مانند است که از شمال به جنوب شیب دارند. دره پیچ به عنوان یک راهرو مرکزی عمل می کند و بخش های غربی و شرقی استان را از طریق دره های مختلف شاخه ای به هم متصل می کند.[1]EnglishThe Pech Valley serves as a central corridor, connecting the western and eastern parts of the province through various tributary valleys.پښتود پیچ دره د مرکزي دهلیز په توګه کار کوي، چې د ولایت لویدیز او ختیځ برخې د بیلابیلو فرعي وادیو له لارې سره نښلوي.دریدره پیچ به عنوان یک راهرو مرکزی عمل می کند و بخش های غربی و شرقی استان را از طریق دره های مختلف شاخه ای به هم متصل می کند. دره های حاصلخیز در این ولایت توسط رودخانه های رودخانه کنار، الینگر و پژ آبیاری می شوند.[1]EnglishFertile valleys in the province are irrigated by the Kunar River, the Alingar River, and the Pech River.پښتوپه دې ولایت کې زرغون دره د کونړ سیند، د الینګر سیند او د پیچ سیند له لارې اوبه ورکول کیږي.دریدره های حاصلخیز در این ولایت توسط رودخانه های رودخانه کنار، الینگر و پژ آبیاری می شوند.

نباتات تا ارتفاع ۴۰۰۰ متر دوم می آورند.[1]EnglishVegetation persists up to altitudes of 4,000 meters.پښتونباتات تر ۴۰۰۰ مترو پورې لوړوالی ته دوام ورکوي.درینباتات تا ارتفاع ۴۰۰۰ متر دوم می آورند. نورستان شامل ۲۵۱،۵۰۴ هکتار جنگل است که یک پنجم کل جنگل های افغانستان را تشکیل می دهد.[1]EnglishNuristan contains 251,504 hectares of forest, which represents one-fifth of the total forest area in Afghanistan.پښتونورستان ۲۵۱،۵۰۴ هکتاره ځنګل لري، چې د افغانستان د ځنګلونو د ټولې سیمې پنځمه برخه جوړوي.درینورستان شامل ۲۵۱،۵۰۴ هکتار جنگل است که یک پنجم کل جنگل های افغانستان را تشکیل می دهد. این جنگل ها با درختان جنیپر، آکاسیا، پسته، بلوط، بادام وحشی و درختان میوه ای کوهستانی مانند بادام، انجیر و زیتون وحشی پوشیده شده اند.[1]EnglishThese forests are covered with juniper, acacia, pistachio, oak, wild almond, and mountain fruit trees such as almonds, figs, and wild olives.پښتودا ځنګلونه د جنیپر، اکیشیا، پسته، بلوط، ځنګلي بادام، او د غرنیو میوو ونو لکه بادام، انګور، او ځنګلي زیتونونو پوښلي دي.دریاین جنگل ها با درختان جنیپر، آکاسیا، پسته، بلوط، بادام وحشی و درختان میوه ای کوهستانی مانند بادام، انجیر و زیتون وحشی پوشیده شده اند. این ولایت همچنین دارای سه دریاچه بزرگ (باشگال، وایگال (پارون)، و رامگال) همراه با بسیاری از دریاچه های کوچکتر است که در طول سال پر می شوند.[1]EnglishThe province also features three large lakes (Bashgal, Waygal (Parun), and Ramgal) along with numerous smaller lakes that remain filled throughout the year.پښتوپه دې ولایت کې درې لوی جهيلونه هم شتون لري (باشګل، وایګل (پارون)، او رامګل) د ډیری کوچني جهيلونو سره چې د کال په اوږدو کې ډک پاتې کیږي.دریاین ولایت همچنین دارای سه دریاچه بزرگ (باشگال، وایگال (پارون)، و رامگال) همراه با بسیاری از دریاچه های کوچکتر است که در طول سال پر می شوند.

تاریخ به عنوان کافریستان

از نظر تاریخی، این منطقه به عنوان کافریستان شناخته می شد، نامی که به معنی "زمین کافران" است. این نام به این دلیل استفاده می شد که ساکنان آن از مذاهب غیر اسلامی، از جمله انیمیسم و داوایسم استفاده می کردند.[1][1][3][3][4][9][9] این جوامع یک خدای یک خدایی به نام دیزا را عبادت می کردند.[1]EnglishThese communities worshipped a monotheistic god named Diza.پښتودا ټولنې د ډیزا په نوم یو واحد خدای عبادت کوه.دریاین جوامع یک خدای یک خدایی به نام دیزا را عبادت می کردند.

این ساحه از نظر تاریخی به عنوان کلاشتان نیز نامیده می شد.[1][9]EnglishThe area was also historically referred to as Kalashtan.پښتودا سیمه په تاریخي ډول د کلاشټان په نوم هم پیژندل شوې وه.دریاین ساحه از نظر تاریخی به عنوان کلاشتان نیز نامیده می شد. در اواسط دهه ۱۸۹۰، این ولایت تحت یک کمپین نظامی تبدیل اجباری به اسلام قرار گرفت.[1][3][4][9]EnglishIn the mid-1890s, the province was subjected to a military campaign of forced conversion to Islam.پښتود ۱۸۹۰ لسیزې په نیمایي کې، دغه ولایت اسلام ته د جبري تبادلې نظامي کمپاین سره مخ شو.دریدر اواسط دهه ۱۸۹۰، این ولایت تحت یک کمپین نظامی تبدیل اجباری به اسلام قرار گرفت. این کمپین توسط عبدالرحمن خان، فرمانده افغانستان که به عنوان "امیر آهنین" شناخته می شد، رهبری می شد.[1][7][8]EnglishThis campaign was led by Abdur Rahman Khan, the commander of Afghanistan who was known as the "Iron Amir."پښتود دې کمپاین مشري عبدالرحمن خان کوله، د افغانستان قوماندان چې د "آیرن امیر" په نوم پیژندل کیده.دریاین کمپین توسط عبدالرحمن خان، فرمانده افغانستان که به عنوان "امیر آهنین" شناخته می شد، رهبری می شد.

اسلام گرایی و انتقال فرهنگی

بعد از تبدیل جمعیت به اسلام، نام این منطقه به نورستان تغییر یافت که به معنی "زمین نور" است.[1][3][4][6][7][8][9]EnglishAfter the conversion of the populace to Islam, the region was renamed Nuristan, which means "Land of Light."پښتود خلکو له اسلام منلو وروسته، دغه سیمه نورستان ونومول شوه، چې مانا یې "د رڼا ځمکه" ده.دریبعد از تبدیل جمعیت به اسلام، نام این منطقه به نورستان تغییر یافت که به معنی "زمین نور" است.

جمعیت عمدتاً از مردم نورستانی نفر تشکیل شده است.[2][8][11]EnglishThe population is primarily composed of Nuristani people.پښتونفوس په عمده توګه د نورستان خلک څخه جوړ شوی دی.دریجمعیت عمدتاً از مردم نورستانی نفر تشکیل شده است. پانزده قبیله نورستانی وجود دارد که گروه های اصلی آن شامل کاتا، مومو، کوم، خستو-دونگولیو، واسی، کلاشا، تریگامی، سا نو، گرامسا نا و اشکو است.[8][12]EnglishThere are fifteen Nuristani tribes, with major groups including the Kata, Mumo, Kom, Khsto-Dungulio, Vasi, Kalasha, Tregami, Sa Nu, Gramsa Na, and Ashku.پښتودلته پنځلس نورستاني قبیلې شتون لري، د کټا، مومو، کوم، خستو - ډنګولیو، واسي، کلاشا، تریګامي، سا نو، ګرامسا نا، او اشکو په ګډون لوی ډلې سره.دریپانزده قبیله نورستانی وجود دارد که گروه های اصلی آن شامل کاتا، مومو، کوم، خستو-دونگولیو، واسی، کلاشا، تریگامی، سا نو، گرامسا نا و اشکو است.

این ها شامل کتی، پراسون، وایگالی، اشکون و گمبری می باشند.EnglishThese include Kati (also known as Bashgali), Prasun, Waigali, Ashkun, and Gambiri (or Tregami).پښتوپدې کې کټي، پراسون، وایګالي، اشکون، او ګامبری شامل دي.دریاین ها شامل کتی، پراسون، وایگالی، اشکون و گمبری می باشند. (با نام باشگالی نیز شناخته می شود) (یا تریگامی)[9] جامعه کاتی زبان بزرگ ترین جامعه است که نزدیک به ۲۰۰۰۰ نفر جمعیت دارد.[9]EnglishThe Kati-speaking community is the largest, numbering close to 20,000 people.پښتو(چې د باشګلي په نامه هم پېژندل کېږي) (یا ټریګامي) د کټي ژبې خبرې کونکي ټولنه ترټولو لویه ده، نږدې ۲۰,۰۰۰، خلک شمیرل کیږي.دری(با نام باشگالی نیز شناخته می شود) (یا تریگامی) جامعه کاتی زبان بزرگ ترین جامعه است که نزدیک به ۲۰۰۰۰ نفر جمعیت دارد.

دولت افغانستان از دریایی ها و زبان پشتو به عنوان زبان های رسمی استفاده می کند.[9]EnglishThe government of Afghanistan uses Dari and Pashto as official languages.پښتود افغانستان حکومت ډاري او پښتو ژبه د رسمي ژبو په توګه کاروي.دریدولت افغانستان از دریایی ها و زبان پشتو به عنوان زبان های رسمی استفاده می کند. وزارت آموزش و پرورش اخیراً شروع به توسعه کتاب های ابتدایی برای زبان های نورستانی با استفاده از اسکریپت فارسی کرده است.[9]EnglishThe Ministry of Education has recently initiated the development of primers for Nuristani languages using the Persian script.پښتود پوهنې وزارت په دې وروستیو کې د فارسي سکریپټ په کارولو سره د نورستاني ژبو لپاره د پرائمرونو پراختیا پیل کړې.دریوزارت آموزش و پرورش اخیراً شروع به توسعه کتاب های ابتدایی برای زبان های نورستانی با استفاده از اسکریپت فارسی کرده است. به دلیل درگیری های تاریخی، بسیاری از سخنرانان نورستانی به ولسوالی چترال در شمال پاکستان مهاجرت کرده اند.[9][13]EnglishDue to historical conflict, many Nuristani-speakers have migrated to the Chitral District in northern Pakistan.پښتود تاریخي شخړو له امله، ډیری نورستاني خبرې کونکي په شمالي پاکستان کې د چترال ولسوالۍ ته کډه شوي دي.دریبه دلیل درگیری های تاریخی، بسیاری از سخنرانان نورستانی به ولسوالی چترال در شمال پاکستان مهاجرت کرده اند.

تقسیم بندی اداری

این ولایت به هشت ناحیه تقسیم شده است: بارگی متال، دواب، کامدیش، ماندول، نورگرام، واما، وایگال و پارون.[1][8]EnglishThe province is divided into eight districts: Bargi Matal, Doab, Kamdesh, Mandol, Nurgeram, Wama, Waygal, and Parun.پښتودغه ولایت په اتو ولسوالیو ویشل شوی دی: بارګي مټال، دواب، کامدیش، منډول، نورګرام، واما، وایګال، او پارون.دریاین ولایت به هشت ناحیه تقسیم شده است: بارگی متال، دواب، کامدیش، ماندول، نورگرام، واما، وایگال و پارون. شهر پارون به عنوان پایتخت ولایت عمل می کند.[1][8]EnglishThe town of Parun serves as the provincial capital.پښتود پارون ښار د ولایت د پلازمینې په توګه خدمت کوي.دریشهر پارون به عنوان پایتخت ولایت عمل می کند.

اقتصاد و زیرساخت ها

شغل های اصلی جمعیت شامل زراعت، دامداری و کار روزانه است.[8]EnglishThe primary occupations of the population include agriculture, animal husbandry, and day labor.پښتود نفوس لومړني مسلکونه کرنه، د څارویو پالنه، او د ورځې کار شامل دي.دریشغل های اصلی جمعیت شامل زراعت، دامداری و کار روزانه است. محصولات و حیوانات رایج شامل گندم، ذرت، لوبیا، گاو، گوسفند و بز می باشد.[8]EnglishCommon crops and livestock include wheat, corn, beans, cows, sheep, and goats.پښتوپه عامو کروندو او څارویو کې غنم، جوار، لوبیا، غواګانې، پسونه او پسونه شامل دي.دریمحصولات و حیوانات رایج شامل گندم، ذرت، لوبیا، گاو، گوسفند و بز می باشد.

زیرساخت ها در این ولایت به شدت محدود است و کمبود جاده ها یک مشکل عمده است.[8]EnglishInfrastructure in the province is severely limited, and the lack of roads is a major problem.پښتوپه دغه ولایت کې زیربنا خورا محدوده ده، او د سړکونو نشتوالی یوه لویه ستونزه ده.دریزیرساخت ها در این ولایت به شدت محدود است و کمبود جاده ها یک مشکل عمده است. این ولایت یک شفاخانه و هشت کلینیک دارد.[8]EnglishThe province has one hospital and eight clinics.پښتودغه ولایت یو روغتون او اته کلینیکونه لري.دریاین ولایت یک شفاخانه و هشت کلینیک دارد. تقریباً ۱۹٪ از آب آشامیدنی قابل نوشیدن است که از رودخانه ها و چشمه های مختلف تامین می شود.[8]EnglishApproximately 19% of the drinking water is potable, sourced from various rivers and springs.پښتونږدې ۱۹٪ د څښاک اوبه د څښاک وړ دي، چې د مختلف سیندونو او سرچینو څخه سرچینه اخلي.دریتقریباً ۱۹٪ از آب آشامیدنی قابل نوشیدن است که از رودخانه ها و چشمه های مختلف تامین می شود.

منابع

  1. ولایت نورستان - ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
  2. Nuristan Map - Northeast Afghanistan, Afghanistan - Mapcarta
  3. NURISTAN - Encyclopaedia Iranica
  4. Nūristāni | History, Culture & Language | Britannica
  5. ولايت نورستان در زمانه های گذشته و امروز - Tolafghan
  6. نورستان - ویکی‌پدیا
  7. ولایت نورستان در قاب تصویر - شفقنا افغانستان
  8. Nuristan - Program for Culture and Conflict Studies - Naval...
  9. Atlas of the World's Languages in Danger (Third Edition)/Western and Central Asia
  10. Nuristan
  11. Nuristan, Afghanistan: History, Culture & Travel | Nuristani
  12. Nuristanis - Wikipedia
  13. Buzkashi Festival In Shekhandeh — Chitral's Lost Nuristani Heritage