ولایت لغمان

لغمان یکی از سی و چهار ولایت افغانستان است که در بخش شرقی کشور واقع شده است.^[1]^[2]EnglishLaghman is one of the thirty-four provinces of Afghanistan, situated in the eastern part of the country.پښتولغمان د افغانستان له څلور دېرش ولایتونو څخه یو دی، چې د هیواد په ختیځه برخه کې موقعیت لري.دریلغمان یکی از سی و چهار ولایت افغانستان است که در بخش شرقی کشور واقع شده است. این ولایت تقریباً ۵۰۲,۱۴۸ نفر جمعیت دارد.^[19]^[20]EnglishThe province has a population of approximately 502,148.پښتودغه ولایت شاوخوا ۵۰۲,۱۴۸ نفوس لري.دریاین ولایت تقریباً ۵۰۲,۱۴۸ نفر جمعیت دارد. این شهر با ولایت نورستان در شمال، کنار در شرق، ولایت ننگرهار در جنوب و کابل و کاپیسا در غرب محدود است.^[3]EnglishIt is bordered by Nuristan Province to the north, Kunar to the east, Nangarhar Province to the south, and Kabul and Kapisa to the west.پښتودا په شمال کې د نورستان ولایت، په ختیځ کې کونار، په سویل کې ننګرهار ولایت، او په لویدیز کې کابل او کاپیسا سره پوله لري.دریاین شهر با ولایت نورستان در شمال، کنار در شرق، ولایت ننگرهار در جنوب و کابل و کاپیسا در غرب محدود است.

جغرافیا و آب و هوا

این ولایت به دلیل رودخانه های الینگر و الینشینگ که از آن عبور می کنند، به خاطر شکوفایی آن شناخته شده است.^[1]^[16]EnglishThe province is known for its lushness due to the Alingar and Alinshing rivers which pass through it.پښتودغه ولایت د الینګار او الینشینګ سیندونو له امله چې له دې لارې تیریږي د هغې د ښکلا لپاره پیژندل شوی.دریاین ولایت به دلیل رودخانه های الینگر و الینشینگ که از آن عبور می کنند، به خاطر شکوفایی آن شناخته شده است. این شامل مقدار قابل توجهی از زمین های آبیاری شده است.^[1]EnglishIt contains significant amounts of irrigated land.پښتودا د اوبو لګولو ځمکې د پام وړ مقدار لري.دریاین شامل مقدار قابل توجهی از زمین های آبیاری شده است. توپوگرافی این منطقه عمدتاً کوهستانی است.^[3]EnglishThe region's topography is predominantly mountainous.پښتود سیمې توپوګرافي په عمده توګه غرنۍ ده.دریتوپوگرافی این منطقه عمدتاً کوهستانی است.

ولسوالی ها و اداره

پایتخت لغمان شهر میثارلام است.EnglishThe capital of Laghman is Mihtarlam (also referred to as Mehtar Lam).پښتود لغمان پلازمېنه میثارلام ده.دریپایتخت لغمان شهر میثارلام است. (همچنان به عنوان مهتر لام شناخته می شود)^[1]^[2] این شهر شانزدهمین مرکز بزرگ شهری در افغانستان است.^[8]^[9]EnglishThe city is the sixteenth-largest urban center in Afghanistan.پښتو(د مهتر لام په نوم هم پیژندل شوی) دا ښار په افغانستان کې شپاړسم لوی ښاري مرکز دی.دری(همچنان به عنوان مهتر لام شناخته می شود) این شهر شانزدهمین مرکز بزرگ شهری در افغانستان است. این ولایت میزبان تعداد زیادی از نشانه های تاریخی، مناره ها، بناهای تاریخی و سایر آثار فرهنگی است که تجلی تاریخ و فرهنگ قدیمی آن است.^[19]EnglishThe province hosts a large number of historical landmarks, minarets, monuments, and other cultural relics that are manifestations of its old history and culture.پښتودغه ولایت د تاریخي ځایونو، مینارونو، یادګارونو او نورو کلتوري آثارو لوی شمیر کوربه کوي چې د دې پخوانی تاریخ او کلتور څرګندونه ده.دریاین ولایت میزبان تعداد زیادی از نشانه های تاریخی، مناره ها، بناهای تاریخی و سایر آثار فرهنگی است که تجلی تاریخ و فرهنگ قدیمی آن است. موزه لغمان میراث فرهنگی غنی و اهمیت تاریخی این منطقه را نشان می دهد.^[21]^[22]EnglishThe Laghman Museum showcases the region's rich cultural heritage and historical significance.پښتود لغمان موزیم د سیمې بډایه کلتوري میراث او تاریخي اهمیت ښیې.دریموزه لغمان میراث فرهنگی غنی و اهمیت تاریخی این منطقه را نشان می دهد. این به عنوان تنها محل سکونت شهری بزرگ در این ولایت عمل می کند.^[8]^[9]EnglishIt serves as the only large urban settlement within the province.پښتودا په ولایت کې د یوازینۍ لوی ښاري میشته کیدو په توګه خدمت کوي.دریاین به عنوان تنها محل سکونت شهری بزرگ در این ولایت عمل می کند. جمعیت تخمین زده شده این شهر تقریباً ۱۶۰،۱۲۳ نفر است.^[7]^[10]EnglishThe city's estimated population is approximately 160,123.پښتود ښار اټکل شوی نفوس شاوخوا ۱۶۰,۱۲۳، دی.دریجمعیت تخمین زده شده این شهر تقریباً ۱۶۰،۱۲۳ نفر است. نام های دیگر این شهر و ناحیه اش عبارتند از: مقتارلام، متارلام، میر تالام صاحب زیارت، متارلام و نور لام.^[11]^[12]EnglishAlternative names for the city and its district include Mekhtarlam, Metarlam, Mir Talam Saheb Ziarat, Mitarlam, and Nāwar Lam.پښتود ښار او د هغې ولسوالۍ لپاره بدیل نومونو کې میخترلام، میترلام، میر تالام صاحب زیارت، میترلام، او نور لام شامل دي.درینام های دیگر این شهر و ناحیه اش عبارتند از: مقتارلام، متارلام، میر تالام صاحب زیارت، متارلام و نور لام. نام "محتار لام" از کلمه های ارامی "میرحرت" و "دامنا" گرفته شده است.EnglishThe name 'Mehtar Lam' is derived from the Aramaic 'Mirhrat' (meaning 'Mehar') and 'damana' (becoming 'lam').پښتود 'مهتر لام' نوم د ارامیک 'میرھرت' او 'دامنا' څخه اخیستل شوی دی.درینام "محتار لام" از کلمه های ارامی "میرحرت" و "دامنا" گرفته شده است. (معنی اش "مهر" است) (تبدیل شدن به "لام")^[13] این ولایت از چندین ناحیه تشکیل شده است، از جمله الینگر، الیشینگ، دولت شاه، مهتر لام و قرغی.^[1]EnglishThe province is composed of several districts, including Alingar, Alishing, Dawlat Shah, Mehtar Lam, and Qarghayi.پښتو(چې معنی یې "مهار" ده) (د "لام" کیدو په حال کې) دا ولایت د څو ولسوالیو څخه جوړ شوی دی، پشمول د الینګار، الیشینګ، دولت شاه، مهتر لام، او قرغیي.دری(معنی اش "مهر" است) (تبدیل شدن به "لام") این ولایت از چندین ناحیه تشکیل شده است، از جمله الینگر، الیشینگ، دولت شاه، مهتر لام و قرغی. جمعیت آن ها حدود ۲۸۵۶۸۰ نفر تخمین زده شده است.^[1]EnglishThe population is estimated to be approximately 285,680.پښتود نفوس شمیر شاوخوا ۲۸۵،۶۸۰ اټکل شوی.دریجمعیت آن ها حدود ۲۸۵۶۸۰ نفر تخمین زده شده است. داده های جمعیتی نشان می دهد که ۵۱.۳٪ از جمعیت پشتون هستند.^[3]EnglishDemographic data indicates that 51.3% of the population is Pashtun.پښتوډیموګرافیک معلومات ښیې چې د نفوس ۵۱.۳٪ پښتون دی.دریداده های جمعیتی نشان می دهد که ۵۱.۳٪ از جمعیت پشتون هستند. تقریباً ۲۱.۷٪ تاجیک ها هستند، در حالیکه ۲۷٪ پشهای و کاتا هستند.^[3]EnglishApproximately 21.7% are Tajik, while 27% are Pashai and Kata.پښتونږدې ۲۱.۷٪ تاجیک دي، پداسې حال کې چې ۲۷٪ پشهای او کټا دي.دریتقریباً ۲۱.۷٪ تاجیک ها هستند، در حالیکه ۲۷٪ پشهای و کاتا هستند. گروه اصلی مذهبی شامل مسلمان های سنی است.^[3]EnglishThe primary religious group consists of Sunni Muslims.پښتولومړنۍ مذهبي ډله د سني مسلمانانو څخه جوړه شوې ده.دریگروه اصلی مذهبی شامل مسلمان های سنی است. زبان های اصلی صحبت شده عبارتند از زبان پشتو، دریایی ها، پشه های و Laghmān.^[19]EnglishMain languages spoken include Pashto, Dari, Pashayi, and Laghmān.پښتوپه اصلي ژبو کې د پښتو ژبه، ډاري، پښتانه، او Laghmān شامل دي.دریزبان های اصلی صحبت شده عبارتند از زبان پشتو، دریایی ها، پشه های و Laghmān.

اقتصاد و زراعت

زراعت یکی از فعالیت های اصلی اقتصادی در این ولایت است و بسیاری از ساکنان در تجارت و تجارت زراعتی دخیل هستند.^[1]EnglishAgriculture is a primary economic activity in the province, with many residents involved in agricultural trade and business.پښتوزراعت په دې ولایت کې یو لومړنی اقتصادي فعالیت دی، چې ډیری اوسیدونکي یې په زراعتي سوداګرۍ او سوداګرۍ کې ښکیل دي.دریزراعت یکی از فعالیت های اصلی اقتصادی در این ولایت است و بسیاری از ساکنان در تجارت و تجارت زراعتی دخیل هستند. این ولایت دارای مقدار قابل توجهی از زمین های آبیاری شده است.^[1]EnglishThe province has sizable amounts of irrigated land.پښتودغه ولایت د اوبو لګولو ځمکې خورا لوی مقدار لري.دریاین ولایت دارای مقدار قابل توجهی از زمین های آبیاری شده است. محصولات قابل توجه در این منطقه عبارتند از برنج، گندم، پنبه، خیار و انواع میوه ها و سبزیجات.^[1]EnglishNotable crops grown in the area include rice, wheat, cotton, cucumbers, and various fruits and vegetables.پښتوپه دې سیمه کې د پام وړ حاصلاتو کې وریجې، غنم، پنبه، کدو، او مختلف میوې او سبزیجات شامل دي.دریمحصولات قابل توجه در این منطقه عبارتند از برنج، گندم، پنبه، خیار و انواع میوه ها و سبزیجات. لغمان همچنان به خاطر سنگ های گرانبها و مواد معدنی که در سراسر جهان مشهور است، شناخته شده است.^[1]EnglishLaghman is also known for its array of precious stones and minerals, which are famous globally.پښتولغمان د قیمتي ډبرو او منرالونو لپاره هم پیژندل شوی، کوم چې په نړیواله کچه مشهور دي.دریلغمان همچنان به خاطر سنگ های گرانبها و مواد معدنی که در سراسر جهان مشهور است، شناخته شده است. معدن خاص شناسایی شده در این ولایت عبارتند از اپاتیت نیلو، البیت کورگال، و اسپودومن ماوی.^[1]EnglishSpecific minerals identified in the province include Apatite Nilaw, Elbite Korgal, and Spodumene Mawi.پښتوپه دې ولایت کې پیژندل شوي ځانګړي معدنيات شامل دي اپاتیت نیلو، البیټ کورګال، او سپوډومین ماوي.دریمعدن خاص شناسایی شده در این ولایت عبارتند از اپاتیت نیلو، البیت کورگال، و اسپودومن ماوی.

آموزش و زیرساخت ها

پوهنتون لغمان یک پوهنتون دولتی است که در میهترلام واقع شده است.^[6] این در سال ۲۰۱۱ تاسیس شد.^[4] این مؤسسه دارای ۷۲ معلم لیسانس و کارشناسی ارشد در پنج پوهنحی است.^[4] این پوهنځی ها شامل علوم انسانی انجنیری و ادبیات، آموزش و اقتصاد است. (زراعت (که پنج بخش دارد))^[4] تقریباً ۴۷٪ از جمعیت به برق دسترسی دارند.^[3] دسترسی آب آشامیدنی از چشمه ها، رودخانه ها و چاه های کم عمق ۴۶.۷٪ است.^[3] بیش از ۱۱۰۰ پروژه کمک های استانی با هزینه بیش از ۹ میلیون دالر در حال انجام است.^[3]

تاریخچه و اهمیت تاریخی

این منطقه قبلاً به نام لامپاکا شناخته می شد.^[1]^[17]EnglishThe area was formerly known as Lampaka.پښتودا سیمه پخوا د لمپاکا په نوم پیژندل کیده.دریاین منطقه قبلاً به نام لامپاکا شناخته می شد. مسافر چینی سوان تسانگ نیز از لغمان دیدن کرد.^[1]EnglishThe Chinese traveller Hsuan Tsang also visited Laghman.پښتود چینايي مسافر هسوان تسانګ هم لغمان څخه لیدنه وکړه.دریمسافر چینی سوان تسانگ نیز از لغمان دیدن کرد. کتیبه های ارامی در سال ۱۹۶۹ در این استان یافت شدند که نشان دهنده یک مسیر تجاری باستانی از هند به پالمیرا بود.^[1]EnglishAramaic inscriptions were found in the province in 1969, which indicated an ancient trade route from India to Palmyra.پښتوپه ۱۹۶۹ کال کې په دغه ولایت کې په ارامۍ ژبه لیکل شوي لیکونه وموندل شول، چې له هند څخه پالمیرا ته د سوداګرۍ یوه پخوانۍ لاره ښیي.دریکتیبه های ارامی در سال ۱۹۶۹ در این استان یافت شدند که نشان دهنده یک مسیر تجاری باستانی از هند به پالمیرا بود. سوابق تاریخی نشان می دهد که نام لغمان در شکل های مختلف در طول تاریخ ثبت شده است.^[5]^[18]EnglishHistorical records note that the name of Laghman has been recorded in different forms throughout history.پښتوتاریخي ریکارډونه یادونه کوي چې د لغمان نوم د تاریخ په اوږدو کې په مختلف شکلونو کې ثبت شوی دی.دریسوابق تاریخی نشان می دهد که نام لغمان در شکل های مختلف در طول تاریخ ثبت شده است. این ولایت به عنوان گذرگاه برای فاتحان مختلف از جمله اسکندر کبیر، چنگیز خان و بابر در مسیرهای آنها به هند خدمت می کرد.^[5]EnglishThe province served as a passage for various conquerors, including Alexander the Great, Genghis Khan, and Babur, on their routes to India.پښتودغه ولایت د مختلف فاتحینو لپاره د تیریدو په توګه کار کوه، پشمول سکندر اعظم، چنګیز خان، او بابر، هند ته د دوی په لارو کې.دریاین ولایت به عنوان گذرگاه برای فاتحان مختلف از جمله اسکندر کبیر، چنگیز خان و بابر در مسیرهای آنها به هند خدمت می کرد. در جریان جنگ با شوروی و جنگ های بعدی بین جنگجویان رقیب، بسیاری از خانه ها و تاسیسات تجاری در این استان تخریب شدند.^[1]EnglishDuring the war with the Soviets and subsequent battles between rival warlords, many homes and business establishments in the province were destroyed.پښتود شورویانو سره د جګړې په جریان کې او وروسته د سیال جنګسالارانو ترمینځ جګړې، په ولایت کې ډیری کورونه او سوداګریز تاسیسات ویجاړ شوي.دریدر جریان جنگ با شوروی و جنگ های بعدی بین جنگجویان رقیب، بسیاری از خانه ها و تاسیسات تجاری در این استان تخریب شدند. این منطقه از نظر تاریخی به عنوان یک امپوریوم هندوستان توصیف شده است.^[19]EnglishThe region was historically described as an emporium of Hindūstān.پښتودا سیمه په تاریخي ډول د هندوستان د امپوریوم په توګه تشریح شوې.دریاین منطقه از نظر تاریخی به عنوان یک امپوریوم هندوستان توصیف شده است. نوشته های ارامی باستانی در این منطقه نشان می دهد که یک مسیر تجاری باستانی از هند به پالمیرا وجود داشت.^[19]EnglishAncient Aramaic inscriptions in the area indicated an ancient trade route from India to Palmyra.پښتوپه دې سیمه کې لرغوني ارامی لیکونه د هند څخه پالمیرا ته د سوداګرۍ پخوانۍ لاره په ګوته کوي.درینوشته های ارامی باستانی در این منطقه نشان می دهد که یک مسیر تجاری باستانی از هند به پالمیرا وجود داشت.

کلتور و ادبیات

انجمن ادبی مهتر لام بابا در سال ۲۰۱۱ تاسیس شد.^[14]EnglishThe Mehtar Lam Baba Literary Society was established in 2011.پښتود مهتر لام بابا ادبي ټولنه په ۲۰۱۱ کې جوړه شوې وه.دریانجمن ادبی مهتر لام بابا در سال ۲۰۱۱ تاسیس شد. این انجمن به عنوان یک انجمن برای شاعران، نویسندگان و علاقه مندان به ادبیات برای گرد هم آمدن برای رویدادهای فرهنگی عمل می کند.^[15]EnglishThe society serves as a forum for poets, writers, and lovers of literature to gather for cultural events.پښتودا ټولنه د شاعرانو، لیکوالانو او د ادبیاتو مینه والو لپاره د فورم په توګه کار کوي ترڅو د کلتوري پیښو لپاره راټول شي.دریاین انجمن به عنوان یک انجمن برای شاعران، نویسندگان و علاقه مندان به ادبیات برای گرد هم آمدن برای رویدادهای فرهنگی عمل می کند.