علیزایی ها — انسیکلوپدیا افغانیکا

علیزایی یا اولیازایی، که در پشتون ها عدد از قبیله اش یاد می شود، عمدتا، در جنوب غربی و مرکز افغانستان زندگی می کنند.^[1]EnglishAlizai (or Alizay) is a Pashtuns tribe primarily located in southwestern and central Afghanistan.پښتوعلي زای (یا علیزای) د پښتانه قبیله ده چې په عمده توګه په سویل لویدیز او مرکزي افغانستان کې موقعیت لري.دریعلیزایی یا اولیازایی، که در پشتون ها عدد از قبیله اش یاد می شود، عمدتا، در جنوب غربی و مرکز افغانستان زندگی می کنند. آنها به کنفدراسیون پنجپای قبیله بزرگ پشتون های دورانی تعلق دارند که توسط احمد شاه درانی تاسیس شده است.^[1]^[2]EnglishThey belong to the Panjpai confederation of the larger Durrani Pashtuns tribe founded by Ahmad Shah Durrani.پښتودوی د احمد شاه دراني لخوا تاسیس شوي د لوی دراني پښتانه قبیلې د پنجپای کنفدراسیون پورې اړه لري.دریآنها به کنفدراسیون پنجپای قبیله بزرگ پشتون های دورانی تعلق دارند که توسط احمد شاه درانی تاسیس شده است.

منشاء و سلسله نسب

علیزایی ها بخشی از ساختار قبیله ای دورانی هستند که پس از تاجگذاری احمد شاه دورانی در سال ۱۷۴۷ تاسیس شد.^[1]EnglishThe Alizai are part of the Durrani tribal structure established following the coronation of Ahmad Shah Durrani in 1747.پښتوعليزي د دراني قبیلي جوړښت برخه ده چې په ۱۷۴۷ کې د احمد شاه دراني د تاجپوشی وروسته رامینځته شوې.دریعلیزایی ها بخشی از ساختار قبیله ای دورانی هستند که پس از تاجگذاری احمد شاه دورانی در سال ۱۷۴۷ تاسیس شد. آنها به عنوان بخشی از گروه پنجپای طبقه بندی شده اند، که شامل نورزی نیز می شود.^[3]^[4]EnglishThey are classified as part of the Panjpai group, which also includes the Nurzi.پښتودوی د پنجپای ډلې د یوې برخې په توګه طبقه بندي شوي، کوم چې نورزی هم پکې شامل دي.دریآنها به عنوان بخشی از گروه پنجپای طبقه بندی شده اند، که شامل نورزی نیز می شود.

ساختار قبیله ای

قبیله های پشتون به چندین لایه سازمان یافته اند، از جمله "قبیله"، که بیشتر به واحدهای "خیل" و "زی" تقسیم می شود.EnglishPashtun tribes are organized into several layers, including the "qabila" (tribe), which is further divided into "khil" and "zi" units.پښتود پښتون قومونه په څو پرتونو کې تنظیم شوي، پشمول د "قبیله"، کوم چې نور د "خیل" او "زی" واحدونو کې ویشل شوی.دریقبیله های پشتون به چندین لایه سازمان یافته اند، از جمله "قبیله"، که بیشتر به واحدهای "خیل" و "زی" تقسیم می شود. (قبیله)^[3] این واحد ها اغلب به "پلارینا" تقسیم می شوند، که از چندین خانواده گسترده تشکیل شده است.^[3]^[7]EnglishThese units are often subdivided into "palarina," which consist of several extended families.پښتو(د قبیلې) دا واحدونه اکثرا په "پلارینا" ویشل شوي، کوم چې د څو پراخه کورنیو څخه جوړ شوي.دری(قبیله) این واحد ها اغلب به "پلارینا" تقسیم می شوند، که از چندین خانواده گسترده تشکیل شده است. اعضای یک قبیله بزرگ ممکن است با شاخه های مختلف درخت خانوادگی بسته به موقعیت اجتماعی خود، شناسایی شوند.^[3]EnglishMembers of a large tribe may identify with different branches of the family tree depending on their social standing.پښتود یوې لویې قبیلې غړي ممکن د دوی ټولنیز دریځ پورې اړوند د کورنۍ ونې مختلف څانګو سره پیژندل شي.دریاعضای یک قبیله بزرگ ممکن است با شاخه های مختلف درخت خانوادگی بسته به موقعیت اجتماعی خود، شناسایی شوند.

مرکز جغرافیایی

سرزمین اصلی علیزایی ها در زامندوار واقع شده است که در شمال ولایت هلمند واقع شده است.^[1]^[2]EnglishThe heartland of the Alizai is located in Zamindawar, situated north of Helmand province.پښتود علي زايي مرکز په زمندوار کې موقعیت لري، چې د هلمند ولایت شمال کې موقعیت لري.دریسرزمین اصلی علیزایی ها در زامندوار واقع شده است که در شمال ولایت هلمند واقع شده است. آنها عمدتاً در ناحیه موسی قلعه زندگی می کنند.^[1]EnglishThey primarily inhabit the Musa Qala district.پښتودوی په عمده توګه د موسی قلعه ولسوالۍ کې ژوند کوي.دریآنها عمدتاً در ناحیه موسی قلعه زندگی می کنند. این قبیله همچنان در [بلوچستان] در پاکستان حضور دارد.^[1]EnglishThe tribe also has a presence in [Balochistan] in Pakistan.پښتودغه قبیله په پاکستان کې [بلوچستان] کې هم شتون لري.دریاین قبیله همچنان در [بلوچستان] در پاکستان حضور دارد.

رابطه با سایر قبایل دورانی

مناقشات قبیله ای بین قبیله بارکزی و علیزایی ها نقش کلیدی در تقسیم جمعیت در مناطق خاص دارد.^[5]EnglishTribal disputes between the Barakzai Tribe and the Alizai play a key role in dividing the population in certain districts.پښتود بارکزي قبیله او علیزایی ترمنځ قبایلي شخړې په ځینو ولسوالیو کې د نفوس په ویش کې کلیدي رول لوبوي.دریمناقشات قبیله ای بین قبیله بارکزی و علیزایی ها نقش کلیدی در تقسیم جمعیت در مناطق خاص دارد. بارکزی ها تقریباً ۵۰٪ از جمعیت را در این مناطق تشکیل می دهند و به طور سنتی صاحب قدرت بوده اند.^[5]EnglishThe Barakzai account for approximately 50% of the population in these areas and have been the traditional power holders.پښتوپه دغو سیمو کې د برکزیانو نفوس شاوخوا ۵۰ سلنه دی او د واک لرونکي دي.دریبارکزی ها تقریباً ۵۰٪ از جمعیت را در این مناطق تشکیل می دهند و به طور سنتی صاحب قدرت بوده اند. قبیله علیزایی ها بین ۲۵٪ تا ۳۵٪ از جمعیت این مناطق را تشکیل می دهند.^[5]EnglishThe Alizai tribe comprises between 25% and 35% of the population in these regions.پښتوپه دغو سیمو کې د الیزای قبیلې د ۲۵ او ۳۵ سلنې ترمنځ نفوس لري.دریقبیله علیزایی ها بین ۲۵٪ تا ۳۵٪ از جمعیت این مناطق را تشکیل می دهند. این تنش ها می تواند منجر به یک ذهنیت جمع صفر در مورد توزیع منابع و کمک های دولتی شود.^[5]EnglishThese tensions can result in a zero-sum mentality regarding the distribution of resources and government assistance.پښتودا کړکېچونه کولی شي د سرچینو او دولتي مرستې ویش په اړه د صفر مجموعې ذهنیت پایله ولري.دریاین تنش ها می تواند منجر به یک ذهنیت جمع صفر در مورد توزیع منابع و کمک های دولتی شود.

نقش در سیاست های افغانستان

علیزایی ها در تاریخ سیاسی و نظامی افغانستان فعال بوده اند.^[1]EnglishThe Alizai have been active participants in Afghan political and military history.پښتوعليزي د افغانستان په سیاسي او پوځي تاریخ کې فعاله برخه اخیستونکي دي.دریعلیزایی ها در تاریخ سیاسی و نظامی افغانستان فعال بوده اند. در سال ۱۹۲۳، این قبیله در یک شورش در منطقه زامندوار علیه امارت افغانستان شرکت کرد.^[6]EnglishIn 1923, the tribe engaged in a rebellion in the Zamindawar region against the Emirate of Afghanistan.پښتوپه ۱۹۲۳ کال کې، دغه قوم د افغانستان د امارت په خلاف د زمندوار په سیمه کې په بغاوت کې ښکیل شو.دریدر سال ۱۹۲۳، این قبیله در یک شورش در منطقه زامندوار علیه امارت افغانستان شرکت کرد. در سال ۲۰۰۷، قبایل علیزایی در موسی قلعه تحت رهبری ملا عبدالسلام متحد شدند تا در کنار طالبان بجنگند.^[1]EnglishIn 2007, Alizai tribesmen in Musa Qala united under Mullah Abdul Salam to fight alongside the Taliban.پښتوپه ۲۰۰۷ کې، په موسی قلعه کې د علیزایی قبیلې وګړي د ملا عبدالسلام تر مشرۍ لاندې متحد شول ترڅو د طالبانو ډله تر څنګ جنګ وکړي.دریدر سال ۲۰۰۷، قبایل علیزایی در موسی قلعه تحت رهبری ملا عبدالسلام متحد شدند تا در کنار طالبان بجنگند. ملا عبدالسلام بعداً وفاداری خود را تغییر داد و توسط رئیس جمهور حامد کرزی به عنوان فرماندار منطقه موسی قلعه منصوب شد.^[1]EnglishMullah Abdul Salam later shifted his allegiance and was appointed as the governor of the Musa Qala district by President Hamid Karzai.پښتوملا عبدالسلام وروسته خپل وفاداري بدله کړه او د ولسمشر حامد کرزی لخوا د موسی قلعه ولسوال په توګه وټاکل شو.دریملا عبدالسلام بعداً وفاداری خود را تغییر داد و توسط رئیس جمهور حامد کرزی به عنوان فرماندار منطقه موسی قلعه منصوب شد. سایر اعضای قبیله مقام های مهم دولتی را در اختیار داشته اند، از جمله احمد الله علیزایی، که به عنوان فرماندار بادغیس و کابل خدمت کرده است.^[1]EnglishOther members of the tribe have held significant government positions, including Ahmadullah Alizai, who served as the governor of Badghis and Kabul.پښتود قبیلې نورو غړو د حکومت مهمې دندې درلودې، په شمول احمد الله علیزي، چې د بادغیس او کابل والي په توګه دنده ترسره کړې.دریسایر اعضای قبیله مقام های مهم دولتی را در اختیار داشته اند، از جمله احمد الله علیزایی، که به عنوان فرماندار بادغیس و کابل خدمت کرده است.