مردم تاجیک افغانستان — انسیکلوپدیا افغانیکا

مردم تاجیک افغانستان یک گروه قومی ایرانی و بزرگ ترین جامعه فارسی زبان در این کشور هستند.^[1]^[2]EnglishThe Tajik people of Afghanistan are an Iranian ethnic group and the largest Persian-speaking community in the country.پښتود افغانستان تاجک ولس یوه ایراني توکمیز ډله ده او په هیواد کې د فارسي ژبې ترټولو لویه ټولنه ده.دریمردم تاجیک افغانستان یک گروه قومی ایرانی و بزرگ ترین جامعه فارسی زبان در این کشور هستند.

منشاء و تاریخچه

تاجیک ها از نژاد مختلط هستند و در درجه اول از نسل ساکنان باستانی شرق ایران در آسیای مرکزی، به ویژه سوغدی ها و بکتریایی ها هستند.^[1]^[12]EnglishThe Tajiks are of mixed origin and are primarily descendants of ancient Eastern Iranian inhabitants of Central Asia, particularly the Sogdians and the Bactrians.پښتوتاجکان د مخلوط اصل څخه دي او په عمده توګه د مرکزي آسیا د پخوانیو ختیځ ایراني اوسیدونکو اولادونه دي، په ځانګړي توګه سوګډیان او بکټریان.دریتاجیک ها از نژاد مختلط هستند و در درجه اول از نسل ساکنان باستانی شرق ایران در آسیای مرکزی، به ویژه سوغدی ها و بکتریایی ها هستند. آنها همچنان اولاد احتمالی گروه های دیگر بشمول از پارسی ها، یونانی ها و مردم مختلف ترک آسیای مرکزی محسوب میشوند.^[1]EnglishThey are also considered possible descendants of other groups, including Persians, Greeks, and various Turkic peoples of Central Asia.پښتودوی د نورو ډلو احتمالي اولادونه هم ګ په پام کې نیول شويل کیږي، پشمول د فارس، یونانیانو، او د مرکزي آسیا بیلابیل ترکي خلک.دریآنها همچنان اولاد احتمالی گروه های دیگر بشمول از پارسی ها، یونانی ها و مردم مختلف ترک آسیای مرکزی محسوب میشوند. مهاجرت پارسی ها به آسیای مرکزی ممکن است آغاز ملت مدرن تاجیک محسوب شود، با پارسی های قومی و عناصر باکتریایی های شرقی ایرانی و سوغدی ها که به عنوان اجداد اصلی خدمت می کنند.^[3]EnglishThe Persian migration to Central Asia may be considered the beginning of the modern Tajik nation, with ethnic Persians and elements of East-Iranian Bactrians and Sogdians serving as primary ancestors.پښتومنځنۍ اسیا ته د فارس کډوالۍ د عصري تاجک ملت پیل ګ په پام کې نیول شويل کیدی شي، د توکمیز فارس او د ختیځ ایراني بیکټریانو او سوګډیانو عناصر د لومړني پلرونو په توګه خدمت کوي.دریمهاجرت پارسی ها به آسیای مرکزی ممکن است آغاز ملت مدرن تاجیک محسوب شود، با پارسی های قومی و عناصر باکتریایی های شرقی ایرانی و سوغدی ها که به عنوان اجداد اصلی خدمت می کنند.

اجداد تاجیک ها هزاران سال است که به طور مداوم در شمال افغانستان، تاجیکستان و سایر بخش های آسیای مرکزی زندگی می کنند.^[1]EnglishThe ancestors of the Tajiks have inhabited northern Afghanistan, Tajikistan, and other parts of Central Asia continuously for many millennia.پښتود تاجکانو پلرونه د افغانستان په شمال، تاجکستان او د منځنۍ اسیا په نورو برخو کې د زرګونو کلونو راهیسې په دوامداره توګه ژوند کوي.دریاجداد تاجیک ها هزاران سال است که به طور مداوم در شمال افغانستان، تاجیکستان و سایر بخش های آسیای مرکزی زندگی می کنند. از نظر تاریخی، تاجیک های باستان قبل از فتح ایران توسط عرب ها عمدتاً کشاورز بودند.^[1]EnglishHistorically, the ancient Tajiks were chiefly agriculturalists before the Arab conquest of Iran.پښتوله تاریخي پلوه، پخواني تاجکان د ایران د عربو له فتحې مخکې په عمده توګه کروندګر وو.دریاز نظر تاریخی، تاجیک های باستان قبل از فتح ایران توسط عرب ها عمدتاً کشاورز بودند. بعد از فتح اسلامی ایران، زبان فارسی به شرق گسترش یافت و منجر به انقراض تدریجی زبان های باکتریایی و سوغدیایی شد.^[1]EnglishFollowing the Islamic conquest of Persia, the Persian language spread east, leading to the gradual extinction of the Bactrian and Sogdian languages.پښتود فارس د اسلامي فتحې وروسته، فارسي ژبه ختیځ ته خپره شوه، چې په تدریجي ډول د بکټریا او سوګډیا ژبو له مینځه وړلو لامل شوه.دریبعد از فتح اسلامی ایران، زبان فارسی به شرق گسترش یافت و منجر به انقراض تدریجی زبان های باکتریایی و سوغدیایی شد.

ریشه شناسی نام "تاجیک" ریشه های مختلفی دارد.EnglishThe etymology of the name "Tajik" has various proposed origins.پښتود "تاجیک" د نوم ایټیمولوژي مختلف وړاندیز شوي سرچینې لري.دریریشه شناسی نام "تاجیک" ریشه های مختلفی دارد.

جمعیت شناسی و جغرافیا

تاجیک ها دومین گروه قومی بزرگ در افغانستان هستند.^[1] برآورد جمعیت تاجیک در افغانستان متفاوت است و برخی منابع می گویند که آنها حدود ۲۵٪ از جمعیت را تشکیل می دهند.^[2]^[4] تخمین های دیگر نشان می دهد که آنها تقریباً ۳۷٪ از جمعیت را تشکیل می دهند که در مجموع تقریباً ۱۶،۲۰۰،۰۰۰ نفر است.^[1]^[5] ها ها ها^[4]

جمعیت در چهار شهر بزرگ افغانستان غالب است: کابل، مزار-ی-شریف، هرات، و غزنی.^[6] آنها اکثریت مشخصی را در ولایت های شمالی و غربی بدخشان، پنجشیر و بلخ تشکیل می دهند.^[6]EnglishThe population is predominant in four of Afghanistan's largest cities: Kabul, Mazar-e Sharif, Herat, and Ghazni.پښتودوی د بدخشان، پنجشیر، او بلخ په شمالي او لویدیز ولایتونو کې وړ اکثریت تشکیلوي.دریآنها اکثریت مشخصی را در ولایت های شمالی و غربی بدخشان، پنجشیر و بلخ تشکیل می دهند. آنها همچنین بخش قابل توجهی از جمعیت را در مناطق شمالی و مرکزی کشور تشکیل می دهند.^[7]EnglishThey constitute a qualified majority in the northern and western provinces of Badakhshan, Panjshir, and Balkh.پښتودوی د هیواد په شمالي او مرکزي سیمو کې د نفوس د پام وړ برخې هم جوړوي.دریآنها همچنین بخش قابل توجهی از جمعیت را در مناطق شمالی و مرکزی کشور تشکیل می دهند.

اقلیت های مهم تاجیک در پاکستان، ازبکستان و چین زندگی می کنند.^[1] در چین، این اصطلاح برای اشاره به گروه های قومی پامری سینکیانگ، که به زبان های پامری شرقی ایرانی صحبت می کنند، استفاده می شود.^[1]^[8] ها ها ها^[9]

زبان و کلتور فارسی

زبان بومی تاجیک ها فارسی است.^[1]EnglishIn China, the term is used to refer to the Pamiri ethnic groups of Xinjiang, who speak Eastern Iranian Pamiri languages.پښتود تاجکانو اصلي ژبه فارسي ده.دریزبان بومی تاجیک ها فارسی است. در افغانستان، این به عنوان دریایی ها شناخته می شود، در حالیکه در تاجیکستان به عنوان تاجیک شناخته می شود.^[1]^[3] تاجیک ها همچنین به زبان های ثانویه از جمله روسی و ازبک صحبت می کنند.^[1]^[3]EnglishThe native language of the Tajiks is Persian.پښتوتاجکان د روسیې او ازبکستان په ګډون دویمې ژبې هم خبرې کوي.دریتاجیک ها همچنین به زبان های ثانویه از جمله روسی و ازبک صحبت می کنند.

فرهنگ تاجیک ها عمدتاً فارسی است اما شامل عناصر قوی دیگر فرهنگ های آسیای مرکزی مانند سنت های ترک است.^[1] همچنان به شدت با سنت های اسلامی نفوذ کرده است.^[1] از نظر تاریخی، فرهنگ تاجیک با جشن سال نوروز، ادبیات باستانی فارس و شیوه زندگی شهری و زراعتی مرتبط بود.^[10] ها ها ها^[1]

هویت مذهبی

اکثریت تاجیک ها مسلمان سنی مکتب حنفی هستند.^[10]EnglishIt is also heavily infused with Islamic traditions.پښتود تاجکانو اکثریت د حنفي مکتب سني مسلمانان دي.دریاکثریت تاجیک ها مسلمان سنی مکتب حنفی هستند. یک اقلیت، به ویژه در بدخشان، از مذهب اسماعیلی پیروی می کند.^[1]^[10]EnglishHistorically, Tajik culture was linked to the celebration of Nowruz, ancient Persian literature, and a lifestyle of urban and agricultural living.پښتویو لږکی، په ځانګړي توګه په بدخشان کې، د اسماعیلي مذهب پیروي کوي.درییک اقلیت، به ویژه در بدخشان، از مذهب اسماعیلی پیروی می کند.

نفوذ سیاسی در افغانستان

تاجیک ها در سیاست افغانستان با وجود اینکه تنها برای دو دوره کوتاه کشور را اداره کرده اند، تاثیرگذار بوده اند.^[11] اولین مثال در سال ۱۹۲۹ اتفاق افتاد که در آن زمان حبیب الله کلاکانی برای نه ماه حکومت کرد.^[11]EnglishThe majority of Tajiks are Sunni Muslims of the Hanafi school.پښتولومړی مثال په ۱۹۲۹ کې پیښ شو کله چې حبیب الله کلکاني د نهو میاشتو لپاره حکومت وکړ.دریاولین مثال در سال ۱۹۲۹ اتفاق افتاد که در آن زمان حبیب الله کلاکانی برای نه ماه حکومت کرد. دوره دوم در سال ۱۹۹۲ بود که برهان الدین ربانی بر اساس توافق نامه پشاور رئیس جمهور شد، قبل از اینکه بعداً برکنار شود.^[11]EnglishA minority, particularly in Badakhshan, follows the Ismaili faith.پښتودویمه دوره په ۱۹۹۲ کې وه کله چې برهان الدین رباني د پیښور تړون لاندې ولسمشر شو، مخکې لدې چې وروسته لرې شي.دریدوره دوم در سال ۱۹۹۲ بود که برهان الدین ربانی بر اساس توافق نامه پشاور رئیس جمهور شد، قبل از اینکه بعداً برکنار شود.