نوروز

نوروز (سال نو فارسی، دریایی ها نوروز، زبان پشتو نوائی کال) در روز معادله بهار، ۲۱ مارچ، که اولین روز ماه حمال در تقویم شمسی افغانستان است، می باشد.EnglishNowruz (the Persian new year, Dari Nawroz, Pashto Naway Kal) falls on the spring equinox, 21 March, which is the first day of the month of Hamal in the Afghan solar calendar.پښتونوروز (د فارس نوی کال، ډاري نوروز، پښتو ژبه ناوي کال) د پسرلي په مساوي کې راځي، د مارچ ۲۱، کوم چې د افغان لمریز تقویم کې د حمال میاشتې لومړۍ ورځ ده.درینوروز (سال نو فارسی، دریایی ها نوروز، زبان پشتو نوائی کال) در روز معادله بهار، ۲۱ مارچ، که اولین روز ماه حمال در تقویم شمسی افغانستان است، می باشد. این مهم ترین فستیوال فرهنگی افغانستان است که در سراسر خطوط قومی و فرقه ای جشن گرفته می شود، و همزمان با جشن روز کشاورز در سراسر کشور است که تقریباً دو هفته طول می کشد و در آن جوانه ها و گل ها در سراسر کشور کاشته می شوند.^[1]EnglishIt is Afghanistan's principal cultural festival, celebrated across ethnic and sectarian lines, and it coincides with a nationwide Farmers' Day observance of roughly two weeks in which saplings and flowers are planted around the country.پښتودا د افغانستان اصلي کلتوري جشن دی، چې د قومي او فرقه ییزو کرښو په اوږدو کې لمانځل کیږي، او دا په ټول هیواد کې د بزګرانو د ورځې د لمانځلو سره یوځای کیږي چې شاوخوا دوه اونۍ یې په ټول هیواد کې د ونو او ګلونو کښت کیږي.دریاین مهم ترین فستیوال فرهنگی افغانستان است که در سراسر خطوط قومی و فرقه ای جشن گرفته می شود، و همزمان با جشن روز کشاورز در سراسر کشور است که تقریباً دو هفته طول می کشد و در آن جوانه ها و گل ها در سراسر کشور کاشته می شوند.

ریشه های تاریخی و زرتشتی

نوروز یک جشن باستانی زندگی، تولد مجدد و پیروزی نور بر تاریکی است.EnglishNowruz is an ancient celebration of life, rebirth, and the triumph of light over darkness.پښتونوروز د ژوند، بیا زیږون، او د تیاره پر وړاندې د رڼا د بریا لرغونی جشن دی.درینوروز یک جشن باستانی زندگی، تولد مجدد و پیروزی نور بر تاریکی است. این اساساً ریشه در شیوه های زرتشتی باستان دارد، که قبل از اسلام در این منطقه بوده است.EnglishIt is fundamentally rooted in ancient Zoroastrian practices, which predated Islam in the region.پښتودا په بنسټیز ډول په لرغونو زرتشتي کړنو کې ریښې لري، کوم چې په سیمه کې د اسلام څخه دمخه و.دریاین اساساً ریشه در شیوه های زرتشتی باستان دارد، که قبل از اسلام در این منطقه بوده است. این جشنواره نماد تجدید و هماهنگی با طبیعت است، به طور خاص نشان دهنده جوان شدن محیط زیست پس از فصل زمستان است.^[2]EnglishThe festival symbolizes renewal and harmony with nature, specifically marking the rejuvenation of the environment following the winter season.پښتودا فستیوال د طبیعت سره د نوي کیدو او همغږۍ سمبول دی، په ځانګړي توګه د ژمي فصل وروسته د چاپیریال ځوان کیدو نښه کوي.دریاین جشنواره نماد تجدید و هماهنگی با طبیعت است، به طور خاص نشان دهنده جوان شدن محیط زیست پس از فصل زمستان است. ریشه کلمه نوروز از اصطلاح فارسی برای "روز جدید" مشتق شده است. ریشه های آن بیش از سه هزار سال به امپراطوری فارس باستان و تقویم زرتشتی باز می گردد، جایی که یکی از مقدس ترین روزهای سال را نشان می داد.EnglishThe etymology of the word Nowruz is derived from the Persian (or Fārsī) term for "new day." Its roots extend back more than three thousand years to the ancient Persian empire and the Zoroastrian calendar, where it marked one of the holiest days of the year.پښتود نوروز کلمه د "نوي ورځې" لپاره د فارسي اصطلاح څخه اخیستل شوې ده. د دې ریښې له دریو زرو کلونو څخه ډیر وخت دمخه د پخواني فارس امپراتورۍ او د زرتشت تقویم ته غزیدلي، چیرې چې دا د کال یو له خورا مقدس ورځو څخه نښه شوې.دریریشه کلمه نوروز از اصطلاح فارسی برای "روز جدید" مشتق شده است. ریشه های آن بیش از سه هزار سال به امپراطوری فارس باستان و تقویم زرتشتی باز می گردد، جایی که یکی از مقدس ترین روزهای سال را نشان می داد. (یا فارسی)^[11]

اهمیت جهانی و پراکندگی

به عنوان یک جشن چند فرهنگی، نوروز توسط بسیاری از گروه ها در سراسر غرب، جنوب و آسیای مرکزی و همچنین قفقاز جنوبی و بالکان جشن گرفته می شود.EnglishAs a multicultural celebration, Nowruz is observed by many groups across Western, Southern, and Central Asia, as well as the South Caucasus and the Balkans.پښتود څو کلتوري جشن په توګه، نوروز د لویدیځ، سویلي او مرکزي آسیا، او همدارنګه د سویلي قفقاز او بالکان په اوږدو کې د ډیری ډلو لخوا لمانځل کیږي.دریبه عنوان یک جشن چند فرهنگی، نوروز توسط بسیاری از گروه ها در سراسر غرب، جنوب و آسیای مرکزی و همچنین قفقاز جنوبی و بالکان جشن گرفته می شود. این یک رخصتی در مقیاس عظیم است، که حدود ۳۰۰ میلیون نفر در سراسر جهان نوروز را جشن می گیرند.^[7]EnglishIt is a holiday of immense scale, with approximately 300 million people celebrating Nowruz worldwide.پښتودا یوه لویه رخصتي ده، چې په ټوله نړۍ کې شاوخوا ۳۰۰ میلیونه خلک نوروز لمانځي.دریاین یک رخصتی در مقیاس عظیم است، که حدود ۳۰۰ میلیون نفر در سراسر جهان نوروز را جشن می گیرند. سازمان ملل متحد تاریخ و اهمیت این جشن را با تعیین یک روز بین المللی نوروز به رسمیت شناخته است.EnglishThe United Nations has recognized the festival's history and significance by designating an International Nowruz Day.پښتوملګرو ملتونو د نوروز نړیواله ورځ په نومولو سره د دې جشن تاریخ او اهمیت پیژندلی دی.دریسازمان ملل متحد تاریخ و اهمیت این جشن را با تعیین یک روز بین المللی نوروز به رسمیت شناخته است.

پراکندگی افغان ها در سراسر جهان، حفظ روابط فرهنگی با وطن و تاکید بر همبستگی اجتماعی.^[8]EnglishAfghan diaspora around the world, maintaining cultural ties to the homeland and emphasizing communal togetherness.پښتوافغانانو ډایاسپورا په ټوله نړۍ کې، د وطن سره کلتوري اړیکې ساتل او د ټولنې یوځای کیدو باندې ټینګار کول.دریپراکندگی افغان ها در سراسر جهان، حفظ روابط فرهنگی با وطن و تاکید بر همبستگی اجتماعی.

معادله بهار و تقویم شمسی

زمان دقیق نوروز توسط معادله بهار تعیین می شود، لحظه ای که خط استوا زمین از مرکز دیسک خورشید عبور می کند و طول روز و شب را دقیقاً برابر می کند.EnglishThe precise timing of Nowruz is dictated by the vernal equinox, the moment when the Earth's equator passes through the center of the Sun's disk, making the length of the day and the night exactly equal.پښتود نوروز دقیق وخت د پسرلي د شپې او ورځې برابرېدل لخوا ټاکل شوی، هغه شیبه چې د ځمکې استوا د لمر د ډیسک مرکز څخه تیریږي، د ورځې او شپې اوږدوالی په سمه توګه مساوي کوي.دریزمان دقیق نوروز توسط معادله بهار تعیین می شود، لحظه ای که خط استوا زمین از مرکز دیسک خورشید عبور می کند و طول روز و شب را دقیقاً برابر می کند. این محاسبه هر سال اتفاق می افتد و معمولاً بین ۱۹ تا ۲۱ مارچ اتفاق می افتد.^[3]EnglishThis calculation occurs every year, usually falling sometime between 19th March and 21st March.پښتودا محاسبه هر کال پیښیږي، معمولا د مارچ ۱۹د او ۲۱پښتو ترمینځ راځي.دریاین محاسبه هر سال اتفاق می افتد و معمولاً بین ۱۹ تا ۲۱ مارچ اتفاق می افتد. این رویداد اولین روز ماه فروردین در تقویم ایرانی را نشان می دهد و آغاز تقویم شمسی را اعلام می کند.EnglishThis event marks the first day of the month of Farvardīn on the Iranian calendar and heralds the solar calendar's commencement.پښتودا پیښه د ایران په تقویم کې د فروردین میاشتې لومړۍ ورځ په نښه کوي او د لمریز تقویم پیل کوي.دریاین رویداد اولین روز ماه فروردین در تقویم ایرانی را نشان می دهد و آغاز تقویم شمسی را اعلام می کند. انتقال به سال جدید اغلب با اینکه لحظه دقیق انتقال قبل یا بعد از ظهر اتفاق می افتد تعیین می شود. اگر در نیمه اول روز اتفاق بیفتد، آن روز جشن گرفته می شود، در حالی که اگر بعد از ظهر اتفاق بیفتد، روز بعد به عنوان نوروز مشخص می شود.EnglishThe transition to the new year is often determined by whether the exact moment of the transition occurs before or after midday; if it occurs in the first half of the day, it is celebrated that day, whereas if it occurs after midday, the following day is marked as Nowruz.پښتونوي کال ته لیږد اکثرا د دې له مخې ټاکل کیږي چې ایا د لیږد دقیقه شیبه د غرمې دمخه یا وروسته پیښیږي؛ که دا د ورځې په لومړۍ نیمایي کې پیښیږي، نو دا ورځ لمانځل کیږي، پداسې حال کې چې که دا د غرمې وروسته پیښیږي، راتلونکې ورځ د نوروز په توګه نښه شوې.دریانتقال به سال جدید اغلب با اینکه لحظه دقیق انتقال قبل یا بعد از ظهر اتفاق می افتد تعیین می شود. اگر در نیمه اول روز اتفاق بیفتد، آن روز جشن گرفته می شود، در حالی که اگر بعد از ظهر اتفاق بیفتد، روز بعد به عنوان نوروز مشخص می شود.

منشاء و معنی

این جشنواره مدت ها قبل از اسلام آغاز شده است؛ عالم قرن یازدهم البیرونی نوروز را به عنوان روزی توصیف کرد که جهان برای اولین بار خود را به حرکت درآورد، و شاعر و ریاضیدان عمر خیام یک رساله کامل به نام نوروزنامه را به منشا آن اختصاص داد.EnglishThe festival long predates Islam; the eleventh-century scholar al-Biruni described Nowruz as the day the universe first set itself in motion, and the poet-mathematician Omar Khayyam devoted an entire treatise, the Nowruznameh, to its origins (attributing its institution to the legendary king Jamshid, who decreed a feast for the day the sun returned after its year-long circuit).پښتودا جشن د اسلام څخه ډیر وخت دمخه دی؛ د یولسمې پیړۍ عالم البیروني نوروز د هغه ورځې په توګه تشریح کړ چې کائنات یې لومړی په حرکت کې واچوله، او شاعر - ریاضي پوه عمر خیام د هغې اصلیت ته ټوله مقاله، نوروزنامه وقف کړه.دریاین جشنواره مدت ها قبل از اسلام آغاز شده است؛ عالم قرن یازدهم البیرونی نوروز را به عنوان روزی توصیف کرد که جهان برای اولین بار خود را به حرکت درآورد، و شاعر و ریاضیدان عمر خیام یک رساله کامل به نام نوروزنامه را به منشا آن اختصاص داد. (که تاسیس آن را به پادشاه افسانه ای جمشید نسبت می دهد، که یک جشن برای روز بازگشت خورشید بعد از یک دوره یک ساله اش)

در افغانستان، نوروز در طول قرن ها با سنت های اسلامی ترکیب شده است.EnglishIn Afghanistan, Nowruz has been woven together with Islamic traditions over centuries.پښتوپه افغانستان کې، نوروز د پیړیو راهیسې د اسلامي دودونو سره یوځای شوی دی.دریدر افغانستان، نوروز در طول قرن ها با سنت های اسلامی ترکیب شده است. بسیاری از ساکنین این جشنواره را با برکت های علی مرتبط می دانند، که سنت های قبل از اسلام را با شیوه های اسلامی به شیوه ای ترکیب می کند که از تقسیم سنی و شیعه فراتر می رود.^[4]EnglishMany residents associate the festival with the blessings of Ali, synthesising pre-Islamic customs with Islamic practice in a way that transcends the Sunni–Shia divide.پښتوډیری اوسیدونکي دا جشن د علي له نعمتونو سره تړاو لري، د اسلامي دودونو سره د اسلامي دودونو ترکیب په داسې طریقه چې د سنی شیعه تقسیم څخه تیریږي.دریبسیاری از ساکنین این جشنواره را با برکت های علی مرتبط می دانند، که سنت های قبل از اسلام را با شیوه های اسلامی به شیوه ای ترکیب می کند که از تقسیم سنی و شیعه فراتر می رود. این جشنواره در سال ۲۰۰۹ در لیست نمایندگی یونسکو میراث فرهنگی غیر مادی بشریت ثبت شد.^[5]EnglishThe festival was inscribed on UNESCO's Representative List of the Intangible Cultural Heritage of Humanity in 2009.پښتودغه فستیوال په ۲۰۰۹ کال کې د یونیسکو د بشریت د غیر مادی کلتوري میراث په استازي لیست کې شامل شو.دریاین جشنواره در سال ۲۰۰۹ در لیست نمایندگی یونسکو میراث فرهنگی غیر مادی بشریت ثبت شد.

جاندا بالا در مسجد آبی

افتتاح رسمی در زیارتگاه علی (راضیه شاه ولایت، مسجد آبی مزار شریف) در مزار شریف انجام می شود، جایی که در اولین روز سال، یک پرچم مذهبی، جنده، بالای زیارتگاه بلند می شود.^[5]^[7]EnglishThe official opening takes place at the Shrine of Ali (the Rawza-ye Shah-e Welayat, the Blue Mosque) in Mazar-i Sharif, where on the first day of the year a religious banner, the janda, is raised over the shrine.پښتورسمي پرانیستنه په مزار شریف کې د علي په زیارت کې ترسره کیږي (د روازا - شاه ویلیات، مزار شریف نیلي جومات)، چیرې چې د کال په لومړۍ ورځ یو مذهبي بیرغ، جنډا، په زیارت کې پورته کیږي.دریافتتاح رسمی در زیارتگاه علی (راضیه شاه ولایت، مسجد آبی مزار شریف) در مزار شریف انجام می شود، جایی که در اولین روز سال، یک پرچم مذهبی، جنده، بالای زیارتگاه بلند می شود. این بزرگ ترین تجمع نوروز ثبت شده در جهان است: تا دوصد هزار نفر از سراسر افغانستان پارک مرکزی زیارتگاه را پر می کنند و پرچم برای چهل روز به پرواز در می آید.EnglishIt is the largest recorded Nowruz gathering anywhere: up to two hundred thousand people from across Afghanistan fill the shrine's central park, and the banner (whose colours recall the legendary Derafsh Kaviani of pre-Islamic Iran) remains flying for forty days.پښتودا د نوروز ترټولو لویه ثبت شوې غونډه ده: د افغانستان له ګوټ ګوټ څخه تر دوه سوه زره پورې خلک د زیارت مرکزي پارک ډکوي، او بینر د څلویښتو ورځو لپاره الوتنه کوي.دریاین بزرگ ترین تجمع نوروز ثبت شده در جهان است: تا دوصد هزار نفر از سراسر افغانستان پارک مرکزی زیارتگاه را پر می کنند و پرچم برای چهل روز به پرواز در می آید. (رنگ های آن یادآور افسانه ای درافش کاویانی از ایران قبل از اسلام است)

بسیاری بر این باورند که اگر جنده در طول این هفته ها به درستی بلند نشود یا سقوط کند، خشکسالی و فاجعه را برای سال پیش بینی می کند.EnglishMany hold that if the janda fails to rise properly or falls during those weeks, it portends drought and disaster for the year.پښتوډیری پدې باور دي چې که جنډا د دې اونیو په جریان کې په سمه توګه راپورته نشي یا راټیټ شي، نو دا د کال لپاره وچکالۍ او ناورین وړاندوینه کوي.دریبسیاری بر این باورند که اگر جنده در طول این هفته ها به درستی بلند نشود یا سقوط کند، خشکسالی و فاجعه را برای سال پیش بینی می کند. فصل عبادتگاه در تمام چهل روز که پرچم پرواز می کند ادامه می یابد و حجاج را از هر ولایت افغانستان به تعداد زیادی جذب می کند که هتل ها و مهمانخانه های شهر را پر می کند.EnglishThe shrine's season lasts the full forty days the banner flies, drawing pilgrims from every province of Afghanistan (and from Iran) in numbers that fill the city's hotels and inns.پښتود زیارت فصل د بشپړ څلویښت ورځو لپاره دوام کوي چې بیرغ یې پورته کوي، د افغانستان له هر ولایت څخه زیارت کونکي راجلبوي چې د ښار هوټلونه او هوټلونه ډکوي.دریفصل عبادتگاه در تمام چهل روز که پرچم پرواز می کند ادامه می یابد و حجاج را از هر ولایت افغانستان به تعداد زیادی جذب می کند که هتل ها و مهمانخانه های شهر را پر می کند. (و از ایران)

گولی سورخ و بوزکاشی

در چهل روز اول سال، مزار شریف میزبان جشنواره گولی سورخ است که بازدید کنندگان را از هر ولایت جذب می کند.EnglishFor the first forty days of the year Mazar-i Sharif also hosts the Guli Surkh festival (the "red flower" festival named for the wild tulips that bloom on the plains and hills around the city) drawing visitors from every province.پښتود کال په لومړیو څلوېښتو ورځو کې مزار شریف د ګلي سورخ فستیوال کوربه توب هم کوي چې د هر ولایت څخه لیدونکي راجلبوي.دریدر چهل روز اول سال، مزار شریف میزبان جشنواره گولی سورخ است که بازدید کنندگان را از هر ولایت جذب می کند. (جشنواره "گل سرخ" به نام لاله های وحشی که در دشت ها و تپه های اطراف شهر شکوفا می شوند)

مسابقات بوزکاشی در کنار آن در مزار و سایر شهرهای شمالی برگزار می شود و نمایشگاه ها با داستان سرایی ها، مبارزات کشتی و غرفه های شیرینی در باغ های زیارتگاه پخش می شوند.EnglishBuzkashi tournaments are held alongside it in Mazar and other northern towns, and fairs with storytellers, wrestling bouts, and sweet stalls spread through the shrine gardens.پښتود بوزکاشي ټورنمنټونه د دې تر څنګ په مزار او نورو شمالي ښارونو کې ترسره کیږي، او د کیسه کونکو سره میلې، د مبارزې سیالۍ، او خواږه سټالونه د زیارت باغونو کې خپریږي.دریمسابقات بوزکاشی در کنار آن در مزار و سایر شهرهای شمالی برگزار می شود و نمایشگاه ها با داستان سرایی ها، مبارزات کشتی و غرفه های شیرینی در باغ های زیارتگاه پخش می شوند. به بوزکاشی مراجعه کنید (بازی ملی در این هفته ها بیشتر دیده می شود).EnglishSee Buzkashi (the national game is at its most visible during these weeks).پښتوبوزکاشي وګورئ (د ملي لوبې په دې اونیو کې خورا څرګند دی).دریبه بوزکاشی مراجعه کنید (بازی ملی در این هفته ها بیشتر دیده می شود).

سنت های منطقه ای

جشن نوروز در تمام ولایت های افغانستان به شیوه های مختلف جشن گرفته می شود.EnglishNowruz is celebrated differently across Afghanistan's provinces.پښتونوروز د افغانستان په مختلفو ولایتونو کې په مختلف ډول لمانځل کیږي.دریجشن نوروز در تمام ولایت های افغانستان به شیوه های مختلف جشن گرفته می شود. در سال هرات، مردم از ذخایر طبیعی و باغ ها بازدید می کنند و جوانان برای شام های او ارخوانی است (خواندن شعر با حضور ده ها شاعر در لهجه قوی هراتی) که اغلب در ارگ بازسازی شده هرات برگزار می شود، جمع می شوند.EnglishIn Herat, people visit nature reserves and gardens, and young people gather for evenings of she'rkhwani (poetry readings featuring dozens of poets in the strong Herati dialect) often held in the refurbished Arg of Herat.پښتوپه هرات کې، خلک د طبیعي زیرمو او باغونو څخه لیدنه کوي، او ځوانان د شیخواني ماښامونو لپاره راټول کیږي (د شعر لوستل چې په قوي هراتي لهجې کې د لسګونو شاعرانو سره) اکثرا د هرات په نوي شوي ارګ کې ترسره کیږي.دریدر سال هرات، مردم از ذخایر طبیعی و باغ ها بازدید می کنند و جوانان برای شام های او ارخوانی است (خواندن شعر با حضور ده ها شاعر در لهجه قوی هراتی) که اغلب در ارگ بازسازی شده هرات برگزار می شود، جمع می شوند. در سال کابل، ساختن سمنک و آماده سازی هفت میوا سنت های مرکزی داخلی است و خانواده ها برای پیک نیک به ایستالیف، چارکار یا دیگر مکان های سبز که گل های سرسیس در آن رشد می کنند، می روند.EnglishIn Kabul, making samanak and preparing haft mewa are the central domestic traditions, and families go for picnics to Istalif, Charikar, or other green places where Cercis flowers grow.پښتوپه کابل کې، د سمنک جوړول او د هافت میوا چمتو کول مرکزي کورني دودونه دي، او کورنۍ اسټالیف، چارکار، یا نورو شنه ځایونو ته د پکنک لپاره ځي چیرې چې د سیرسیس ګلونه وده کوي.دریدر سال کابل، ساختن سمنک و آماده سازی هفت میوا سنت های مرکزی داخلی است و خانواده ها برای پیک نیک به ایستالیف، چارکار یا دیگر مکان های سبز که گل های سرسیس در آن رشد می کنند، می روند.

در مرکز افغانستان، به ویژه در ولایت های بامیان و دایکوندی، اطفال و جوانان در شب نوروز در کمپیرک بازی می کنند.EnglishIn central Afghanistan, particularly in Bamyan and Daykundi provinces, children and young people play Kampirak on the eve of Nowruz.پښتوپه مرکزي افغانستان کې، په ځانګړې توګه په بامیان او دایکنډي ولایتونو کې، ماشومان او ځوانان د نوروز په ماښام کې کمپیرک لوبوي.دریدر مرکز افغانستان، به ویژه در ولایت های بامیان و دایکوندی، اطفال و جوانان در شب نوروز در کمپیرک بازی می کنند. یک مرد جوان نقش یک پیرمرد عاقل با ریش سفید را بازی می کند، همراه با بچه هایی که نقش او را بازی می کنند.EnglishA young man adopts the role of a wise old man with a white beard, accompanied by children who play his retinue.پښتویو ځوان د سپین ږیری لرونکي زوړ سړي رول غوره کوي، د ماشومانو سره چې د هغه د ساتونکي رول لوبوي.درییک مرد جوان نقش یک پیرمرد عاقل با ریش سفید را بازی می کند، همراه با بچه هایی که نقش او را بازی می کنند. این گروه از خانه به خانه سفر می کنند، شعرها را تلاوت می کنند و کلمات عاقلانه را به اشتراک می گذارند، در حالی که خانواده میزبان یک هدیه می دهند.EnglishThe group proceeds from door to door, reciting poems and sharing wise words, while the host family gives a gift.پښتوډله د کور څخه کور ته ځي، شعرونه وايي او د حکمت خبرې شریکوي، پداسې حال کې چې کوربه کورنۍ ډالۍ ورکوي.دریاین گروه از خانه به خانه سفر می کنند، شعرها را تلاوت می کنند و کلمات عاقلانه را به اشتراک می گذارند، در حالی که خانواده میزبان یک هدیه می دهند. این رویداد با یک نمایشنامه تئاتری در مورد موضوع علامت زودیاک برای آن سال به پایان می رسد.EnglishThe event ends with a theatrical performance on the theme of the zodiac sign for that year.پښتودا پیښه د هغه کال لپاره د زودیاک نښه موضوع باندې د تیاتر نندارتون سره پای ته رسیږي.دریاین رویداد با یک نمایشنامه تئاتری در مورد موضوع علامت زودیاک برای آن سال به پایان می رسد. جشن های منطقه ای در عصر بعد از سال ۲۰۲۱ سطح های مختلفی از دید و پایبندی به سنت را نشان داده اند.^[9]EnglishRegional celebrations have shown varying levels of visibility and adherence to tradition in the post-2021 era.پښتوسیمه ییزو لمانځنو د ۲۰۲۱ وروسته دور کې د لید او د دود سره د پابندۍ مختلف کچې ښودلې دي.دریجشن های منطقه ای در عصر بعد از سال ۲۰۲۱ سطح های مختلفی از دید و پایبندی به سنت را نشان داده اند.

در سال قندهار، مردم از زیارتگاه هایی مانند زیارت شاه مقصود بابا در ناحیه خاکرز بازدید می کنند، جایی که در نوروز در یک مراسم شبیه به مجار یک جنده بلند می شود.EnglishIn Kandahar, people visit shrines such as Ziarat-e Shah Maqsud Baba in Khakrez district, where a janda is raised at Nowruz in a ceremony echoing the one at Mazar.پښتوپه کندهار کې، خلک په خیکروز ولسوالۍ کې د زیارت شاه مقصود بابا په څیر زیارتونو ته ځي، چیرې چې په نوروز کې د مزار په څیر په مراسمو کې جنډا راپورته کیږي.دریدر سال قندهار، مردم از زیارتگاه هایی مانند زیارت شاه مقصود بابا در ناحیه خاکرز بازدید می کنند، جایی که در نوروز در یک مراسم شبیه به مجار یک جنده بلند می شود. مردم محلی نیز به زیارت بابا ولی در ناحیه ارغنداب در نزدیکی سد داله می روند، جایی که یک سنت به نام چارشانبه ای اووال سال زنان را برای جشن ها جمع می کند.EnglishLocals also visit Ziarat-e Baba Wali in the Arghandab district near the Dahla Dam, where a tradition called Charshanbe-ye Awwal-e Sal (the first Wednesday of the year) sees women gather for celebrations.پښتوځایی خلک همدارنګه د ډهلا بند ته نږدې د ارغنداب ولسوالۍ زیارت بابا ولی څخه لیدنه کوي، چیرې چې د چارشنبي - ای اووال - سال په نوم دود لیدل کیږي چې میرمنې د لمانځلو لپاره راټولې کیږي.دریمردم محلی نیز به زیارت بابا ولی در ناحیه ارغنداب در نزدیکی سد داله می روند، جایی که یک سنت به نام چارشانبه ای اووال سال زنان را برای جشن ها جمع می کند. (اولین چهارشنبه سال) در ولایت پکتیا، جشن ها نسبت به کابل، هرات یا بلخ کمتر است و ساکنین این ولایت اغلب از این جشن بی خبر هستند.EnglishIn Paktia province, celebrations are more subdued than in Kabul, Herat, or Balkh, with district residents often unaware of the festival altogether.پښتو(د کال لومړۍ چهارشنبه) په پکتیا ولایت کې، جشنونه د کابل، هرات، یا بلخ په پرتله ډیر نرم دي، د ولسوالۍ اوسیدونکي اکثرا په بشپړ ډول د جشن په اړه نه پوهیږي.دری(اولین چهارشنبه سال) در ولایت پکتیا، جشن ها نسبت به کابل، هرات یا بلخ کمتر است و ساکنین این ولایت اغلب از این جشن بی خبر هستند.

هفت میوا، سامناک، و بازدید ها

در خانواده های افغان طعم فصل هافت میوا، "هفت میوه" (یک کمپوت از میوه های خشک شده و آجیل های خیس شده برای روزها در شربت با بوی رز) است که در اینجا به جای یا در کنار هفت سین ایرانی تهیه می شود.EnglishIn Afghan households the season tastes of haft mewa, "seven fruits" (a compote of dried fruits and nuts (raisins, senjed, almonds or walnuts, pistachios, dried apricots among them) soaked for days in rose-scented syrup) prepared here instead of, or alongside, the Iranian haft sin.پښتوپه افغان کورنیو کې د فصل خوندونه د هفت میوا، "اووه میوو" (د وچې میوې او مغز لرونکو توکو یو کمپوټ چې د ګلاب بوی لرونکي شربت کې د ورځو لپاره غوړ شوی) دلته د ایراني هفت سین پرځای یا د هغې سره یوځای چمتو شوی.دریدر خانواده های افغان طعم فصل هافت میوا، "هفت میوه" (یک کمپوت از میوه های خشک شده و آجیل های خیس شده برای روزها در شربت با بوی رز) است که در اینجا به جای یا در کنار هفت سین ایرانی تهیه می شود. (کشمش، سنجد، بادام یا گردو، پسته، زردآلو خشک شده در میان آنها) در حالیکه نوروز افغانی با بسیاری از میراث های تاریخی خود در جشن های ایرانی اشتراک دارد، بویژه در غذاهایی که تهیه می شود و در جشنواره های عمومی که برگزار می شود، دارای طعم و مزه های منطقه ای متمایز است.^[2]EnglishWhile it shares much of its historical heritage with the Iranian celebration, Afghan Nowruz carries distinct regional flavour, above all in the foods prepared and in the public festivals held.پښتو(کشمش، سنجید، بادام یا اخروټ، پسته، وچې ابریکوس په دوی کې) پداسې حال کې چې دا د ایران د لمانځلو سره د خپل تاریخي میراث ډیری برخه شریکوي، د افغانستان نوروز د سیمه ایز خوند سره توپیر لري، په ځانګړي توګه په چمتو شوي خواړو او په عامه جشنونو کې.دری(کشمش، سنجد، بادام یا گردو، پسته، زردآلو خشک شده در میان آنها) در حالیکه نوروز افغانی با بسیاری از میراث های تاریخی خود در جشن های ایرانی اشتراک دارد، بویژه در غذاهایی که تهیه می شود و در جشنواره های عمومی که برگزار می شود، دارای طعم و مزه های منطقه ای متمایز است. ساماناک، یک خمیر شیرین غنی از گندم جوانه ای است که بیش از دو روز به حرکت در می آید، یک غذای ویژه بهار است.^[10]EnglishSamanak, a rich sweet paste of sprouted wheat that takes more than two days of stirring, is a spring speciality.پښتوساماناک، د جواني شوي غنمو بډایه خوږ پیسټ چې له دوه ورځو څخه ډیر وخت نیسي، د پسرلي ځانګړتیا ده.دریساماناک، یک خمیر شیرین غنی از گندم جوانه ای است که بیش از دو روز به حرکت در می آید، یک غذای ویژه بهار است. خانواده ها خانه های خود را قبل از روز تمیز می کنند و لباس های جدید می خرند و مراسم اصلی این فصل انجام می شود از بین رفته اند: مبادله بازدید که در آن جوان ها به بزرگان خود مراجعه می کنند و به نوبه خود پرداخت می شوند.EnglishFamilies clean their houses and buy new clothes before the day, and the season's central rite is did va bazdid: the exchange of visits in which the young call on their elders and are repaid in turn.پښتوکورنۍ خپل کورونه پاکوي او د ورځې دمخه نوي جامې اخلي، او د فصل مرکزي رسم دیډ ویزډید دی: د لیدنو تبادله په کوم کې چې ځوانان خپلو مشرانو ته زنګ ووهي او په بدل کې یې تادیه کیږي.دریخانواده ها خانه های خود را قبل از روز تمیز می کنند و لباس های جدید می خرند و مراسم اصلی این فصل انجام می شود از بین رفته اند: مبادله بازدید که در آن جوان ها به بزرگان خود مراجعه می کنند و به نوبه خود پرداخت می شوند.

آماده سازی سمنک یک فعالیت اجتماعی زنان است.EnglishThe preparation of samanak is a communal women's activity.پښتود سمنک چمتو کول د ښځو یو ټولنیز فعالیت دی.دریآماده سازی سمنک یک فعالیت اجتماعی زنان است. ده تا پانزده روز قبل از نوروز، گندم تا زمانی که جوانه بزند خیس می شود، سپس تیغه های سبز برش داده، خرد می شوند و برای استخراج آب شیرین آنها فشرده می شوند.EnglishTen to fifteen days before Nowruz, wheat is soaked until it germinates, then the green blades are cut, minced, and pressed to extract their sweet water.پښتود نوروز څخه لس تر پنځلس ورځې دمخه، غنم تر هغه وخته پورې خړوب کیږي تر هغه چې دا جوړیږي، بیا شنه تیغونه پرې کیږي، غوړ کیږي، او د دوی خوږې اوبه ایستلو لپاره فشار ورکول کیږي.دریده تا پانزده روز قبل از نوروز، گندم تا زمانی که جوانه بزند خیس می شود، سپس تیغه های سبز برش داده، خرد می شوند و برای استخراج آب شیرین آنها فشرده می شوند. این آب با آرد مخلوط می شود و یک روز یا یک شب در یک آتش چوبی پخته می شود و به طور مداوم با یک قاشق بلند به هم می ریزد.EnglishThis water is mixed with flour and cooked over a wood fire for a whole day or night, stirred continuously with a long spoon.پښتودا اوبه د اوړو سره مخلوط کیږي او د لرګیو په اور کې د ټولې ورځې یا شپې لپاره پخلی کیږي، په دوامداره توګه د اوږدې چمچ سره مخلوط کیږي.دریاین آب با آرد مخلوط می شود و یک روز یا یک شب در یک آتش چوبی پخته می شود و به طور مداوم با یک قاشق بلند به هم می ریزد. زنان در هنگام پختن غذا یک ترانه مخصوص دری می خوانند و سامانک تمام شده بین همه کسانی که در تهیه آن شرکت کرده اند و همچنین به همسایگان و دوستان بازدید کننده توزیع می شود.EnglishWomen sing a special song in Dari while cooking, and the finished samanak is distributed among all who participated in its preparation as well as to visiting neighbours and friends.پښتومیرمنې د پخلی کولو پرمهال په دري کې ځانګړې سندره وايي، او بشپړ شوی سمنک د ټولو هغو کسانو په مینځ کې ویشل کیږي چې د دې په چمتو کولو کې یې برخه اخیستې او همدارنګه ګاونډیو او ملګرو ته یې لیدنه کړې.دریزنان در هنگام پختن غذا یک ترانه مخصوص دری می خوانند و سامانک تمام شده بین همه کسانی که در تهیه آن شرکت کرده اند و همچنین به همسایگان و دوستان بازدید کننده توزیع می شود.

در آخرین چهارشنبه قبل از نوروز، چهارشنبه سوری، مردم در بسیاری از بخش های کشور در اطراف آتش جمع می شوند و از میان شعله ها پرش می کنند و در مراسم پاکسازی، "سورخی-یه به آزمان؛ زردی-یه به آزمان" را می خوانند.EnglishThe last Wednesday before Nowruz, Chaharshanbe Suri, sees people in many parts of the country gather around bonfires and jump over the flames, singing "sorkhi-ye to az man; zardi-ye man az to" ("your redness is mine and my paleness is yours") a purification rite.پښتود نوروز څخه دمخه وروستۍ چهارشنبه، چاهرشانبي سوری، د هیواد په ډیری برخو کې خلک د اورونو شاوخوا راټولوي او د اور لمبو باندې کود کوي، د پاکوالي مراسمو کې "سرکي - ای ته د انسان په څېر؛ زردی - ای سړي ته" سندرې وايي.دریدر آخرین چهارشنبه قبل از نوروز، چهارشنبه سوری، مردم در بسیاری از بخش های کشور در اطراف آتش جمع می شوند و از میان شعله ها پرش می کنند و در مراسم پاکسازی، "سورخی-یه به آزمان؛ زردی-یه به آزمان" را می خوانند. ("آمیزش شما با من است و رنگ من با شما است")

تحت حکومت طالبان

در جریان اولین حکومت شان، گروه طالبان جشن های نوروز را به عنوان غیر اسلامی ممنوع کرد؛ اولین جنده بالای تلویزیونی عصر بعد از سال ۲۰۰۲ در کابل به عنوان نشانگر پایان یک عصر تماشا شد.EnglishDuring their first rule the Taliban banned Nowruz celebrations as un-Islamic; the first televised janda bala of the post-2002 era was watched in Kabul as the marker of an era's end.پښتود دوی د لومړي واکمنۍ په جریان کې طالبانو ډله د نوروز جشنونه د غیر اسلامي په توګه منع کړل؛ د ۲۰۰۲ وروسته د دورې لومړۍ تلویزیوني جنډا باله په کابل کې د یوې دورې د پای نښه په توګه ولیدل شوه.دریدر جریان اولین حکومت شان، گروه طالبان جشن های نوروز را به عنوان غیر اسلامی ممنوع کرد؛ اولین جنده بالای تلویزیونی عصر بعد از سال ۲۰۰۲ در کابل به عنوان نشانگر پایان یک عصر تماشا شد. پس از بازگشت آنها به قدرت در سال ۲۰۲۱، مقامات اعلام کردند که مراسم رسمی را برگزار نمی کنند، در حالی که اظهار داشتند که افرادی که مایل به جشن گرفتن این روز هستند، از انجام این کار منع نخواهند شد.EnglishAfter their return to power in 2021 the authorities announced they would not stage official celebrations, while stating that people who wished to mark the day would not be prevented from doing so (a distinction Afghans have continued to navigate).پښتوپه ۲۰۲۱ کې واک ته د دوی بیرته راستنیدو وروسته چارواکو اعلان وکړ چې دوی به رسمي لمانځنې ترسره نکړي، پداسې حال کې چې ویلي چې هغه خلک چې غواړي دا ورځ په نښه کړي د دې کولو مخه به ونه نیول شي.دریپس از بازگشت آنها به قدرت در سال ۲۰۲۱، مقامات اعلام کردند که مراسم رسمی را برگزار نمی کنند، در حالی که اظهار داشتند که افرادی که مایل به جشن گرفتن این روز هستند، از انجام این کار منع نخواهند شد. (یک تمایز افغان ها همچنان به حرکت خود ادامه داده اند)^[6]

در سال های بعد از سال ۲۰۲۱، وضعیت اقتصادی جشن ها را بیشتر محدود کرده است.EnglishIn the years following 2021, the economic situation has further constrained celebrations.پښتود ۲۰۲۱ وروسته کلونو کې، اقتصادي وضعیت لمانځنې نورې هم محدودې کړې دي.دریدر سال های بعد از سال ۲۰۲۱، وضعیت اقتصادی جشن ها را بیشتر محدود کرده است. بسیاری از خانواده ها توانایی تهیه غذا های سنتی یا خرید لباس های جدید را ندارند و محدودیت های مربوط به حرکت زنان، تجمع های عمومی را کاهش داده است.EnglishMany families lack the means to prepare traditional foods or buy new clothes, and restrictions on women's movement have reduced public gathering.پښتوډیری کورنۍ د دودیزو خواړو چمتو کولو یا نوي جامو پیرود کولو توان نلري، او د میرمنو حرکت باندې محدودیتونو د عامه غونډو کمول کم کړي دي.دریبسیاری از خانواده ها توانایی تهیه غذا های سنتی یا خرید لباس های جدید را ندارند و محدودیت های مربوط به حرکت زنان، تجمع های عمومی را کاهش داده است.

در قندهار، مقامات طالبان سنت های نوروز را در زیارت شاه مقصود بابا و زیارت بابا ولی ممنوع کرده اند.EnglishIn Kandahar, Taliban authorities have banned the shrine-based Nowruz traditions at Ziarat-e Shah Maqsud Baba and Ziarat-e Baba Wali.پښتوپه کندهار کې، د طالبانو چارواکو په زیارت شاه مقصود بابا او زیارت بابا ولي کې د نوروز دودونه منع کړي دي.دریدر قندهار، مقامات طالبان سنت های نوروز را در زیارت شاه مقصود بابا و زیارت بابا ولی ممنوع کرده اند.