همه مقالات (زمانی)
- نیولیتک در جنوب آسیایک سلسله پدری نئولیتیک از آسیای غربی که قبل از مهاجرت های استپ است
- تمدن دره ایندوسیک تمدن باستانی عصر برنز که در دشت های سیلابی دره رودخانه ایندوس شکوفا شد.
- تمدن هلمندیک تمدن عصر برنز که در دره رودخانه هلمند از ۳۳۰۰ تا ۲۳۵۰ قبل از میلاد شکوفا شد.
- تمدن اوکسوسیک کلتور عصر برنز در منطقه بکتریا-مارجیانا که برای مراکز شهری و تجارت اش شناخته شده است.
- اجداد صحرایی در آسیای جنوبیچگونه چوپانان عصر برنز از صحرای پونتیک-کاسپی ژنتیک شبه قاره را تغییر شکل دادند
- شورتوگییک سکونتگاه تجاری باستانی در دره ایندوس در شمال افغانستان
- بلخ"مادر تمام شهرها" باکترا باستانی در دشت شمالی
- قندهار قدیمیویرانه های شهر باستانی اسکندریه اراخوسیه که توسط نادر شاه در سال ۱۷۳۸ تخریب شد
- قندهاردومین شهر افغانستان: اراچوسیای باستانی، پایتخت دورانی، زادگاه طالبان
- Achaemenid Empireاولین امپراطوری بزرگ فارس، که یک قلمرو وسیع از جمله بخش اعظم افغانستان باستان را اداره می کرد.
- گنجینه های اوکسوسیک مجموعه قابل توجه از مصنوعات طلا و نقره ای اخمنی ها که در نزدیکی رودخانه اکسوس کشف شده است.
- پادشاهی یونان بکتریایک پادشاهی یونانی هلنیستیک واقع در آسیای مرکزی و افغانستان از حدود ۲۵۶ قبل از میلاد تا ۱۲۰ قبل از میلاد.
- جاده ابریشمیک شبکه باستانی از مسیرهای تجاری زمینی که چین و غرب را به هم وصل می کرد و از قلب افغانستان عبور می کرد.
- امپراطوری کوشانیک امپراطوری چند قومی که بکتریا و بخش هایی از هند را از قرن اول تا قرن چهارم میلادی اداره می کرد.
- کانیشکا اولیک امپراطور کوشان که بر بکتریا و بخش هایی از افغانستان امروزی حکمرانی می کرد، به خاطر حمایت های مذهبی و گسترش نظامی اش مشهور بود.
- امپراطوری ساسانیآخرین امپراطوری فارس قبل از اسلام، که بخش های بزرگی از افغانستان باستان را اشغال کرد.
- بالاهیسار از کابلقلعه باستانی کابل قصر مغول ها، انبار تسلیحات دورانی، محل قتل عام کاگانری
- سلسله سامانی هایک امپراطوری مسلمان سنی فارسی که از سال ۸۱۹ تا ۹۹۹ بر خراسان و ترانسوکسیانا حکمرانی می کرد.
- Saffarid Dynastyیک سلسله فرهنگی فارسی که بیشتر شرق ایران و بخش هایی از افغانستان را از قرن ۹ تا ۱۰ اداره می کرد.
- مودود چشتییک قدیس صوفی برجسته قرن ۱۲ و یک شخصیت کلیدی در توسعه سلسله چیستی.
- مسجد آبی مزار شریفزیارتگاه حضرت علی مقبره اشراف که نام یک شهر را بر آن گذاشت
- سنت های ترک و مغولیک ترکیب قومی فرهنگی که در میان نخبگان حاکم در آسیا بوجود آمد، عناصر زبانی و فرهنگی ترکی را با ساختارهای سیاسی مغول ترکیب کرد.
- فتوحات مغول ها در افغانستانمهاجرت های نظامی و تهاجم های نیروهای مغول به اراضی افغانستان در قرن های ۱۳ و ۱۴.
- فتوحات ترک ها و مغول ها در افغانستانکمپین های نظامی و حکومت بعدی سلسله های مغول و ترک مغول در منطقه افغانستان در طول قرن های ۱۳ و ۱۴ میلادی.
- وزارت دادگستری افغانستانادارۀ حکومتی مرکزی که مسوول اداره عدالت، تهیه قوانین و حفظ نظام حقوقی بر اساس شریعت اسلامی است.
- سلسله تیموری هایک سلسله ترک و مغول که در اواخر قرن ۱۴ و ۱۵ بر افغانستان و آسیای مرکزی حکومت می کرد.
- بابرتیموری های تبعید شده که کابل را به پادشاهی خود تبدیل کردند و خاطرات خود را به جا گذاشتند
- باغ های بابرباغ امپراطور مغول و آخرین آرامگاه او در کابل
- امپراطوری مغولیک امپراطوری مدرن اولیه در آسیای جنوبی که از اوایل قرن شانزدهم تا اواسط قرن هجدهم بر شمال هند و بخش هایی از افغانستان حکومت می کرد.
- کمپانی هند شرقییک شرکت سهامی بریتانیایی که در قرن ۱۹ به عنوان یک نیروی امپریالیستی اصلی در افغانستان عمل می کرد.
- شرکت هند شرقی بریتانیایییک شرکت سهامی بریتانیایی که به عنوان یک قدرت امپریالیستی در جنوب آسیا عمل کرد و بر تاریخ اولیه افغانستان تاثیر گذاشت.
- محاصره قندهار (۱۶۰۵ تا ۱۶۰۶)یک پیروزی قاطع مغول ها علیه امپراطوری صفوی ها در اوایل قرن هفدهم.
- خوشال خان ختاکجنگجو-شاعر ادبیات پشتو که با امپراطوری مغول ها جنگید
- اورنگزیبششمین امپراطور مغول که دوران حکومت او امپراطوری را به اوج خود رساند و درگیری های قابل توجهی با قبایل افغان ایجاد کرد.
- Peacock Throneتخت امپراطوری افسانه ای امپراطوری مغول که توسط نادر شاه غارت شده و گفته می شود در شمال افغانستان پنهان شده است.
- بازار چار چتایک بازار مغولی در کابل که توسط نیروهای بریتانیایی در سال ۱۸۴۲ تخریب شد
- رحمان باباشاعر صوفی پشاور، محبوب ترین صدا در ادبیات پشتو
- میرویس هوتاکرئیس گلجی که حکومت صفوی ها را سرنگون کرد و اولین دولت افغان را تاسیس کرد
- نبرد ناوشرا (۱۶۷۴)یک درگیری بزرگ بین نیروهای قبیله ای افغان و امپراطوری مغول.
- سلسله هوتکیک سلطنت افغان از پشتون های گلجی که در سال ۱۷۰۹ در قندهار تاسیس شد.
- احمد شاه درانیبنیان گذار دولت افغانستان، در سال ۱۷۴۷ در قندهار تاج گذاری شد
- محمود هوتکیک حاکم هوتاک که اصفهان را فتح کرد و سلسله صفوی را سرنگون کرد.
- سلسله افشاریک سلسله ایرانی قرن ۱۸م که توسط نادر شاه تاسیس شد و بر امپراطوری گسترده ای از جمله بخش هایی از افغانستان امروزی حکمرانی می کرد
- نادیر شاهحاکم ایرانی که سلسله افشارید را تاسیس کرد و در سال ۱۷۳۸ ۱۷۳۹ به هند مغول حمله کرد.
- محاصره قندهار (۱۷۳۷)محاصره و فتح لویی قندهار توسط سپاه افشارید نادر شاه علیه سلسله هوتاکی.
- تیمور شاه درانیحاکم دورانی که پایتخت افغانستان را به کابل منتقل کرد
- سلسله سادوزایخاندان حاکم امپراطوری دورانی، که به سدوزای ها نیز معروف است، که حاکمیت افغانستان را در سال ۱۷۴۷ تاسیس کرد.
- امپراطوری دورانیامپراطوری افغان که توسط احمد شاه دورانی در سال ۱۷۴۷ تاسیس شد، بخش هایی از آسیای مرکزی و فلات ایران را در بر می گرفت.
- جنگ های افغان-سیکهیک سلسله درگیری های نظامی بین امپراطوری افغانستان و امپراطوری سیک برای تسلط بر منطقه پنجاب از سال ۱۷۴۸ تا ۱۸۳۷.
- مهاراجا رنجیت سینگاولین امپراطور سیک پنجاب و بنیان گذار امپراطوری سیک.
- ویلیام الفینستونیک افسر ارتش بریتانیایی که در جریان جنگ اول اینگلو-افغانستان و عقب نشینی فاجعه بار از کابل فرماندهی کرد.
- سلسله تالپوریک سلسله بلوچ که از سال ۱۷۸۳ تا ۱۸۴۳ به عنوان معاون امپراطوری دورانی بر سند حکمرانی می کرد.
- امارت بخارایک دولت آسیای مرکزی که توسط سلسله منگیت از ۱۷۸۵ تا ۱۹۲۰ اداره می شد.
- شاه شجاع درانییک پادشاه درانی که در اوایل قرن نوزدهم در دو دوره حکومت جداگانه بر افغانستان حکومت کرد.
- هری سینگ نالووایک فرمانده برجسته سیک که مرز امپراطوری سیک را به افغانستان گسترش داد.
- دوست محمد خانبنیانگذار سلسله بارکزی امیر بزرگ که افغانستان را دوباره متحد کرد و از اولین جنگ انگلیسی-افغانستان جان سالم به در برد
- رحیم دل خانآخرین سردار امپراطوری قندهار
- Sikh Empireیک قدرت منطقه ای در منطقه پنجاب که توسط مهاراجا رنجیت سینگ تاسیس شد.
- الکساندر برنساکتشافگر اسکاتلندی و مامور سیاسی بریتانیایی در کابل در سال ۱۸۴۱ ترور شد
- جنگ اتوک (۱۸۱۳)اولین پیروزی مهم سیک ها بر امپراطوری دورانی.
- وزیر اکبر خانرهبر افغان عقب نشینی ۱۸۴۲ از کابل، به عنوان یک قهرمان ملی جشن گرفته می شود
- جنگ ملتان (۱۸۱۸)کمپین نهایی سیک ها علیه ملتان که منجر به شکست نیرو های دورانی و ضمیمه شدن شهر توسط امپراطوری سیک ها شد.
- امپراطوری قندهاریک ایالت جدا شده از امپراطوری دورانی که توسط برادران بارکزی دیل از سال ۱۸۱۸ تا ۱۸۵۶ اداره می شد.
- نیول بولز چمبرلینیک فیلد مارشال بریتانیایی که در ارتش هند خدمت می کرد و در جریان جنگ نخست انگلیس-افغانستان به نیروهای نظامی رهبری می کرد.
- امارت افغانستان (۱۸۲۳ تا ۱۹۲۶)دولت سلطنتی افغانستان در طول قرن ۱۹ و اوایل قرن ۲۰.
- سلسله بارکزیخانه حاکم افغانستان از اوایل قرن ۱۹ تا سال ۱۹۷۳.
- نبرد ناوشرا (۱۸۲۳)یک پیروزی قاطع توسط امپراطوری سیک بر نیروهای قبیله ای افغان در دره پشاور.
- نبرد پیر سباقیک تعامل نظامی مهم بین امپراطوری سیک و قبایل پختون در ۱۸۲۳ بود.
- شیر علی خانامیر افغانستان ۱۸۶۳ تا ۱۸۷۹، که حکومت او در جنگ دوم اینگلو-افغانستان به پایان رسید
- The Great Gameرقابت ژئوپلیتیک قرن ۱۹ بین امپراطوری های بریتانیایی و روسی برای تسلط بر آسیای مرکزی و افغانستان.
- فردریک رابرتس، اولین ارل رابرتس"بوبز" جنرال ویکتوریا که به قندهار حرکت کرد و جنگ بزرگ را پیش بینی کرد
- قلعه جمرودیک قلعه تاریخی و پایگاه نظامی در ورودی گذرگاه خیبر واقع شده است.
- نبرد جمروددر سال ۱۸۳۷ درگیری نظامی بین افغانی ها و سکھ ها بر سر کنترول گذرگاه خیبر.
- جنگ نخست بین انگلستان و افغانستانیک درگیری (۱۸۳۸ تا ۱۸۴۲) بین شرکت هند شرقی بریتانیایی و امارت افغانستان در مورد نفوذ منطقه ای.
- اقامتگاه بریتانیایی ها در کابلنمایندگی دیپلماتیک و مرکز نفوذ بریتانیایی در کابل در قرن ۱۹
- عبدالرحمن خانامیر آهنین (۱۸۸۰ تا ۱۹۰۱) که افغانستان را متحد کرد، اولین ارتش مدرن آن را ساخت و خط دوراند را کشید
- سر لوئیس کاگانارییک مدیر نظامی و دیپلمات بریتانیایی که ترور او در سال ۱۸۷۹ در کابل جنگ دوم اینگلو-افغانستان را آغاز کرد.
- عقب نشینی از کابل (۱۸۴۲)عقب نشینی فاجعه بار نیروهای بریتانیایی و کمپانی هند شرقی در جریان جنگ نخست انگلیسی-افغانستان.
- نبرد گانداماکموقعیت نهایی نیروهای بریتانیایی در جریان عقب نشینی فاجعه بار در سال ۱۸۴۲ از کابل.
- نبرد جلال آباد (۱۸۴۲)یک محاصره و نبرد مهم در جریان جنگ اول اینگلو-افغانی که شامل عقب نشینی بریتانیایی ها از کابل بود.
- محمد یعقوب خانامیر افغانستان در سال ۱۸۷۹ که بخاطر امضای معاهده گاندامک شناخته شده است.
- تسخیر قندهار (۱۸۵۵)کمپین نظامی ۱۸۵۵ توسط دوست محمد که منجر به ضمیمه شدن امارت قندهار به امارت افغانستان شد.
- ایوب خانفاتح مایوند حاکم هرات، امیر رقیب و تبعید در لاهور
- British Rajدوره حاکمیت تاج بریتانیا بر شبه قاره هند از سال ۱۸۵۸ تا ۱۹۴۷.
- ملائی از مایوندقهرمان افسانه ای نبرد میوند در سال ۱۸۸۰
- دارول اولوم دیوبندیک سمینار برجسته اسلامی در هند که مکتب فکری دیوبندی آن عمیقاً بر زندگی مذهبی و سیاسی در افغانستان تاثیر می گذارد.
- اسلام دیوبندییک جنبش احیای اسلامی سنی است که به عنوان اساس ایدئولوژیک اصلی طالبان عمل می کند.
- ترکستان های روسییک سرزمین امپراطوری سابق روسیه در آسیای مرکزی که در سال ۱۸۶۷ به عنوان یک والیت عمومی تشکیل شد.
- اردوگاه های شرپورسابق اردوگاه نظامی بریتانیایی در کابل، حالا یک قبرستان و یک مکان تاریخی است
- حبیب الله خانامیر افغانستان از سال ۱۹۰۱ تا ۱۹۱۹ که کشور را مدرن کرد و در جریان جنگ جهانی اول بی طرفی را حفظ کرد.
- شمسول نهاراولین مجله و روزنامه چاپ شده در افغانستان، در سال ۱۸۷۳ تاسیس شد.
- ژورنالیزم افغانتکامل رسانه های خبری در افغانستان از اولین روزنامه ها در قرن نوزدهم تا گزارش های مستقل معاصر.
- جنگ دوم اینگلو-افغانستاندرگیری ۱۸۷۸ تا ۱۸۸۰ که سیاست خارجی افغانستان را برای چهار دهه شکل داد
- نبرد پیوار کوتلاولین پیروزی رابرتز در جنگ دوم اینگلو-افغانی، دسامبر ۱۸۷۸
- پیمان گانداماکتوافقنامه سال ۱۸۷۹ که مرحله اول جنگ دوم انگلیسی-افغان را به پایان می رساند
- ولسوالی های تسلیم شده پیمان گانداماکاراضی مرزی که پس از معاهده ۱۸۷۹ از کنترول افغان ها به کنترول بریتانیایی ها منتقل شد.
- محاصره محل اقامت کابلیک درگیری هشت روزه در سپتامبر ۱۸۷۹ که در کشتار سفیر بریتانیایی و همراهانش به پایان رسید.
- محاصره اقامتگاه بریتانیایی ها در کابلیک تعامل نظامی تعیین کننده در جنگ دوم اینگلو-افغانی که منجر به قتل عام نیروهای بریتانیایی شد.
- استعمار پشتون ها در شمال افغانستانسکونت قبیله های پشتون در شمال افغانستان که در اواخر قرن ۱۹ آغاز شد.
- جنگ قندهار (۱۸۸۰)راهپیمایی رابرتز از کابل و آخرین نبرد جنگ دوم اینگلو-افغانستان
- ساحه کابلقلعه ریاست جمهوری در قلب کابل، توسط عبدالرحمن خان در دهه ۱۸۸۰ ساخته شده است
- نبرد مایوندپیروزی ایوب خان بر تیپ بوروز بدترین شکست ساحوی بریتانیا در افغانستان
- محمد نادیر شاهپادشاه افغانستان از سال ۱۹۲۹ تا ۱۹۳۳ که بعد از جنگ داخلی ۱۹۲۸ تا ۱۹۲۹ به تخت سلطنت رسید.
- سردار محمد هاشم خاننخست وزیر نخست افغانستان و یک دولتمرد سلطنتی که از سال ۱۹۲۹ تا ۱۹۴۶ کشور را اداره کرد.
- حادثه پانجدهیک درگیری مسلحانه در سال ۱۸۸۵ و یک بحران دیپلماتیک بین امارت افغانستان و امپراطوری روسیه در مورد واحه پنجدیه.
- شورش های هزاره ها (۱۸۸۸ تا ۱۸۹۳)سلسله ای از شورش های مردم هزاره علیه حاکمیت متمرکز امیر عبدالرحمن خان.
- خان عبدالغفار خانیک ملی گرای برجسته پشتون و فعال استقلال بدون خشونت که با نام باچا خان شناخته می شود.
- نسل کشی هزاره هاقتل عام، بردگی و جابجایی اجباری هزاره ها در اواخر قرن ۱۹م.
- حبیب الله کلاکانیرهبر شورشی تاجیک که برای مدت کوتاهی در سال ۱۹۲۹ به عنوان امیر افغانستان حکومت کرد قبل از اینکه سرنگون و اعدام شود.
- امیر امان الله خانپادشاه مدرنیزه کننده که افغانستان را به استقلال از نفوذ بریتانیایی (۱۹۱۹ تا ۱۹۲۹) هدایت کرد.
- خط دوراندیک مرز بین المللی بین افغانستان و پاکستان که توسط یک توافقنامه ۱۸۹۳ ایجاد شده است.
- راهرو واخانضمیمه باریک افغانستان به چین، که توسط بازی بزرگ شکل گرفته است
- سورایا تارزیاولین ملکہ همسایه افغانستان و یک مدافع پیشگام برای حقوق زنان و مدرن سازی.
- کمپین تیرایک کمپین ارتش هندی بریتانیایی علیه قبایل پشتون (۱۸۹۷ تا ۱۸۹۸) پس از سقوط گذرگاه خیبر.
- محمد داود خاناولین رئیس جمهور جمهوری افغانستان که در سال ۱۹۷۳ سلطنت را سرنگون کرد.
- سراج الاخباراولین روزنامه مدرن فارسی زبان در افغانستان، توسط محمود طرزی تاسیس شد.
- افغانستان در جنگ جهانی اولنقش افغانستان به عنوان یک قدرت بی طرف و تاثیر جنگ بزرگ بر مدرن سازی آن.
- محمد زاهیر شاهآخرین پادشاه افغانستان، که از سال ۱۹۳۳ تا ۱۹۷۳ حکومت کرد و یک دوره از تثبیت ملی را نظارت کرد.
- ماموریت نیدرمایر هینتیگیک ماموریت دیپلماتیک آلمانی در سال ۱۹۱۵ برای تشویق استقلال افغانستان از نفوذ بریتانیایی.
- نور محمد تارکییک انقلابی کمونیست افغان و اولین رهبر حزب دموکراتیک مردم افغانستان بود.
- جنبش بسماچییک شورش به رهبری مسلمانان علیه حاکمیت شوروی در آسیای مرکزی در دهه ۱۹۲۰.
- روابط شوروی-افغانستانروابط دیپلماتیک و نظامی بین اتحاد جماهیر شوروی و افغانستان از سال ۱۹۱۹ تا ۱۹۹۱
- شورش در وزیرستان (۱۹۱۹ تا ۱۹۲۰)یک کمپین نظامی توسط ارتش هند بریتانیایی علیه قبیله های سرکش وزیر پس از جنگ سوم اینگلو-افغانستان.
- اصلاحات مدرن سازی امان الله خانیک سری اصلاحات اساسی اجتماعی، آموزشی و حقوقی که بین سال های ۱۹۱۹ و ۱۹۲۹ اجرا شد.
- جنگ سوم اینگلو-افغانستانیک درگیری کوتاه در سال ۱۹۱۹ که منجر به استقلال رسمی افغانستان از نفوذ بریتانیایی شد.
- شجاع الدوله غوربندیوزیر دربار افغان و قاتل امیر حبیب الله خان در سال ۱۹۱۹
- کودتای افغان در سال ۱۹۱۹کودتا توسط امان الله خان علیه عمویش، پادشاه نصرالله خان.
- معاهده انگلستان-افغانستان سال ۱۹۱۹یک معاهده صلح در سال ۱۹۱۹ امضا شد که جنگ سوم اینگلو-افغان را پایان داد و حق افغانستان را برای سیاست خارجی مستقل تضمین کرد.
- مهاجرین بخارامسلمانان و یهودیان ترک زبان و فارسی زبان که پس از سقوط امارت بخارا به افغانستان فرار کردند.
- قصر دارول امانقصر نئوکلاسیک امان الله خان نماد مدرن سازی افغانستان، تخریب شده توسط جنگ داخلی، بازسازی شده در دهه ۲۰۱۰
- معاهده کابل (۱۹۲۱)یک معاهده دو جانبه بین افغانستان و هند بریتانیایی برای تعریف روابط و مرزهای آن ها امضا شد.
- سقوی هایک گروه مسلح به رهبری حبیب الله کلکانی که در سال ۱۹۲۹ کابل را تصرف کرد و برای مدت کوتاهی امارت افغانستان را دوباره تاسیس کرد.
- جنبش سقوی هایک جنبش شورشی به رهبری تاجیک ها و رژیم بعدی که در سال ۱۹۲۹ کنترول کابل را به دست گرفت.
- جنگ اورتاتاگاییک درگیری مرزی در اواسط دهه ۱۹۲۰ بین اتحاد جماهیر شوروی و امارت افغانستان در مورد جزیره اورتاگای.
- پادشاهی افغانستانسلطنت افغانستان که از سال ۱۹۲۶ تا ۱۹۷۳ وجود داشت.
- جنگ داخلی افغانستان (۱۹۲۸ تا ۱۹۲۹)یک درگیری داخلی بین شورشیان سقوی و پادشاهی افغانستان.
- بابراک کارملانقلابی و سیاستمدار کمونیست افغان که از سال ۱۹۷۹ تا ۱۹۸۶ به عنوان رئیس جمهور خدمت کرد.
- امارت افغانستان (۱۹۲۹)یک دولت کوتاه مدت که توسط جنبش سقوی در سال ۱۹۲۹ تاسیس شد.
- جنبش خُدایی خیدمتگاریک جنبش مقاومت غیر خشونت آمیز پشتون علیه حکومت استعماری بریتانیایی در مرز شمال غربی.
- اولین مداخله شوروی در افغانستان (۱۹۲۹)یک عملیات نظامی ارتش سرخ با هدف حمایت از پادشاه امان الله خان علیه شورشیان داخلی.
- جلال الدین حقانیفرمانده شورشیان افغان و بنیان گذار شبکه حقانی.
- محمد الیم خانآخرین امیر امارت بخارا که در تبعید در کابل فوت کرد.
- احمد زاهیریک خواننده، ترانه نویس و آهنگساز مشهور افغان که اغلب "الویس افغانستان" نامیده می شود
- محمد نجیب اللهپنجمین رئیس جمهور افغانستان (۱۹۸۷ تا ۱۹۹۲) و یک شخصیت برجسته حکومت مارکسیست-لنینیست بود.
- قطعنامه های بانویک بیانیه سیاسی در سال ۱۹۴۷ توسط قبیله های پشتون که خواستار یک پشتونستان مستقل بودند.
- روابط بین افغانستان و پاکستانتاریخ پیچیده دیپلماتیک، امنیتی و قومی بین افغانستان و پاکستان، که توسط اختلافات مرزی و میراث مشترک پشتون شکل گرفته است.
- سد کجکییک سد تولید برق آبی و آبیاری در رودخانه هلمند در جنوب افغانستان.
- احمد شاه مسعودیک رهبر نظامی افغان و سیاستمدار مشهور به عنوان "شیر پنجشیر" بخاطر نقش او در مقاومت علیه نیروهای شوروی و طالبان.
- سد دارونتایک سد برق آبی در رودخانه کابل که قدرت و آبیاری را برای ولایت ننگرهار فراهم می کند.
- ملاعمربنیانگذار و اولین رهبر علی طالبان در افغانستان.
- نوشیکبلند ترین قله افغانستان ۷۴۹۲ متر در خط دوران
- ملا برادریکی از بنیانگذاران جنبش طالبان و یک رهبر بلندپایه در حکومت افغانستان به رهبری طالبان است.
- تونل سالانگعبور شوروی از هندوکش، خط حیات استراتژیک افغانستان
- قانون اساسی افغانستان در سال ۱۹۶۴قانون علی پادشاهی افغانستان از سال ۱۹۶۴ تا ۱۹۷۳ بود.
- جناح های خالق و پرچمدو جناح اصلی ایدئولوژیک حزب دموکراتیک مردم افغانستان (PDPA) که در دوران کمونیستی برای قدرت رقابت می کردند.
- حزب دموکراتیک مردم افغانستانحزب سیاسی مارکسیستی-لنینیستی که از سال ۱۹۷۸ تا ۱۹۹۲ بر افغانستان حکومت کرد.
- حبت الله آخوندزادهدانشمند اسلامی افغان و رهبر علی طالبان.
- مارکسیزم-لنینیسم در افغانستاناتخاذ و توسعه ایدئولوژی مارکسیستی-لنینیستی در افغانستان در قرن بیستم
- مولوی امیرخان مُتقیسیاستمدار طالبان افغان و وزیر امور خارجه فعلی امارت اسلامی افغانستان است.
- جامعۀ اسلامییک حزب سیاسی اکثراً تاجیک و یک سازمان شبه نظامی سابق در افغانستان.
- انقلاب ۲۶ ساراتانکودتای نظامی ۱۹۷۳ به رهبری محمد داود خان که سلطنت را سرنگون کرد و جمهوری افغانستان را تاسیس کرد.
- جمهوری افغانستان (۱۹۷۳ تا ۱۹۷۸)اولین جمهوری افغانستان، که توسط محمد داود خان پس از کودتای سال ۱۹۷۳ تاسیس شد.
- حزب اسلامی گلبدینیک حزب سیاسی برجسته اسلامی و سازمان شبه نظامی سابق در افغانستان.
- قانون مدنی افغانستانچارچوب قانونی اصلی برای حقوق خصوصی و روابط مدنی در افغانستان.
- جنگ افغانستان (۱۹۷۸ تا ۱۹۹۲)درگیری داخلی بین چریکی های ضد کمونیست و دولت کمونیست
- مجاهدین افغانجنگجویان چریکی اسلامی که با حاکمیت شوروی و کمونیست در افغانستان مخالفت می کردند.
- جمهوری دموکراتیک افغانستاندولت به رهبری جناح چپ که توسط PDPA در سال ۱۹۷۸ تاسیس شد.
- انقلاب ساور هاکودتای مارکسیستی اپریل ۱۹۷۸ که رئیس جمهور داود را سرنگون کرد و ده ها سال جنگ را آغاز کرد.
- شبکه حقانییک شبکه شبه نظامی پشتون و متحد برجسته طالبان است.
- جنگ شوروی-افغانستانیک درگیری ده ساله بین اتحاد جماهیر شوروی و مجاهدین افغان در جریان جنگ سرد.
- بحران پناهندگان افغانیک مهاجرت بشردوستانه چندین دهه افغان ها که به دلیل درگیری های مداوم، بی ثباتی سیاسی و سقوط اقتصادی ایجاد شده است.
- سراج الدین حقانییک رهبر ارشد طالبان و اولین معاون رهبر امارت اسلامی افغانستان.
- Operation Cycloneیک برنامه مخفی سازمان سیا ایالات متحده برای تسلیح و تامین مالی مجاهدین افغان در جریان جنگ شوروی-افغانستان.
- Operation Storm-333عملیات نیروهای ویژه شوروی در سال ۱۹۷۹ برای تسخیر کابل و ترور حفیظ الله امین.
- Al-Qaedaیک سازمان جهانی شبه نظامی اسلامی که در جریان جهاد افغان تاسیس شد
- طالبانیک جنبش اسلامگرای محافظه کار که از دهه ۱۹۹۰ به طور متناوب افغانستان را اداره کرده است.
- امارت اسلامی افغانستان (۱۹۹۶ تا ۲۰۰۱)رژیم طالبان که از اواخر دهه ۱۹۹۰ تا مداخله ایالات متحده در سال ۲۰۰۱ افغانستان را اداره کرد.
- CAREC Transport Corridorیک شبکه منطقه ای از زیرساخت های حمل و نقل که آسیای مرکزی، آسیای جنوبی و آسیای شرقی را به هم متصل می کند.
- Forward Operating Base Shankیک پایگاه سابق نظامی ایالات متحده در ولایت لوگر که برای آموزش نیروهای امنیتی افغان استفاده می شد.
- The Transformation Decade Reformsیک برنامه اصلاحات دولت ده ساله (۲۰۰۱ تا ۲۰۱۱) با هدف استقلال اقتصادی و بهبود حاکمیت.
- جمهوری اسلامی افغانستانجمهوری یکپارچه ریاست جمهوری افغانستان که از سال ۲۰۰۴ تا ۲۰۲۱ وجود داشت.
- قانون اساسی افغانستان (۲۰۰۴)قانون علی جمهوری اسلامی افغانستان، که این کشور را از سال ۲۰۰۴ تا ۲۰۲۱ اداره می کرد.
- ولایت پنجشیریک ولایت کوهستانی در شمال شرقی افغانستان که بخاطر زمین های ناهموار و دره پنجشیر شناخته شده است.
- کمیته مصونیت روزنامه نگاران افغانیک سازمان غیر انتفاعی مستقل که در سال ۲۰۰۹ برای حفاظت از آزادی مطبوعات و امنیت روزنامه نگاران در افغانستان تاسیس شد.
- پوهنتون لغمانیک مؤسسه آموزش علی دولتی در مهترلام، ولایت لغمان واقع شده است.
- دولت اسلامی ولایت خراسانیک شاخه منطقه ای گروه تروریستی دولت اسلامی که عمدتاً در افغانستان فعال است.
- راهرو لیپیس لازولییک مسیر تجارت و حمل و نقل چند منظوره که افغانستان را از طریق آسیای مرکزی و قفقاز به اروپا متصل می کند.
- توافق برای آوردن صلح به افغانستانیک معاهده دیپلماتیک ۲۰۲۰ بین ایالات متحده و طالبان با هدف پایان دادن به جنگ در افغانستان.
- National Resistance Frontیک سازمان و جنبش نظامی افغان که برای مخالفت با حکومت طالبان تاسیس شده است.
- آپارتاید جنسیتی در افغانستانجداسازی سیستماتیک و نهادینه شده زنان و دختران از زندگی عامه تحت حکومت طالبان.
- نبرد قندهار (۲۰۲۱)حمله طالبان و تسخیر شهر در اوت ۲۰۲۱
- حمله به فرودگاه کابلیک بمب گذاری انتحاری مرگبار در فرودگاه بین المللی حامد کرزی در جریان خروج ۲۰۲۱.
تاریخ نامعلوم
- " سار-ای سانگ ماین "یک ذخایر لابیس لازولی مشهور در جهان در ولایت بدخشان شناخته شده برای تولید برخی از بهترین سنگ های قیمتی آبی آبی روی زمین.
- Al-Qaeda Training Campsتاسیسات نظامی تاسیس شده توسط القاعده در سراسر افغانستان به منظور آموزش استخدام های جهادی جهانی.
- Zoroastrianismیک مذهب باستانی ایرانی که توسط زرتشت تاسیس شد، با عناصر یک خدایی و دوگانه ای مشخص می شود.
- آریایک ساترپی باستانی اخمنی ها و یک منطقه زراعتی حاصلخیز در غرب افغانستان.
- آزار و شکنجه هزاره هاآزار و شکنجه های سیستماتیک قومی، مذهبی و جنسیتی مردم هزاره در افغانستان.
- آمو داریایک رودخانه اصلی آسیای مرکزی که از طریق افغانستان، تاجیکستان، ترکمنستان و ازبکستان جریان دارد.
- آموزش مدرسه ها در افغانستانیک سیستم آموزشی مذهبی با تمرکز بر الهیات اسلامی، عربی و مطالعات قرآنی که تبدیل به ستون اصلی چشم انداز آموزشی فعلی افغانستان شده است.
- اتحادیه روزنامه نگاران مستقل افغاناولین اتحادیه صنفی جامع و جامع برای روزنامه نگاران در افغانستان.
- ارتش هندی های بریتانیایینیروی نظامی اصلی راج بریتانیایی که مسئول دفاع از هند بریتانیایی و دخالت آن در درگیری های افغان بود.
- ازدواج های کودکی در افغانستانعمل ازدواج رسمی یا غیر رسمی قبل از ۱۸ سالگی، که عمدتاً دختران را به دلیل عوامل فرهنگی و اقتصادی تحت تاثیر قرار می دهد.
- استخراج تالک در افغانستاناستخراج و صادرات تالک، یک منبع معدنی مهم و منبع درآمد اقتصادی و درگیری است.
- اسعدابادپایتخت ولایت کونار در شرق افغانستان است.
- اسلام شیعه در افغانستانتاریخ، جمعیت شناسی، و عمل اسلام شیعه در میان اقلیت های افغان.
- اقامتگاه بریتانیایی ها در کابلیک پست دیپلماتیک تاریخی راج بریتانیایی در کابل، محل قتل عام سال ۱۸۷۹ است.
- الماس کوه-ی-نوریک سنگ قیمتی افسانه ای با اهمیت تاریخی قابل توجهی برای امپراطوری دورانی و موضوع بحث های دیپلماتیک مدرن است.
- امان الله خانپادشاه که افغانستان را به استقلال رساند و اصلاحات مدرن سازی رادیکال را آغاز کرد.
- اکانایک گذرگاه مرزی و بندری که افغانستان و ترکمنستان را به هم پیوند می دهد.
- برکهیک لباس تمام بدن پوشیده شده توسط زنان مسلمان در افغانستان، که اغلب به عنوان حربه شناخته می شود
- بوداهای بامیاندو مجسمه بزرگ بودایی قرن ششم در دره بامیان
- بودیسم در افغانستانحضور تاریخی، گسترش و میراث هنری مکتب بودایی در افغانستان از دوران باستان تا عصر اسلام.
- بوزکاشیکشاندن بز بازی ملی سواران و خان ها
- بکتریایک منطقه باستانی از آسیای مرکزی که عمدتاً در افغانستان امروزی واقع شده است.
- تاریخچه افغانستانیک نمای کلی زمانی از تحولات زمین از تمدن های باستانی تا عصر مدرن.
- تبعیض جنسیتی در افغانستانشیوه های اجتماعی، مذهبی و قانونی حفظ جدایی فضایی و اجتماعی بین مردان و زنان.
- تجارت لیپسولیشبکه های قدیمی تجارت مسافت های طولانی برای سنگ های قیمتی نیلی نیمه قیمتی.
- تورگندی هایک شهر مرزی و مرکز حمل و نقل در شمال ولایت هرات که افغانستان را با ترکمنستان پیوند می دهد.
- جرگا هایک مجمع سنتی از رهبران و بزرگان که برای تصمیم گیری مبتنی بر اجماع و حل منازعات استفاده می شود.
- جلال ابادپایتخت ولایت ننگرهار در شرق افغانستان، یک مرکز تجاری تاریخی و یک شهر استراتژیک در نزدیکی گذرگاه خیبر است.
- جنگ های مغول و افغانیک سلسله درگیری بین امپراطوری مغول و قبیله ها و پادشاهی های مختلف افغان در طول قرن های ۱۶ و ۱۸.
- حافظ الله امینرهبر انقلابی و کمونیستی افغان که سه ماه قبل از ترور در سال ۱۹۷۹ به عنوان رئیس جمهور خدمت کرد.
- حزب وحدتیک حزب سیاسی شیعه و سازمان شبه نظامی در افغانستان با ریشه های مقاومت ضد شوروی.
- حقوق زن ها در افغانستانتغییر وضعیت حقوقی، اجتماعی و سیاسی زنان در افغانستان از قرن ۱۹ تا امروز.
- حوضه رودخانه پنج آموسومین حوضه بزرگ رودخانه در افغانستان، برای آبیاری و منابع آب منطقه ای حیاتی است.
- خراسانیک منطقه تاریخی وسیع که بخش هایی از افغانستان، ایران و آسیای مرکزی امروزی را شامل می شود.
- دارونتایک سایت باستانی باستان شناسی در ولایت ننگرهار که شامل استوپا های بودایی اولیه است.
- دامنه سپین غاریک سلسله کوه در شرق افغانستان که یک مرز طبیعی با پاکستان را تشکیل می دهد.
- دره پشاوریک دره وسیع در استان خیبر پختونخوا پاکستان، که از نظر تاریخی به عنوان دره گندهارا شناخته می شود.
- دره پنجشیریک دره کوهستانی باریک در شمال شرقی افغانستان که بخاطر اهمیت استراتژیک و تاریخ مقاومت اش شناخته شده است.
- دریاچه هامونیک سیستم مرطوب فصلی و دریاچه در حوضه سیستان در مرز افغانستان و ایران.
- دریایی هازبان فارسی افغانستان زبان دربار، زبان مشترک
- دیاسپوره های هزارهجامعه جهانی مردم هزاره که در خارج از سرزمین اجدادی شان در هزاره جات افغانستان زندگی می کنند.
- روابط بریتانیایی-افغانیتاریخ پیچیده تعاملات دیپلماتیک، اقتصادی و نظامی بین بریتانیا و افغانستان.
- رودخانه لوگریک رودخانه در مرکز افغانستان که نام آن را به ولایت لوگر می دهد.
- رودخانه هلمندطولانی ترین رودخانه در افغانستان، که از هندوکش سرچشمه می گیرد و آبیاری حیاتی را برای مناطق بیابانی جنوب فراهم می کند.
- رودخانه کابلیک رودخانه مهم در شرق افغانستان و شمال غربی پاکستان که به دریای سند داخل می شود.
- رودخانه کناریک رودخانه مهم در شرق افغانستان که از کوه های هندوکش به رودخانه کابل جریان دارد.
- زبان پشتوزبان پشتون زبان ملی افغانستان و یکی از صداهای رسمی آن است
- زلمی خلیل زادیک دیپلمات امریکایی و نماینده ویژه سابق ایالات متحده برای مصالحه افغانستان.
- سیاست های قومی در افغانستانتاثیر تاریخی و معاصر هویت قومی بر حکومت، بسیج سیاسی، و سازمان اجتماعی.
- سید نور محمد شاهاولین نخست وزیر افغانستان و یک دیپلمات برجسته در زمان حکومت امیر شیر علی خان بود.
- سیستانیک منطقه تاریخی و جغرافیایی در مرزهای جنوب غربی افغانستان است.
- سیک های افغانستانیک گروه اقلیت مذهبی در افغانستان با ریشه های تاریخی در مراکز شهری و مناطق روستایی این کشور است.
- علی ماردن خانحاکم کرد که از صفوی ها به مغول ها فرار کرد، کانال باغ شالیمار لاهور و بازار چار چتا کابل را ساخت
- فقیری از ایپییک رئیس قبیله و رهبر چریکی از وزیرستان شمالی که بخاطر مخالفت شدیدش با حکومت بریتانیایی و حمایت از پشتونستان شناخته شده است.
- قاتاگانیک ولایت و منطقه تاریخی در شمال شرقی افغانستان است.
- قانون شریعت در افغانستانسیستم حقوقی اسلامی غیرمقرر شده که زندگی اجتماعی، اخلاقی و جنایی افغانستان را اداره می کند.
- قبیله افریدی هایک قبیله برجسته پشتون که در مناطق کوهستانی گذرگاه خیبر و شرق افغانستان زندگی می کنند.
- قبیله سربانی هایک گروه بزرگ قبیله ای از مردم پشتون در افغانستان و پاکستان است.
- قبیله محمدیزایییک قبیله برجسته پشتون و شاخه اصلی کنفدراسیون دورانی که عمدتاً در قندهار مستقر است.
- قبیله یوسفزایی هایکی از بزرگ ترین و قدرتمند ترین قبیله های پشتون که در افغانستان و پاکستان زندگی می کنند.
- قصر تاج بیگیک قصر در کابل که به عنوان اقامتگاه سلطنتی و بعداً به عنوان مقر نظامی شوروی استفاده می شد
- قلاتی گلجیپایتخت ولایت زابل و یک شهر در جنوب افغانستان است.
- لویا جرگهیک "اجلاس بزرگ" یا "شورای بزرگ" که نمایندگان را از سراسر کشور برای تصمیم گیری های مهم گرد هم می آورد.
- محاصره اردوگاه های شرپورنبرد دسامبر ۱۸۷۹ که در آن نیروهای بریتانیایی مهاجمین افغان را در جریان جنگ دوم اینگلو-افغانستان دفع کردند
- محمد عالم خان بارکزاییپسر رحیم دل خان؛ فرمانده قندهار که به دوست محمد تسلیم شد و در بازگشت از تبعید فوت کرد
- محمود طرزییک روشنفکر و سیاستمدار افغان که به خاطر کار پیشگامانه اش در مدرن سازی و رسانه ها به عنوان "پدر روزنامه نگاری افغان" شناخته می شود.
- محکمه علی افغانستانعلی ترین هیات قضایی در افغانستان، که به عنوان آخرین دادگاه استیناف عمل می کند.
- مدیریت آب های مرزی در آسیای مرکزیحکومت پیچیده، همکاری و درگیری در مورد منابع مشترک آب بین کشورهای آسیای مرکزی و افغانستان.
- مردم افشاریک کنفدراسیون قبیله ای ترک زبان با جمعیت قابل توجهی در ایران، ترکیه و افغانستان
- مردم نورستانییک گروه قومی که در دره های بالای شرق افغانستان و غرب پاکستان زندگی می کنند.
- مردم هزاره هایک گروه قومی زبان شناسی از مرکز افغانستان که عمدتاً به زبان هزاری صحبت می کنند و اسلام شیعه را تمرین می کنند.
- مردم پشتون هابزرگ ترین گروه قومی در افغانستان، که به خاطر فرهنگ مشخص، ساختار قبیله ای و قانون پشتونولی شناخته شده است.
- مرز شمال غربییک منطقه مرزی ستراتیژیک امپراطوری هند بریتانیایی که پاکستان مدرن را از افغانستان جدا می کند.
- مسأله پشتونستانیک جنبش ژئوپلیتیک و سیاسی که به دنبال یک دولت مستقل پشتون یا خودمختاری بیشتر در مناطق مرزی افغانستان و پاکستان است.
- معدن مس عینکیک معدن مس عظیم و یک سایت باستانی باستان شناسی بودایی در ولایت لوگر.
- مغول های افغانستانیک گروه قومی منگول که عمدتاً در غرب و شمال افغانستان زندگی می کنند.
- مقبرۀ شُهدا-یه سلهینیکی از بزرگ ترین و قدیمی ترین گورستان های عمومی در کابل است که در دامنه های کوه آسمای واقع شده است.
- ملی گرایی پشتون هایک ایدئولوژی قومی-سیاسی متمرکز بر هویت پشتون، زبان و حفظ پشتونولی.
- منابع آب افغانستانسیستم های مختلف و اغلب کمیاب آب، از جمله حوضه های اصلی رودخانه، آب های زیرزمینی و ذوب یخچال ها، که اقتصاد زراعتی افغانستان را حفظ می کنند.
- مکتب فقیه حنفیمکتب غالب فقه اسلامی در افغانستان، که چارچوب مذهبی و حقوقی کشور را شکل می دهد.
- نصرالله خانامیر افغانستان که در سال ۱۹۱۹ قبل از اینکه توسط امان الله خان برکنار شود، برای یک هفته حکومت کرد.
- نقابحجاب پوششی که توسط بعضی از زنان مسلمان در افغانستان و در سراسر جهان مسلمان پوشیده می شود.
- نوروزسال جدید افغان جنده بالا در مزار، لاله ها و هفت میوا
- هازاراجات هامنطقه کوهستانی و بالای مرکزی و سرزمین اجدادی مردم هزاره است.
- هراتسومین شهر بزرگ در افغانستان و پایتخت ولایت هرات است که از نظر تاریخی به عنوان "مروارید خراسان" شناخته می شود.
- هندوکشدامنه عظیم افغانستان گذرگاه ها، قله ها و نام های مورد بحث
- هندوی های افغانجوامع قومی و جمعیت شناسی اقلیت هندو در افغانستان.
- هندویزم در افغانستانتاریخ، عمل، و وضعیت کلتوری ایمان هندو در داخل افغانستان.
- ولایت بامیانیک ولایت کوهستانی در مرکز افغانستان که بخاطر ویرانه های تاریخی و جمعیت هزاره اش مشهور است.
- ولایت بدخشانیک ولایت کوهستانی در شمال شرقی افغانستان که بخاطر ثروت معدنی و اهمیت تاریخی اش شناخته شده است.
- ولایت غزنییک ولایت جنوب شرقی در بزرگراه اصلی بین کابل و قندهار واقع شده است.
- ولایت غوریک ولایت سخت و کوهستانی در غرب افغانستان که بخاطر میراث غوری ها و مناره جام مشهور است.
- ولایت قندهارجنوب حاصلخیز و خشک: باغ های ارغنداب، صحرای رجیستان، مرز سپین بولداک
- ولایت لغمانیک ولایت سرسبز و کوهستانی در شرق افغانستان است که بخاطر سرسبزی اش و نزدیکی به مرز پاکستان شناخته شده است.
- ولایت لوگریک ولایت استراتژیک در جنوب افغانستان، در دروازه جنوبی کابل واقع شده و محل معدن مس عینک است.
- ولایت ننگرهاریک ولایت شرقی افغانستان با تاریخ غنی از تنوع مذهبی و پویایی های قبیله ای پیچیده است.
- ولایت نورستانکم جمعیت ترین ولایت افغانستان، در ارتفاعات شرقی واقع شده است.
- ولایت هلمندیک ولایت جنوبی افغانستان که با بیابان های وسیع، تپه های کج و دره بارور رودخانه هلمند مشخص می شود.
- ولایت پروانیک ولایت در شمال افغانستان که بخاطر اهمیت تاریخی اش و پایگاه هوایی بگرام شناخته شده است.
- ولایت کاپیساکوچک ترین ولایت افغانستان است که در شمال شرقی کشور واقع شده است.
- ولایت کواناریک ولایت کوهستانی و ناهموار در شرق افغانستان که بخاطر جنگل های متراکم و مسیرهای تجاری تاریخی اش شناخته شده است.
- ولسوالی الینگریک ناحیه در ولایت لغمان که با زمین های بلند و میراث باستانی باستان شناسی مشخص می شود.
- ولسوالی سپین غاریک ولسوالی در ولایت ننگرهار واقع در سرحد شرقی با پاکستان است.
- ولسوالی قرغایبزرگ ترین ولسوالی در ولایت لغمان، در شرق افغانستان واقع شده است.
- ولسوالی کوتیک ناحیه پشتو زبان در شمال ولایت ننگرهار، که بخاطر درگیری های داعش در سال های ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۶ شناخته شده است.
- پارونپایتخت ولایت نورستان در شرق افغانستان است.
- پراکندگی افغان هاجمعیت افغان های بومی و شهروندان ساکن خارج از افغانستان که عمدتاً از پناهندگان و مهاجران تشکیل شده اند.
- پشتون های تیمورییک گروه قبیله ای پشتون که عمدتاً در ولایت های غربی افغانستان زندگی می کنند.
- پشتون های دورانییک کنفدراسیون قبیله ای برجسته پشتون که از منطقه قندهار سرچشمه گرفته است، که از نظر تاریخی به عنوان عبدالی شناخته می شود.
- پشتون های گیلجییکی از بزرگترین کنفدراسیون های قبیله ای پشتون، که به طور سنتی در شرق و جنوب افغانستان زندگی می کند.
- پشتونولی هاقانون قبیله ای سنتی و سیستم اخلاقی که زندگی اجتماعی مردم پشتون را اداره می کند.
- پشتونیزاسیونپروسه ادغام فرهنگی یا زبانی به نفوذ و هویت پشتون ها.
- پلورالیسم حقوقی در افغانستانهمزیستی قانون اسلامی، قانون عرفی، و قوانین دولتی در چارچوب قضایی افغانستان
- چیلزینچهل پله تراس حکاکی بابر در بالای قندهار قدیمی
- کابلپایتخت افغانستان ۳۵۰۰ سال در تقاطع امپراطوری ها
- کافیرستانیک منطقه تاریخی در کوه های هندو کوش که تا اواخر قرن ۱۹ به عنوان "زمین کافران" شناخته می شد.
- کانال کوش تپایک پروژه بزرگ آبیاری در افغانستان با پیامدهای قابل توجهی برای امنیت آبی منطقه ای در آسیای مرکزی.
- کلتور پارسیسنت های وسیع فرهنگی، ادبی و اجتماعی جهان فارسی که به شدت هویت و حکومت افغانستان را تحت تاثیر قرار داده است.
- گانداماکیک دهکده در ولایت ننگرهار مشهور به دلیل نقش اش در دو جنگ بزرگ بین انگلستان و افغانستان.
- گذرگاه بولانیک گذرگاه کوهستانی ستراتیژیک در بلوچستان که به عنوان یک دروازه بین افغانستان و شبه قاره هند عمل می کند.
- گذرگاه خیبریک گذرگاه کوهستانی ستراتیژیک که افغانستان و پاکستان را به هم متصل می کند
- گذرگاه سالانگیک گذرگاه کوهستانی بلند در هندوکش که مرکز افغانستان را به ولایت های شمالی متصل می کند.
- گندهارایک منطقه تاریخی باستانی در شمال شرقی افغانستان و شمال غربی پاکستان.
- یخچال های هندوکشتوده های یخ با ارتفاع بالا در محدوده هندوکش، به عنوان مخازن آب شیرین حیاتی و منابع اصلی رودخانه های منطقه ای عمل می کنند.